Η πρόοδος και οι ευκαιρίες

Υφυπουργός Οικονομικών

Η πολιτική τού χωρίς όρια κρατισμού δέσμευσε στο παρελθόν πολύτιμους δημόσιους
πόρους σε επιχειρηματικές δραστηριότητες, αρκετές από τις οποίες δεν είχαν
καμία σχέση με στρατηγικές επιλογές της χώρας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, η
ανάμειξη του κράτους να αφθονεί σε τομείς που κανείς λόγος δεν συνέτρεχε και
να απουσιάζει από τομείς στρατηγικής σημασίας. Είχε ως συνέπεια να διαμορφωθεί
ένα κράτος το οποίο είναι πολύ δαπανηρό για τον φορολογούμενο, αλλά όχι εξίσου
χρήσιμο για τον πολίτη. Σήμερα, η παιδεία, η ανάπτυξη και η διάδοση της
γνώσης, πρέπει να αποτελούν την προτεραιότητα της κρατικής δραστηριότητας,
καθώς αυτή θα μετατοπίζεται από την παραδοσιακή και αναποτελεσματική ανάμειξη
στον χώρο της παραγωγής και των επιχειρήσεων. Η Ελλάδα αποτελεί πλέον μία
οικονομία, η οποία έχει αποκαταστήσει τη δημοσιονομική ευταξία, έχει
περιορίσει δραστικά τα ελλείμματα και έχει μειώσει το δημόσιο χρέος. Κατά
συνέπεια, έχει μικρύνει τις υποχρεώσεις, τις οποίες θα έχουν οι μελλοντικές
γενιές για την αποπληρωμή του και διευκολύνει την ενίσχυση της
ανταγωνιστικότητας και της ανάπτυξης, για ένα μέλλον χωρίς τη δημοσιονομική
ασφυξία του παρελθόντος. Αυτή είναι η θεμελιώδης προϋπόθεση για μια σύγχρονη
κοινωνική πολιτική. Όπως μια καταχρεωμένη οικογένεια δεν μπορεί ούτε τους
υπερήλικους συγγενείς της να φροντίσει ούτε να εξασφαλίσει το μέλλον των
παιδιών της, έτσι και ένα υπερχρεωμένο κράτος δεν μπορεί να εφαρμόσει μια
σύγχρονη κοινωνική πολιτική και δεν μπορεί να επενδύσει στο μέλλον της νέας γενιάς.

Με αυτή την έννοια, η δημοσιονομική εξυγίανση αποτελεί την καλύτερη και
ασφαλέστερη προϋπόθεση για να οικοδομήσουμε ένα σύγχρονο κοινωνικό κράτος. Ένα
σύγχρονο κοινωνικό κράτος, το οποίο θα έχει πρώτιστο μέλημα τις ευκαιρίες, και
τη διανομή, και τη συμμετοχή σ’ αυτές τις ευκαιρίες όλου του πληθυσμού. Οι
ευκαιρίες αυτές ξεδιπλώνονται σταδιακά, καθώς η χώρα μας πηγαίνει στην ΟΝΕ.
Αλλά είναι ορατές, υπαρκτές και αξιοποιήσιμες από σήμερα. Η ισχυρή οικονομία
δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι αυτόματα λύνονται και όλα τα προβλήματα. Μένουν
ακόμα σημαντικές προκλήσεις: η ανεργία, η αναδιάρθρωση της παραγωγής, το
μέλλον της αγροτικής οικονομίας, η βελτίωση των βασικών κοινωνικών αγαθών, η
καταπολέμηση της φτώχειας και της περιθωριοποίησης, η συνεχής αναβάθμιση και
διάδοση της παιδείας αποτελούν τομείς όπου θα δοκιμαστεί την επόμενη δεκαετία
η αποτελεσματικότητα και οι προτεραιότητες της κυβερνητικής πολιτικής. Αλλά
πρέπει να κάνουμε μια καίρια επισήμανση: πρώτον, ότι εάν δεν είχε επιτευχθεί η
ονομαστική και πραγματική σύγκλιση της ελληνικής οικονομίας, η αντιμετώπιση
όλων αυτών των προβλημάτων θα ήταν πολύ δυσκολότερη ή και ανέφικτη. Χωρίς
ανάπτυξη, δεν μπορεί να αυξηθεί η απασχόληση. Χωρίς μείωση των τοκοχρεολυσίων,
μια υπερχρεωμένη χώρα δεν μπορεί να χρηματοδοτήσει υποδομές. Χωρίς πτώση του
πληθωρισμού δεν μπορεί να προστατευθεί η αγοραστική δύναμη του εργατικού
εισοδήματος. Χωρίς χαμηλά επιτόκια δεν θα γίνουν νέες επενδύσεις, ούτε θα
υπάρξουν εκτεταμένα στεγαστικά προγράμματα για τα φτωχά νοικοκυριά. Άρα, η
σημερινή βελτίωση της οικονομίας, όχι μόνο δεν υπήρξε μια εναλλακτική επιλογή
απέναντι σε μιαν άλλη «φιλοκοινωνική» πολιτική αλλά, αντίθετα, αποτελεί τη
στέρεη βάση για την οικοδόμηση μιας δικαιότερης κοινωνίας. Δεύτερον, η ενεργός
και ισότιμη συμμετοχή μας στην ΟΝΕ μας δίνει τη δυνατότητα να σχεδιάσουμε και
να εφαρμόσουμε υπερεθνικές προοπτικές ανάπτυξης και απασχόλησης και να
αποφύγουμε έτσι το υψηλό κόστος που θα είχε μια πλήρως εθνικοποιημένη πολιτική
απασχόλησης και κοινωνικής στήριξης σε ένα περιβάλλον παγκοσμιοποίησης.
Ταυτόχρονα, εξασφαλίζεται μια διαρκής υπερεθνική συμπαράταξη των δυνάμεων της
εργασίας σε όλη την έκταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό θα κάνει για πρώτη φορά
στην ιστορία εφικτή όχι μόνο την ιδεολογική αλληλεγγύη του εργατικού κινήματος
σε κάθε χώρα, αλλά την έμπρακτη συμμαχία του μέσα στο πλαίσιο μιας ενιαίας
οικονομίας. Το κοινωνικό κράτος του 2000 δεν θα κριθεί κυρίως από το ύψος των
επιδομάτων και των δαπανών για όσους δεν μπορούν να συμμετάσχουν στη νέα
προοπτική ευημερίας και θα αποζημιώνονται που μένουν «εκτός των τειχών». Θα
κριθεί από το εύρος των ευκαιριών για τον άνεργο, τον φτωχό, τον
περιθωριοποιημένο, τον αναλφάβητο, για να εξέλθει από τον αποκλεισμό και να
ενταχθεί ισότιμα και δημιουργικά στη νέα διαδικασία ανάπτυξης. Η νέα
αρχιτεκτονική του κοινωνικού κράτους πρέπει να έχει ως κύριο στόχο την
επαναφορά και την ενσωμάτωση όλων των ομάδων στο οικονομικό και κοινωνικό
γίγνεσθαι, διότι μόνο έτσι σφυρηλατείται η συνοχή της κοινωνίας. Μόνο όταν η
κοινωνική πολιτική οδηγεί στην οικονομική ενσωμάτωση. Μόνο όταν η αλληλεγγύη
οδηγεί στη συμμετοχή στις προοπτικές της ευημερίας.