Και άλλος μπελάς

Άτυχος ο Μπιλ Κλίντον. Πριν καλά καλά κοπάσει η υπόθεση Λιουίνσκι, ο
Αμερικανός πρόεδρος έχει να αντιμετωπίσει ένα άλλο σκάνδαλο ­ με Κινέζους
κατασκόπους αυτή τη φορά και κλοπή πυρηνικών μυστικών.

Νέο σκάνδαλο. Αυτή τη φορά ο Μπιλ Κλίντον δεν δέχεται πυρά για γυναίκες, αλλά για κατασκόπους

Ενώ ο Λευκός Οίκος ετοιμάζεται να υποδεχτεί τον επόμενο μήνα τον Κινέζο
πρωθυπουργό Ζου Ρονγκί, η αμερικανική κυβέρνηση δέχεται πυρά ότι συγκάλυψε το
σκάνδαλο κατασκοπείας για να διατηρήσει τις καλές σχέσεις της με την Κίνα.

Αν και η κατασκοπευτική δραστηριότητα του επιστήμονα Βεν Χο Λι, ο οποίος
εργαζόταν στο Λος Άλαμος, τοποθετείται στη δεκαετία του 1980, η αμερικανική
κυβέρνηση κατηγορείται για τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε την υπόθεση, όταν
αποκαλύφθηκε το 1996.

Ο Βεν Χο Λι γεννήθηκε στην Ταϊβάν την εποχή που οι πλέον διακεκριμένοι
ατομικοί επιστήμονες του κόσμου άρχισαν να εργάζονται με κάθε μυστικότητα στο
Λος Άλαμος για να φέρουν σε πέρας το Πρόγραμμα Μανχάταν ­ την κατασκευή της
ατομικής βόμβας. Όπως και ο πατέρας της ατομικής βόμβας Ρόμπερτ Οπενχάιμερ,
έτσι και ο Βεν Χο Λι ήταν ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας και
εργαζόταν για μία και πλέον δεκαετία στο εργαστήριο του Λος Άλαμος. Ήταν η
εποχή, που οι Ηνωμένες Πολιτείες δημιουργούσαν το καμάρι του σύγχρονου
πυρηνικού τους προγράμματος: ένα σύστημα μικρών πυρηνικών κεφαλών, που μπορούν
να εκτοξευτούν από ένα και μόνο πύραυλο και από εκεί να κατευθυνθούν σε
πολλαπλούς στόχους.

Απόρρητες πληροφορίες

Αν οι κατηγορίες εναντίον του Βεν Χο Λι ευσταθούν, τότε κατά τα μέσα της
δεκαετίας του 1980 θα πρέπει να διαβίβασε τις απόρρητες πληροφορίες για το
πρόγραμμα αυτό στους Κινέζους. Το πώς παραμένει ακόμη άγνωστο. «Ακόμα
προσπαθούμε να εξακριβώσουμε πώς και πότε ακριβώς διοχετεύτηκαν αυτές οι
πληροφορίες», λέει Αμερικανός αξιωματούχος.

Είναι γνωστό, πάντως, ότι το 1988 ο Λι έκανε ένα ταξίδι στην Κίνα για να δώσει
διάλεξη με θέμα την τεχνολογία των ηλεκτρονικών υπολογιστών.

Όπως λέει σήμερα η αμερικανική κυβέρνηση, κατά τις αρχές της δεκαετίας του
1990 άρχισαν να καταφθάνουν πληροφορίες από τους κατασκοπευτικούς δορυφόρους
και άλλες πηγές ότι η Κίνα έκανε δοκιμές μικρών πυρηνικών βομβών ­ παρόμοιες
με εκείνες, για τις οποίες οι ΗΠΑ πίστευαν ότι είχαν το μονοπώλιο.

Η διαπίστωση αυτή προκάλεσε, όπως ήταν φυσικό, πανικό στις ΗΠΑ, όπου ξεκίνησαν
έρευνες και ανακρίσεις για τον εντοπισμό της διαρροής. Όλα τα στοιχεία
έδειχναν προς το Λος Άλαμος. CIA και FBI κατέληξαν σ έναν ύποπτο: τον Βεν Χο Λι.

Τον Απρίλιο του 1996, κλιμάκιο πρακτόρων του FBI αποφάσισε να ενημερώσει τον
Λευκό Οίκο και συναντήθηκε με τον Σάντι Μπέργκερ, σύμβουλο του Μπιλ Κλίντον
επί θεμάτων εθνικής ασφάλειας. Τι συνέβη και οι έρευνες σταμάτησαν; Ένα είναι
σίγουρο. Ο Λι παρέμεινε στη θέση του για να απολυθεί μόλις το περασμένο
Σαββατοκύριακο, όταν η εφημερίδα «Νιου Γιορκ Τάιμς» έφερε στην δημοσιότητα το
σκάνδαλο κατασκοπείας, σε άρθρο της με τίτλο «Η Κίνα έκλεψε πυρηνικά μυστικά
για βόμβες».

Η εφημερίδα «Νιου Γιορκ Τάιμς» άφησε να εννοηθεί ότι η κυβέρνηση Κλίντον δεν
έδωσε συνέχεια στην υπόθεση, για να μην υπονομεύσει τον πολιτικό στόχο της
οικοδόμησης «στρατηγικής συνεργασίας» με την Κίνα, καθώς ετοιμαζόταν για την
σινοαμερικανική διάσκεψη κορυφής του 1997. Αλλά, οι Ρεπουμπλικανοί, που
μυρίστηκαν για μία ακόμα φορά αίμα, δίνουν άλλη εξήγηση και υποστηρίζουν ότι η
απόκρυψη της υπόθεσης είχε ιδιοτελείς σκοπούς. Ο Κλίντον, λένε, έπρεπε να
«ξεπληρώσει» τους Κινέζους οι οποίοι είχαν χρηματοδοτήσει την προεκλογική του
εκστρατεία το 1996.

Ο αντιπρόεδρος Αλ Γκορ έσπευσε να υπενθυμίσει ότι η όλη ιστορία
διαδραματίστηκε επί προεδρίας Ρήγκαν και Μπους και υπογράμμισε ότι η κυβέρνησή
του ενεργεί, ώστε να διαλευκανθεί πλήρως η υπόθεση.

Οι Κινέζοι πάλι διαψεύδουν τα πάντα. Οι κατηγορίες περί κατασκοπείας είναι
αβάσιμες και έχουν πολιτικά κίνητρα, τονίζεται σε ανακοίνωση του κινεζικού
υπουργείου Εξωτερικών. «Υπάρχουν κάποιοι που θέλουν να σταματήσουν την εξαγωγή
αμερικανικής τεχνολογίας στην Κίνα. Κάτι τέτοιο δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα
των Ηνωμένων Πολιτειών», καταλήγει η ανακοίνωση.