Το κυκλοφοριακό είναι… ιδέα

Ξεκίνησαν με φιλοδοξίες να λύσουν το κυκλοφοριακό πρόβλημα της Αθήνας
χρησιμοποιώντας κάθε δυνατό μέσο, ακόμα και… αεροπλάνα και βαπόρια. Οι
μελέτες δεν άργησαν να ολοκληρωθούν. Οι εμπνευστές τους δεν είχαν ποτέ
αμφιβολία ότι «αυτή» είναι η πρόταση για να σωθεί η Αθήνα και να μειωθεί το νέφος.

Παρά τις… βαρύγδουπες εξαγγελίες, η πρωτεύουσα δεν δοκίμασε ποτέ να σωθεί με
τις προτάσεις αυτές. Οι ιδέες παραπέμφθηκαν στις ελληνικές καλένδες, όμως
έμειναν στην ιστορία για την τολμηρότητα και την πρωτοτυπία τους.

Πώς θα σας φαινόταν αν στο τέρμα της Συγγρού μπαίνατε σε ένα υπόγειο τούνελ
που θα σας οδηγούσε με ασφάλεια και, κυρίως, ταχύτητα, στην Κηφισίας; Η
πρόταση αυτή έπεσε στο τραπέζι πριν από μερικά χρόνια, με στόχο να δώσει μια
ανάσα στο κέντρο της Αθήνας. Με τον καιρό, όμως, και σε συνδυασμό με το
γεγονός ότι δημιουργήθηκαν αρκετοί περιφερειακοί δρόμοι, εγκαταλείφθηκε η
ιδέα. Αφήστε που το υπόγειο τούνελ που είχαν φανταστεί οι εμπνευστές της
πρότασης αυτής έχει πλέον καταληφθεί από το Μετρό…

Ο αρχιτέκτων – πολεοδόμος Σπύρος Τσαγκαράτος θυμίζει ότι η πρώτη «ανατρεπτική»
μελέτη για την ανακούφιση της πόλης ήταν αυτή του Δοξιάδη, στα μέσα της
δεκαετίας του ’70, που προέβλεπε την επέκταση της Αθήνας μέχρι την Κόρινθο και
τη Βοιωτία.

Η μελέτη αυτή έκανε λόγο για μια πόλη – γίγαντα 6-7 εκατομμυρίων κατοίκων, με
τη… μετατόπιση των συνόρων του Λεκανοπεδίου. Λίγοι ίσως θυμούνται την
πρόταση που είχε κάνει ο Δήμος Πειραιά πριν από μερικά χρόνια και προέβλεπε τη
δημιουργία… ελικοδρομίων πάνω στις ταράτσες μεγάλων επιχειρήσεων, ώστε τα
στελέχη και οι μεγάλοι πελάτες των εταιρειών να φτάνουν στον Πειραιά με…
αεροταξί, εξοικονομώντας πολύτιμο χρόνο.

Άλλη πρόταση που έγραψε… ιστορία ήταν τα καραβάκια που θα δημιουργούσαν
σύνδεση μεταξύ του Αλίμου και του Σουνίου. Επρόκειτο για ένα σύστημα με μικρά
ταχύπλοα, στο στυλ των ιπτάμενων δελφινιών, που θα λειτουργούσαν ως θαλάσσια
λεωφορεία και θα μετέφεραν τους πολίτες μέσα σε 30-45 λεπτά στον προορισμό
τους. Όμως, η σχετική μελέτη που εκπονήθηκε για τον σκοπό αυτό, έδειξε ότι η
εφαρμογή της ιδέα αυτής δεν θα είχε σημαντική επίδραση στην κυκλοφορία της
περιοχής, με αποτέλεσμα να μην υλοποιηθεί ποτέ.

Ένα από τα αγαπημένα θέματα των μελετητών είναι το τραμ. Όπως λέει ο κ.
Τσαγκαράτος, τρία είδη τραμ έχουν εμφανιστεί τα τελευταία χρόνια στα…
χαρτιά. Το τραμ Τρίτση, που θα εκινείτο μόνο στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας
(πάνω – κάτω στη διαδρομή που σήμερα καλύπτουν τα μίνι μπας), το τραμ που θα
κάλυπτε μια ευρύτερη περιοχή σε όλο το φάσμα του Δήμου Αθηναίων και το
«παραλιακό» τραμ που θα συνέδεε το κέντρο της Αθήνας με τη Βουλιαγμένη. «Όσο
είδατε εσείς τραμ στην Αθήνα, τόσο μειώθηκε η κυκλοφορία στο κέντρο της
πόλης», λέει χαμογελώντας ο κ. Τσαγκαράτος, που προσθέτει στη λίστα με τα…
φανταστικά τραμ αυτό που κινείται παράλληλα της Θηβών, διασχίζοντας 9 δήμους
της Δυτικής Αθήνας.

«Μετά την κατάθεση των προτάσεων ακολουθούν οι μελέτες. Αρκετά συχνά οι
μελέτες δείχνουν ότι παρά τις εξαγγελίες, δεν υπάρχουν ισχυροί λόγοι για να
προχωρήσει η υλοποίηση των ιδεών αυτών», λέει ο αναπληρωτής καθηγητής στον
Τομέα Μεταφορών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου κ. Γιάννης Γκόλιας. «Μην
ξεχνάμε ότι και η ιδέα για την ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων το 1989
έδειχνε τολμηρή. Δέκα χρόνια μετά, όμως, οι συνθήκες έχουν ωριμάσει». Τι άλλο,
όμως, έχουν δει τα μάτια μας και ακούσει τα αυτιά μας να εξαγγέλλουν οι
αρμόδιοι; Κατ’ αρχήν τη γέφυρα σύνδεσης του Περάματος με τη Σαλαμίνα, που
μάλιστα, σε μια δεύτερη φάση, θα επεκτεινόταν και από την άλλη πλευρά, ώστε να
συνδέει τη Σαλαμίνα και με τα Μέγαρα, δημιουργώντας μια διπλή ζεύξη που, όμως,
δεν είδαμε ποτέ.

Χωράει ένα ποταμόπλοιο στον Κηφισό; Είναι καλύτερα να πάρεις ταξί ή εναέριο
βαγονάκι; Αν τηλεφωνήσεις και ζητήσεις να περάσει το λεωφορείο από το σπίτι
σου στις εννιά αύριο το πρωί, θα σε περάσουν για τρελό; Ή μήπως είναι καλύτερα
να πάρεις ένα ποδήλατο και να το επιστρέψεις το βράδυ; Ουφ! Από ποια διαδρομή
θα περάσει σήμερα το λεωφορείο;

Ιδέες και προτάσεις για ν’ αντιμετωπιστεί το κυκλοφοριακό πρόβλημα της
πρωτεύουσας έχουν «πέσει» κατά καιρούς, ακόμα κι ως αστείο στα τραπέζια των
συσκέψεων. «Πέρα από τα αστεία όμως, είναι σημαντικό να ξεχωρίσουμε τις
πραγματικά ανέφικτες προτάσεις, από άλλες, οι οποίες εφαρμόζονται ήδη σε άλλες
χώρες του κόσμου κι απλώς μοιάζουν “τρελές” στην ελληνική νοοτροπία μας»,
υποστηρίζει ο κ. Στράτος Παπαδημητρίου, διευθύνων σύμβουλος του Οργανισμού
Αστικών Συγκοινωνιών της Αθήνας.

«Car-pooling» στην Αμερική σημαίνει να μετακινείσαι καθημερινά με το Ι.Χ. σου
από το προάστιο στο κέντρο, όχι μόνος, αλλά με άλλους που έχουν τον ίδιο
σκοπό. Μήπως θυμίζει την ιδέα που είχε γίνει γνωστή επί των ημερών απεργίας
στην πρώην ΕΑΣ, τότε που ακούστηκε να έχουν τα αυτοκίνητα ένα σηματάκι
κολλημένο στο παρμπρίζ, ώστε οι συμπολίτες σας να γνωρίζουν πως κατευθύνεστε
στο κέντρο; Στην Αμερική πάντως υπάρχουν ειδικές λωρίδες ­ σαν τους
λεωφορειοδρόμους ­ μόνο για τα αυτοκίνητα που έχουν τουλάχιστον τρία άτομα
μέσα, κι αυτά δεν πληρώνουν διόδια στις εισόδους της πόλης. Υπάρχουν ακόμα
ειδικά γραφεία όπου ο καθένας μπορεί να τηλεφωνήσει και να δηλώσει ώρες
μετακίνησης, φύλο, ηλικία, καπνιστής ή μη καπνιστής, και μέσω αυτών έρχεται σ’
επαφή με άλλους που κάνουν ακριβώς το ίδιο δρομολόγιο.

Η λύση του εναέριου σιδηροδρόμου, κάτι σαν τελεφερίκ, ακούγεται σαν
επιστημονική φαντασία, όμως θα έδινε άλλο στυλ σε δρόμους όπως η Κηφισίας και
η Βουλιαγμένης. Όσο για τα ποταμόπλοια στον Κηφισό, «θα πρέπει να τον
γεμίσουμε με νερό πρώτα», λέει χαμογελώντας ο κ. Παπαδημητρίου.

Αντιθέτως, λύσεις επίσης δοκιμασμένες σε άλλες πόλεις, όπως η χρησιμοποίηση
των τρένων που διασχίζουν την πόλη, ή του υπέργειου μετρό για μεταφορά
εμπορευμάτων τη νύχτα, ίσως δεν είναι τόσο «τρελές». Θα ανακούφιζε την
κυκλοφορία από έναν σημαντικό αριθμό φορτηγών τα οποία μεταφέρουν εμπορεύματα
την ημέρα.