Επιθετικές εξαγορές

Στη Γηραιά Ήπειρο, οι βάρβαροι έφθασαν τελικά προ των πυλών ­ έστω και
καθυστερημένα σε σχέση με τους βαρβάρους του Νέου Κόσμου. Ένα κύμα εχθρικών
εξαγορών σαρώνει την Ευρώπη.

Μέχρι πρόσφατα ήταν ένα σχετικά άγνωστο φαινόμενο. Ώσπου την περασμένη Τρίτη,
η Banque Nationale de Paris «προσφέρθηκε» να εξαγοράσει τις ανταγωνιστικές της
Τράπεζες Societe Generale και Paribas, που ήδη συζητούσαν μεταξύ τους για να συγχωνευθούν.

Αυτή η επιθετική κίνηση άφησε άναυδη την ευρωπαϊκή χρηματοοικονομική
κοινότητα. Ήταν σίγουρα πολύ πιο εντυπωσιακή από άλλες παρόμοιες κινήσεις όπως
της Olivetti και της LVMH Moet Hennessy Louis Vuitton. Και επιβεβαίωσε την
τάση που επικρατεί τον τελευταίο καιρό στην Ευρώπη.

Καουμπόικος καπιταλισμός

Η κρατιστική ατμόσφαιρα στη Γαλλία, οι προνομιακές σχέσεις των μετόχων στη
Γερμανία και οι οικονομικές αυτοκρατορίες στην Ιταλία υποχωρούν μπροστά στον
καουμπόικο καπιταλισμό αμερικανικού τύπου.

«Γίνεται επανάσταση εδώ πέρα», λέει ο Αντρέ Μπαλαντί της International
Corporate Governance Network. «Δεν υπάρχουν πια αναστολές. Όλα είναι ελεύθερα
και οι πύλες είναι ανοικτές».

Η γαλλική κυβέρνηση, που άλλοτε ουσιαστικά διηύθυνε τον ιδιωτικό τομέα της
οικονομίας, περιορίστηκε να εκδώσει μία ανακοίνωση εκφράζοντας την ελπίδα ότι
όλες οι πλευρές «θα σεβαστούν την καλή λειτουργία της αγοράς, των
βιομηχανικών, κοινωνικών και εθνικών συμφερόντων».

Ο γενικός διευθυντής της Banque Nationale de Paris Μισέλ Πεμπερό αρνήθηκε ότι
η κίνηση της τράπεζάς του είναι επιθετική. «Ζούμε σε μία πολιτισμένη χώρα»,
είπε, «με μία οικονομία της αγοράς και αυτό αποτελεί μία φυσιολογική διαδικασία».

Ασφαλώς είναι φυσιολογική αυτόν τον καιρό, καθώς ένα κύμα συγχωνεύσεων και
επιθετικών εξαγορών διαμορφώνουν ένα νέο τοπίο στην Ευρώπη. Στην Ιταλία, η
Olivetti, εταιρεία που κάποτε κατασκεύαζε γραφομηχανές και σήμερα έχει μπει
στην αγορά της κινητής τηλεφωνίας, εξέφρασε την πρόθεσή της να εξαγοράσει την
Telecom Italia, την εθνική τηλεφωνική εταιρεία που ιδιωτικοποιήθηκε το 1997.
Ούτε η αντίδραση των ιταλικών αρχών ούτε το πενταπλάσιο μέγεθος της Telecom
Italia φαίνεται να πτοούν τον πρόεδρο της Olivetti Ρομπέρτο Κολανίνο.

Και με αγωγή

Στη Γαλλία, η εταιρεία LVMH, η οποία διαθέτει διακεκριμένες μάρκες όπως του
Ντιόρ, του Ζιβανσί και του Λουί Βιτόν, προσπαθεί να κάμψει την αντίσταση του
Γκούτσι με αγωγή που έχει καταθέσει εναντίον του. Η LVMH ανακοίνωσε νωρίτερα
φέτος ότι με τη διαδικασία της αγοράς μετοχών της Γκούτσι είχε φθάσει στο
σημείο να ελέγχει το 34,4% των μετοχών του ιταλικού οίκου μόδας. Όταν όμως η
LVMH πρότεινε να μπει δικός της άνθρωπος στο διοικητικό συμβούλιο της Γκούτσι,
η ιταλική εταιρεία αντέδρασε.

«Βάρβαροι προ των πυλών»

Η τακτική των επιθετικών εξαγορών είναι συνηθισμένο φαινόμενο στις ΗΠΑ από τη
δεκαετία του 1980. Εκείνη την περίοδο εμφανίστηκε το βιβλίο «Βάρβαροι προ των
πυλών», το οποίο περιέγραφε την σκληρή και πολυδάπανη μάχη εξαγορών που
κατέληξε στη δημιουργία της συμμετοχικής εταιρείας RJR Nabisco ­ η οποία την
περασμένη Τρίτη γνωστοποίησε την πρόθεσή της να διαλυθεί. Όμως, στην Ευρώπη,
οι ανταγωνιστικές εξαγορές ήταν σπάνιες.

Επείγουσες συγχωνεύσεις

Τα ήθη και οι παραδόσεις είχαν επιβάλει μια πιο ήπια μορφή του καπιταλισμού
στη Δυτική Ευρώπη. Οι επιθετικές εξαγορές θεωρούνταν «μια από τις πιο άγριες
υπερβολές των αγγλοσαξονικών αγορών».

Σύμφωνα με τον Πολ Τζιμπς, αντιπρόεδρο της Μόργκαν Στάνλεϊ, τρεις είναι οι
λόγοι που υποχρεώνουν σήμερα τις ευρωπαϊκές εταιρείες σε συγχωνεύσεις: η
ένταση του διεθνούς ανταγωνισμού, η επιβράδυνση στην Ασία που έχει δυσμενή
επίδραση στην εταιρική κερδοφορία και ο πολύ χαμηλός ευρωπαϊκός πληθωρισμός
που δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τις εταιρείες να βγάλουν κέρδη.