Πάθη στο Βατικανό

Στις 4 Μαΐου του 1998, ένας δεκανέας της ελβετικής φρουράς του Βατικανού
δολοφόνησε τον διοικητή του, σε κρίση τρέλας σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή.
Παρά το γεγονός ότι η υπόθεση έκλεισε, παραμένουν ορισμένα κενά, που οδηγούν
και σε άλλες ερμηνείες ­ από μια ομοφυλοφιλική σχέση που είχε τραγική τροπή
έως ένα κατασκοπευτικό θρίλερ, με πρωταγωνίστρια την περιβόητη Στάζι.

Έγκλημα στο Βατικανό. Ένα χρόνο πριν από την τραγωδία, ο ποντίφικας δέχεται τον Αλόις Εσερμάν και τη σύζυγό του

Στις 8 Φεβρουαρίου, ο δικαστής της πόλης του Βατικανού έβαλε την υπόθεση στο
αρχείο και η κοινή γνώμη οφείλει να περιοριστεί στην επίσημη εκδοχή: ο λοχαγός
Αλόις Εσερμάν, ο άνθρωπος που είχε γλιτώσει τον πάπα Ιωάννη-Παύλο Β’ από την
δολοφονική επίθεση του Μεχμέτ Αλί Αγκτσά, και η σύζυγός του Γκλάντις Μέθα
Ρομέρα δολοφονήθηκαν στο διαμέρισμά τους από τον 23χρονο δεκανέα Σεντρίκ
Τορνέ, ο οποίος στη συνέχεια αυτοκτόνησε.

Το Βατικανό είχε σπεύσει τότε να δώσει τη δική του ερμηνεία στο δράμα.
Αποκλείοντας το ενδεχόμενο του εγκλήματος πάθους, είχε αποδώσει τη διπλή
δολοφονία στο μίσος προς τους ανωτέρους του και στην πικρία που ο νεαρός
δράστης αισθανόταν, επειδή δεν είχαν εκτιμηθεί τα προσόντα του. Σε μια στιγμή
τρέλας,ο Σεντρίκ Τορνέ εκδικήθηκε τον ανώτερό του, ο οποίος αρνήθηκε να του
απονείμει ένα παράσημο, που ο δράστης πίστευε ότι δικαιούτο..

Την εκδοχή αυτή επικύρωσε τον περασμένο μήνα και ο δικαστής, έπειτα από
ανακρίσεις οκτώ μηνών. Εντούτοις, παραμένουν πολλά ερωτηματικά.

Νέα μαρτυρία

Και έρχεται τώρα ένας ιστορικός και κριτικός τέχνης, για να δώσει τη δική του
καθυστερημένη μεν, προκλητική δε μαρτυρία. Ο 48χρονος Μάσιμο Λακέι φέρνει σε
αμηχανία κυβέρνηση και Εκκλησία με το βιβλίο του «Verbum dei et Verbum gay»,
στο οποίο υποστηρίζει ότι ο Εσερμάν και ο Τορνέ ήταν εραστές.

Κατά τον Μάσιμο Λακέι, η ομοφυλοφιλία ανθεί πίσω από τα τείχη του Βατικανού.
Εκτιμά, μάλιστα, ότι το 75% των ανθρώπων του Βατικανού είναι ομοφυλόφιλοι.
«Είναι γνωστό ότι η ελβετική φρουρά είναι λίγο-πολύ το χαρέμι των καρδιναλίων.
Οι φρουροί δεν είναι κατ’ ανάγκην ομοφυλόφιλοι, αλλά αναγκάζονται να
υποταχθούν στην εξουσία. Αν είναι “ευγενικοί”, κάνουν πιο εύκολα καριέρα. Και
αυτό είναι γνωστό στις επαρχίες απ’ όπου στρατολογούνται», υποστηρίζει ο
Ιταλός ιστορικός. «Αν πρόκειται για έγκλημα με σεξουαλικά κίνητρα, αποκλείεται
το Βατικανό να παραδεχτεί ποτέ κάτι τέτοιο ­ γεγονός που εξηγεί και γιατί
τέθηκε τόσο γρήγορα η υπόθεση στο αρχείο», παρατηρεί ο Νταβίντ Γιαλόπ,
συγγραφέας ενός βιβλίου για τον θάνατο του πάπα Ιωάννη-Παύλου Α’, τον οποίο
θεωρεί δολοφονία.

«Αλλά, αυτή η υπόθεση μπορεί να είναι πιο περίπλοκη. Ως υπεύθυνος ασφαλείας
του Βατικανού, ο Εσερμάν γνώριζε πολλά. Και αν το έγκλημα είχε πολιτικά κίνητρα;…».

Την επαύριον του δράματος, η έγκυρη γερμανική εφημερίδα «Μπερλίνερ Κούριερ»
έγραψε ότι ο διοικητής της ελβετικής φρουράς του Βατικανού ανήκε στη Στάζι ­
τη μυστική υπηρεσία της Ανατολικής Γερμανίας ­, πληροφορία την οποία έσπευσε
αμέσως να διαψεύσει η Αγία Έδρα.

Κατά την γερμανική εφημερίδα, πάντως, ο Αλόις Εσερμάν στρατολογήθηκε από τη
Στάζι το 1979, όταν ήταν ακόμα αξιωματικός του ελβετικού στρατού, με το κωδικό
όνομα «Βέρντερ». Και δέχτηκε να διοχετεύει στους κομμουνιστές απόρρητες
πληροφορίες έναντι 250.000 δραχμών το μήνα.

Επικαλούμενη ανώνυμες πηγές στο Βερολίνο, η «Μπερλίνερ Κούριερ» αποκάλυπτε ότι
κατά την τετραετία 1981-84 ο Εσερμάν έστειλε τουλάχιστον επτά αναφορές για τις
δραστηριότητες του Βατικανού στις χώρες του πρώην σοβιετικού συνασπισμού, με
νυχτερινά τρένα από τη Ρώμη στο Ίνσμπρουκ, όπου τις παραλάμβαναν άνθρωποι της Στάζι.

Τον περασμένο Ιανουάριο, η γερμανική υπηρεσία πληροφοριών BND κατόρθωσε ύστερα
από προσπάθειες οκτώ χρόνων να αποκρυπτογραφήσει τους κώδικες των ηλεκτρονικών
υπολογιστών της Στάζι. Από τους 4.500 Δυτικούς κατασκόπους που ήταν
καταχωρημένοι σ’ αυτά τα αρχεία, δύο εργάζονταν στο Βατικανό για λογαριασμό
της Στάζι και της KGB. Τα κωδικά τους ονόματα ήταν Σεν Αντουάν και Φώτιση. Ο
πρώτος στρατολογήθηκε το 1960 και εργαζόταν στο πρακτορείο Τύπου του
Βατικανού. Καμία πληροφορία δεν υπάρχει για τον δεύτερο. Ούτε, όμως, για τον
«Βέρντερ». Ήταν αληθινή ή ψεύτικη η πληροφορία για την ύπαρξή του; Το μυστήριο
Εσερμάν ­ και κατ’ επέκτασιν της δολοφονίας του ­ παραμένει άλυτο.