Τα λίμιτ απ της μπάλας

Σε έναν ξέφρενο χορό δισεκατομμυρίων στροβιλίζεται το ποδόσφαιρο. Μετοχές στα
χρηματιστήρια και ιλιγγιώδεις αμοιβές απειλούν με «κραχ» το δημοφιλέστερο
άθλημα του κόσμου.

Οι διεθνείς ποδοσφαιρικές αρχές έχουν κυριευτεί από έντονη ανησυχία για την
«πληθωριστική τροχιά» στην οποία έχει μπει τα τελευταία χρόνια το
δημοφιλέστερο άθλημα του πλανήτη. Η αλματώδης αύξηση των αμοιβών, που
ενθαρρύνεται από τα πλουσιοπάροχα τηλεοπτικά δικαιώματα, εκθέτει σε κίνδυνο
την οικονομική ισορροπία των σωματείων. Με τις αποδοχές ορισμένων
ποδοσφαιριστών να φτάνουν σε μερικές δεκάδες δισεκατομμύρια, εκεί που πάνε τα
πράγματα δεν θα μπορέσουν να επιβιώσουν παρά μόνο μερικές μεγάλες και πλούσιες ομάδες.

Υπερφιλελευθερισμός

Ο γενικός γραμματέας της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου Ελβετός Μισέλ
Ζεν-Ρουφίνεν, ο γενικός διευθυντής της αγγλικής λίγκας Πίτερ Λίβερ και ο
γενικός διευθυντής του γαλλικού ποδοσφαιρικού συνδέσμου Ζακ Τεμπό ήταν οι
πρώτοι που επισήμαναν τους κινδύνους από αυτές τις εξελίξεις. Ερευνητής του
αθλητικού δικαίου και της αθλητικής οικονομίας στο Πανεπιστήμιο της Λιμόζ, ο
Ζαν-Φρανσουά Μπουργκ μιλάει για έναν άκρατο «υπερφιλελευθερισμό» που θα
μπορούσε να συντρίψει τα εθνικά πρωταθλήματα.

Αυτή η κατάσταση οφείλεται εν μέρει στην «υπόθεση Μπόσμαν», η οποία άνοιξε την
ευρωπαϊκή αγορά στον άγριο ανταγωνισμό και επέτρεψε τις μεταγραφές παικτών από
τις φτωχές ομάδες στις πλούσιες.

Η γαλλική άρνηση

Με την άρνησή της να επιτρέψει στις γαλλικές ομάδες να μπουν στο
χρηματιστήριο, η Γαλλίδα υπουργός Αθλητισμού Μαρί-Ζορζ Μπιφέ προσπαθεί να
αποτρέψει τη μετατροπή του ποδοσφαίρου σε μία βιομηχανία του θεάματος. Όμως,
αν η υπουργός δεν κατορθώσει να πείσει τους Ευρωπαίους ομολόγους της, το
γαλλικό ποδόσφαιρο κινδυνεύει να μην έχει πια τους οικονομικούς πόρους που θα
του επιτρέψουν να διατηρηθεί στην κορυφή, μόλις λίγους μήνες μετά την
κατάκτηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου.

Για ποια νίκη;

Μάντσεστερ – Ίντερ, Γιουβέντους – Ολυμπιακός, Ρεάλ – Δυναμό, Αθλέτικο – Ρόμα.
Άλλοτε, τέτοιοι αγώνες θα ήταν «θείο δώρο» για τους φιλάθλους. Σήμερα, αυτοί
οι προημιτελικοί είναι αναπόσταστα δεμένοι με το χρηματιστήριο, τις αγορές, τη
διαφήμιση. Το ποδόσφαιρο δεν έχει πια πολλή σχέση με το αθλητικό θέαμα, από
τότε που ανακαλύφθηκε ότι μπορεί να είναι μία σημαντική πηγή εσόδων. Δεν
πρόκειται πια για τη νίκη στο γήπεδο. Στις 22 Φεβρουαρίου, η διαπραγμάτευση
της μετοχής της Λάτσιο ανεστάλη στο χρηματιστήριο του Μιλάνου, όταν «χτύπησε
λίμιτ απ» (+50,4%): την προηγούμενη ημέρα η ιταλική ομάδα είχε βρεθεί στην
κορυφή της βαθμολογίας μετά τη νίκη της επί της Μίλαν. Το οικονομικό
αποτέλεσμα επισκίασε το ποδοσφαιρικό (που πάντως ήταν 1-0). Τι θα συνέβαινε
όμως αν η Λάτσιο είχε χάσει το ματς; Θα «έψαχνε» τη μετοχή της στον πάτο της
χρηματιστηριακής «κατάταξης».

Ο κύκλος είναι φαύλος. Για να «σταθούν» στο χρηματιστήριο, οι ομάδες είναι
υποχρεωμένες να κερδίζουν και για να κερδίζουν έχουν ανάγκη από την οικονομική
στήριξη των χορηγών τους.

Στο βάραθρο οι αδύνατοι

Εκατοντάδες ποδοσφαιρικές ομάδες θα ήθελαν να πουληθούν, αλλά δεν είναι όλες
τους καλές αγορές. Όμως, το υπερφιλελεύθερο οικονομικό σύστημα δεν προβλέπει
την επιβίωση των αδυνάτων. Ούτε και διασφαλίζει από ενδεχόμενο «κραχ» τις
μπίζνες του ποδοσφαίρου. Γι’ αυτό, λοιπόν, ορισμένες ομάδες, όπως η
Γιουβέντους, αυτή η γηραιά ­ και πονηρή ­ κυρία του ιταλικού ποδοσφαίρου
αρνείται επίμονα να μπει στο χρηματιστήριο.

Και οι φίλαθλοι;

Όλο και περισσότερα ματς, όλο και περισσότεροι θεατές, όλο και περισσότερα
δικαιώματα, όλο και περισσότερα εκατομμύρια. Ώσπου οι φίλαθλοι να καταλάβουν
πως δεν είναι παρά εξαρτήματα μιας μηχανής που παράγει χρηματιστηριακά
προϊόντα. Ώσπου να ξαναθυμηθούν, πριν κατέβουν στο γήπεδο, ότι μια
ποδοσφαιρική συνάντηση δεν είναι ούτε αγώνας κατς ούτε παρτίδα Μονόπολι.