ΜΑΤΙΕΣ Δάσκαλοι…

ΟΛΟΝ ΑΥΤΟΝ τον καιρό, που οι μαθητές, οι καθηγητές, ο υπουργός Παιδείας και η
εκπαιδευτική μεταρρύθμιση βρίσκονται στη βιτρίνα της επικαιρότητας, ο νους μου
τρέχει σ’ ένα παλιό μου δάσκαλο, στο Β’ Γυμνάσιο της Αθήνας. Στον Γιάννη
Εξαρχάκο. Ένα γεροντάκι μια σταλιά, που κρατούσε, μονίμως, μια βέργα στο χέρι
και δεν δίσταζε να ρίχνει μ’ αυτήν μπόλικες «ψιλές» στους άτακτους και τους
«κουμπούρες» της τάξης, κάθε ώρα και κάθε μέρα.

Ο Εξαρχάκος ήταν φιλόλογος. Ήξερε γραμματική και συντακτικό, όσο λίγοι. Και
δίδασκε απλά και με συνεχή παραδείγματα. Όσοι τον είχαν καθηγητή μπορεί να
‘φαγαν μερικές ξυλιές, αλλά έμαθαν γράμματα. Και τον ευγνωμονούν. Γιατί ήταν
και καλός άνθρωπος. Ας πούμε: καθόταν και τ’ απογεύματα στο σχολείο, νηστικός
­ «την έβγαζε» μ’ ένα κουλούρι κι ένα κομματάκι κασέρι ­ για να βοηθήσει,
χωρίς ποτέ να παίρνει δεκάρα, τα παιδιά, που, για διάφορους λόγους, ήταν
«αδύνατα» στα Αρχαία Ελληνικά…

Τέτοιοι δάσκαλοι υπήρχαν πολλοί «εκείνα τα χρόνια», θα υπάρχουν σίγουρα και
σήμερα. Κι αυτούς θα θυμούνται με αγάπη και τρυφερότητα οι μαθητές τους, όταν
θα ‘χουν περάσει οι δεκαετίες και η ζωή θα ‘χει αφήσει απάνω τους την
ανεξίτηλη στάμπα της. Όπως θυμήθηκαν προχθές το βράδυ, στην Εστία Νέας Ιωνίας,
δύο παλιούς δασκάλους τους ένα σωρό Ιωνιώτες (περισσότεροι από 150), που
πρωτοπήγαν στο σχολείο το ’40 και αργότερα…

Οι δάσκαλοι αυτοί, είναι ο Τάκης Πόθος και η γυναίκα του Σοφία Μαρκάκη –
Πόθου. Ο πρώτος, γεννήθηκε στη Ζάκυνθο το 1915. Η δεύτερη, στα Βουρλά της
Μικράς Ασίας, το 1911. Έχουν καβαλήσει, δηλαδή, και οι δύο, προ πολλού, τα 80
και, δόξα τω Θεώ, είναι μια χαρά. Να τους βλέπατε, από καμιά μεριά, στη γιορτή
που τους ετοίμασαν, για να τους τιμήσουν οι μαθητές τους… Τι συγκίνηση ήταν
αυτή και τι περηφάνια!..

Μου γράφει για το ζευγάρι των δασκάλων του ο Μιχάλης Βαρελάς, διευθυντής,
σήμερα, στην Τράπεζα Ελλάδος, στον Πειραιά: «Σε κείνους τους δύσκολους
καιρούς, μας έδειξαν τα πρώτα μονοπάτια της μάθησης και της αρετής, μ’ ένα
τρόπο θαυμαστό (…). Στο αυτοσχέδιο εργαστήρι της Φυσικής Πειραματικής του
σχολείου έγιναν τα πρώτα πειράματα των επίδοξων επιστημόνων και η σέγα της
Χειροτεχνίας, που κελαηδούσε πάνω στο κόντρα πλακέ, ήταν το πρώτο εργαλείο των
κατοπινών μαστόρων… Όλα τα μαθήματα είχαν μια ξεχωριστή γοητεία μ’ αυτούς
τους υπέροχους δασκάλους, που μας πρωτομίλησαν για μουσική, ποίηση και θέατρο,
χωρίς να σκεφτούν ποτέ ωράρια και αμοιβές. Ένα, μόνο, σκεφτόντουσαν, συνεχώς:
πώς θα κρατήσουν αναμμένη μέσα μας τη φλόγα της μάθησης….».

Ωραία πράγματα.