Έκκληση αδικημένων

Προειδοποίηση για το ενδεχόμενο παγκόσμιας οικονομικής κρίσης απηύθυνε από το
Νταβός της Ελβετίας ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Κόφι Ανάν. Και κάλεσε τις
μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις να συνάψουν ένα «συμβόλαιο» με τη διεθνή
κοινότητα για τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την προστασία των
εργασιακών σχέσεων και του περιβάλλοντος.

Η προειδοποίηση. Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Κόφι Ανάν απηύθυνε έκκληση, από το βήμα του Νταβός, προς τη διεθνή πολιτική και οικονομική ηγεσία να λάβει μέτρα ώστε να αποφευχθεί μια παγκόσμια οικονομική κρίση

Ο ΓΕΝΙΚΟΣ γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών επέλεξε μία από τις σημαντικότερες
συνόδους της παγκόσμιας οικονομικής και πολιτικής εξουσίας, στο Νταβός των
Άλπεων, για να διατυπώσει ένα σχέδιο που προσπαθεί να συνδυάσει το κέρδος με
την κοινωνική ευαισθησία. Σε αντάλλαγμα, πρόσφερε στους επιχειρηματίες την
υποστήριξη του ΟΗΕ για μία «ανοιχτή παγκόσμια αγορά».

ΦΟΒΟΙ – ΑΠΕΙΛΗ

Η έκκλησή του αντανακλούσε τους φόβους του Τρίτου Κόσμου μπροστά στον
αχαλίνωτο παγκόσμιο καπιταλισμό, αλλά εμπεριείχε και την απειλή ενδεχόμενης
βίαιης αντίδρασης.

Αν ο κόσμος δεν αποκτήσει εμπιστοσύνη στην «παγκόσμια οικονομία», είπε ο Ανάν,
«αυτή θα είναι εύθραυστη και ευάλωτη σε κάθε είδους -ισμούς του
μεταψυχροπολεμικού κόσμου: προστατευτισμός (πολιτική που αποβλέπει στην
ενίσχυση της εντοπίου παραγωγής), λαϊκισμός, εθνικισμός, σοβινισμός, φανατισμός».

ΠΙΚΡΟ ΑΙΣΘΗΜΑ ΑΔΙΚΙΑΣ

Η έκκλησή του βρήκε ανταπόκριση όχι μόνο στις χώρες που επηρεάστηκαν
περισσότερο από την πολύμηνη κρίση στις αναδυόμενες αγορές, αλλά και σε
εκείνες τις χώρες του Τρίτου Κόσμου που έχουν θέσει υψηλούς οικονομικούς
στόχους και νιώθουν τώρα να απειλούνται από τις παγκόσμιες ροές κεφαλαίων.

«Το παγκόσμιο χωριό μας έχει πιάσει φωτιά και δεν ξέρουμε από πού», είπε ο
Αιγύπτιος πρόεδρος Χόσνι Μουμπάρακ στο οικονομικό φόρουμ του Νταβός. «Στον
αναπτυσσόμενο κόσμο υπάρχει ένα πικρό αίσθημα αδικίας, ένα αίσθημα ότι κάτι
πρέπει να φταίει σε ένα σύστημα που ξεγράφει μονομιάς χρόνια ανάπτυξης που
κερδήθηκε με κόπο, μόνο και μόνο γιατί άλλαξε η διάθεση της αγοράς».

ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΕΣ ΡΟΕΣ

Οι ροές των κεφαλαίων πρέπει να γίνουν ελεγχόμενες, υποστήριξε ο υπουργός
Οικονομικών της Ινδίας Γιασουάντ Σίνχα, ώστε οι εθνικές οικονομίες να μην
απειλούνται πια από «έναν άνθρωπο που βάζει το δάχτυλό του σε ένα κομπιούτερ
και κάνει δισεκατομμύρια δολάρια να γυρίζουν γύρω γύρω στον κόσμο».

Η αντίδραση του επιχειρηματικού κόσμου στην έκκληση του Ανάν δεν ήταν
ξεκάθαρη. Σύμφωνα με κάποιες ενδείξεις, η πρότασή του δεν αγνοήθηκε εντελώς.

«Ο κύβος ερρίφθη», είπε ο Γκόραν Λίνταλ, πρόεδρος της ελβετικής εταιρείας ΑΒΒ,
που παρουσίασε στη σύνοδο τον Ανάν. «Τώρα, η επιχειρηματική κοινότητα δεν έχει
παρά να τον πιάσει».

ΜΕΡΙΜΝΑ ΓΙΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ κάλεσε τους ηγέτες των πολυεθνικών επιχειρήσεων
να πιέσουν τις κυβερνήσεις ώστε να υιοθετήσουν τις προσπάθειες των Ηνωμένων
Εθνών και να ακολουθήσουν επιχειρηματικές πολιτικές που θα σέβονται τα
ανθρώπινα δικαιώματα. «Μπορείτε να φροντίσετε», είπε ο Ανάν, «ώστε να μην
απασχολούνται στις επιχειρήσεις σας ανήλικα παιδιά, σε καταναγκαστική εργασία,
ούτε άμεσα ούτε έμμεσα».

Συγκεκριμένα, παρότρυνε τους ηγέτες του επιχειρηματικού κόσμου να υιοθετήσουν
τις συλλογικές διαπραγματεύσεις, τον ελεύθερο συνδικαλισμό και αντικειμενικό
σύστημα προσλήψεων και απολύσεων, χωρίς προκαταλήψεις, στις χώρες όπου
πραγματοποιούν επενδύσεις. «Έχουμε να επιλέξουμε ανάμεσα σε μία παγκόσμια
αγορά που θα κατευθύνεται μόνο από υπολογισμούς βραχυπρόθεσμου κέρδους και σε
μία αγορά με ανθρώπινο πρόσωπο».

ΟΙ ΑΡΧΕΣ

Σε αντάλλαγμα για τη δέσμευση των επιχειρηματιών σε όσα ζήτησε, ο Ανάν είπε
ότι ο ΟΗΕ «θα συμβάλει στη διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος που θα είναι ευνοϊκό
για την ανάπτυξη του εμπορίου και των ανοιχτών αγορών». Όμως, συνέχισε, «αν
δεν υιοθετηθούν αυτές οι αρχές, φοβάμαι ότι δύσκολα θα μπορέσουμε να
υποστηρίξουμε πειστικά τις ανοιχτές παγκόσμιες αγορές».

«Η παγκοσμιοποίηση είναι γεγονός», είπε ο Ανάν. «Όμως, πιστεύω ότι δεν είχαμε
κατανοήσει πόσο είναι εύθραυστη. Η Ιστορία μάς έχει διδάξει ότι τόσο μεγάλες
ανισορροπίες ανάμεσα στην οικονομία, την κοινωνία και την πολιτική δεν είναι
δυνατόν να διατηρηθούν για πολύ».