Από τον Ζορμπά … στην ΟΝΕ

Τι συμβαίνει όταν ένας Έλληνας βιοτέχνης έρχεται στο Παρίσι καλεσμένος από τον
Γάλλο διανομέα του για να μιλήσει (και να προωθήσει εμμέσως) τα προϊόντα που παράγει;

Η ΠΡΩΤΗ δυσκολία που έχει ν’ αντιμετωπίσει είναι η αμφισβήτηση. Κύριε, σαν να
του λένε με τη σιωπή τους, αυτά που μας προτείνεις τα κάνουμε καλύτερα εμείς.

­ Δηλαδή τι θα θέλατε να σας προτείνω; ρωτάει απορημένος με την πρώτη αυτή
απόρριψη ο καημένος ο βιοτέχνης, που δεν καταλαβαίνει την εκ προοιμίου άρνηση
του προϊόντός του. Στην Ενωμένη Ευρώπη ζούμε, ο ανταγωνισμός είναι ελεύθερος
επί ίσοις όροις.

­ Ναι, του απαντούν οι α πριόρι αντιρρησίες της παραγωγής του. Αλλά από σένα
περιμέναμε εκείνο που ξέρουμε ότι παράγεις.

­ Ξέρουμε από τον Σατωβριάνδο, τον Φλωμπέρ, τον Αμπού, τον Λοτί, τον Ντρυόν,
στις μέρες μας, ότι έχεις τσαρούχια, φουστανέλες, καλές ελιές, λατέρνα,
φιλότιμο χωρίς φτώχεια και ολίγον Ζορμπά, συρτάκι, και τα Μάρμαρα.

­ Με συγχωρείτε, αντιτείνει με κάθε σεμνότητα και χωρίς ίχνος οργής ο Έλλην
βιοτέχνης. Μιλάτε οπωσδήποτε για το παρελθόν. Σήμερα, στον κόσμο που ζούμε,
στην εποχή που ζούμε, ο Έλληνας δεν διαφέρει σε τίποτα από τον Γερμανό, τον
Ολλανδό ή τον Γάλλο. Κάνετε εσείς την εξέγερση των Λυκείων και σε διάστημα
λιγότερο των τριών μηνών σάς ακολουθούμε εμείς. Μόνο που η δική μας εξέγερση
κρατά τρεις μήνες (ο χρόνος που καθυστερήσαμε να σας μιμηθούμε μέσω
τηλεοράσεως), ενώ η δική σας κράτησε μόνο τρεις μέρες.

Και έως αυτή τη συγκεκριμένη στιγμή κανείς μες στην αίθουσα του Εμπορικού
Επιμελητηρίου που είναι η Fnac δεν έχει καταλάβει περί τίνος πράγματος ομιλούν
οι συνευρεθέντες.

Το γεγονός είναι ότι η περίφημη Fnac που ξεκίνησε αμέσως μετά το ’68 ως
βιβλιοπωλείο, με το δόλωμα της 20% έκπτωσης επί της τιμής του βιβλίου, σήμερα
έχει μετεξελιχτεί σε εμπορευματικό κέντρο κάθε λογής προϊόντος (ηλεκτρονικού
όσο και εντύπου). Απουσιάζει μόνο το φαγητό. Διότι ως αναλώσιμο αν δεν γίνει
αμέσως καταναλώσιμο, πετιέται.

Ενώ το ηλεκτρονικό ως άυλο και το έντυπο μακράς διαρκείας αντέχει. Έτσι τα δύο
συνεταιράκια, επαναστάτες του Μάη του ’68 που ίδρυσαν αμέσως μετά τα
«γεγονότα» τη Fnac, εδώ και τριάντα χρόνια, έχουν γίνει σήμερα ένα είδος
πολυεθνικής με μόνο ορατό αντίπαλο το «Virgin Megastores». Εν πάση περιπτώσει,
η προϊστορία δεν μας αφορά.

Ο Έλλην βιοτέχνης είναι μόλις τριάντα ενός χρόνων, όση ηλικία δηλαδή έχει και
η Fnac, οπότε εκείνο που τον απασχολεί είναι γιατί ενώ ήρθε να προτείνει μια
νέα εκδοχή τού πώς διηγούνται στη χώρα του τα ηλεκτρονικά παραμύθια, οι ξένοι
του ζητάνε μουσακά και μουσική συρτάκι. Αυτή η παραβολή είναι νομίζω αρκούντως
ενδεικτική για να κατανοήσουμε τη δύσκολη θέση του Έλληνα βιοτέχνη συγγραφέα,
που έρχεται, καλεσμένος από τους Γάλλους διανομείς εκδότες του, να μιλήσει για
τα καινούργια του βιβλία. Όπως ακριβώς συνέβη με τον Χρήστο Χωμενίδη που ήρθε
στην ίδια αυτή Fnac του παραμυθιού καλεσμένος από τον εκδότη του Seuil να
παρουσιάσει τα δύο μεταφρασμένα ήδη στα γαλλικά μυθιστορήματά του.

Οπότε ο σεμνός αυτός νέος άνθρωπος τι αντιμετωπίζει στο Παρίσι, σε μια
κατάμεστη κατά τα άλλα αίθουσα, αγνοούντων και αγνοουμένων; Αντιμετωπίζει το
προκάτ των έτοιμων ιδεών, όπως τις σατίρισε πριν από 150 χρόνια ο Φλωμπέρ: του
ζητούν με δυο λόγια τα τέσσερα S (Sun, Sea, Sex, Sand), επειδή ο ίδιος στα
βιβλία του δεν μιλάει για σουβλάκια, με τραγικό τρόπο, την μπουζουκόφωνη στο
νέο της διαπλεκόμενο συνθεσάιζερ Ελλάδος κι Ανατολής, Αώου και Ωού (Αυγού),
(στο Ύψος των Περιστάσεων), Πάπιγκου (Το σοφό παιδί) και Παπιγιόν. Ευτυχώς ο
συγκεκριμένος συγγραφέας, στη συγκεκριμένη εκδήλωση, στο συγκεκριμένο Fnac του
Μονπαρνάς, τα έβγαλε πέρα παλικαρίσια με την ειλικρίνεια της ομιλίας του, με
την προβληματική του διανοουμένου που δεν ανήκει αναγκαστικά στη χώρα της
καταγωγής του, αλλά στην παγκόσμια κοινότητα των «ορθοδόξως καθολικά
διαμαρτυρομένων διανοητών σημιτικώς μουσουλμανιζομένων».

Οπότε και στην παρατήρηση του Γάλλου ακροατή γιατί δεν ομιλεί διόλου την
γαλλικήν, έλαβε ο ακροατής αυτός της γαλλοφωνίας την εξής απάντησιν από
παρανοϊκή ομογενή: Και ο Δαλάι Λάμα μιλάει μόνο στη γλώσσα του, τα θιβετιανά.

Αυτά για να πούμε πόσο δρόμο έχουμε ακόμα να διανύσουμε ώσπου η ΟΝΕ να γίνει
κοινή συνείδηση σε ξένους και δικούς μας.

Πάντως, η γαλλική «Croix» επανέλαβε εκείνο που είχε γράψει και η «Figaro», «η
Ελλάδα μπήκε στο ευρώ του Χορού στο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού της Λυών»: «Η
Ελλάδα μπαίνει στο ευρώ της λογοτεχνίας μέσω του “Σοφού Παιδιού” και της
“Φωνής” του Χρήστου Χωμενίδη».