Για το ΠΑΣΟΚ του μέλλοντος

Με ένα πολυσέλιδο κείμενο 34 σελίδων με τίτλο «Ο δημοκρατικός σοσιαλισμός
στη σημερινή Ελλάδα» φιλοδοξούν στο ΠΑΣΟΚ να αντικαταστήσουν την γνωστή
«Διακήρυξη της 3ης του Σεπτέμβρη». Ο Πρωθυπουργός κ. Κ. Σημίτης απέστειλε χθες
το κείμενο του σχεδίου της νέας διακήρυξης στα κορυφαία στελέχη του ΠΑΣΟΚ ­
ενώ σήμερα αναμένεται να αποσταλούν και τα σχέδια κειμένων για τις πολιτικές
θέσεις και το καταστατικό.

ΠΑΝΤΩΣ, όλα τα κείμενα αναμένεται να προκαλέσουν αντιδράσεις μέσα στο ΠΑΣΟΚ ­
καθώς δεν λείπουν οι αυτοκριτικές αναφορές σε αρνητικά φαινόμενα που συνόδεψαν
τις κυβερνητικές θητείες του ΠΑΣΟΚ, ενώ περισσεύουν οι υπαινικτικές αναφορές
στην αλλαγή της φυσιογνωμίας του κόμματος και στο «νέο ΠΑΣΟΚ». Είναι
χαρακτηριστικό ότι στο σχέδιο της νέας διακήρυξης τονίζεται ιδιαίτερα η ανάγκη
να αναληφθεί μία πλατιά πρωτοβουλία, «ανάλογη με εκείνη του ’74», όταν δηλαδή
ιδρύθηκε το ΠΑΣΟΚ. «Το ΠΑΣΟΚ απευθύνθηκε ατομικά σε κάθε Έλληνα που πονούσε
τον τόπο.

Τράβηξε κοντά του ανθρώπους από ένα ευρύτατο πολιτικό φάσμα από τη νεολαία,
από τις γυναίκες, από τα συνδικάτα, από το χώρο της παραδοσιακής αριστεράς,
από το χώρο του παραδοσιακού κέντρου. Τους συγκρότησε σε ένα νέο πολιτικό
σύνολο και τους οδήγησε σε μία σειρά από περίλαμπρες νίκες.

Παρόμοια και σήμερα, ωριμάζει για το ΠΑΣΟΚ η ανάγκη για μια πλατιά
πρωτοβουλία, ανάλογη με εκείνη του ’74. Μία πρωτοβουλία, που παραμερίζοντας
πολιτικές αγκυλώσεις, προκαταλήψεις, ιδεοληψίες, θα απευθυνθεί στα νέα
πραγματικά προβλήματα και στους ανθρώπους που έχουν και ανάγκη από λύσεις και
πρωτοβουλίες», αναφέρεται χαρακτηριστικά στο σχέδιο της νέας διακήρυξης.

Συνεργάτες του Πρωθυπουργού τόνιζαν χθες ότι με το κείμενο υπογραμμίζεται η
ανάγκη επαναδιατύπωσης της 3ης του Σεπτέμβρη, αν και στο σχέδιο αναφέρεται ότι
«οι αρχικοί μας στόχοι, εθνική ανεξαρτησία, λαϊκή κυριαρχία, κοινωνική
απελευθέρωση, παραμένουν αμετακίνητοι. Στη νέα εποχή που ξανοίγεται μπροστά
μας, τους εμπλουτίζουμε και με νέο περιεχόμενο».

Ένα χαρακτηριστικό δείγμα της «νέας γραφής» του ΠΑΣΟΚ είναι και το γεγονός ότι
επιχειρείται ο «αρνητικός αυτοπροσδιορισμός» του: «Δεν επιχειρεί να
καταδημαγωγήσει τους πολίτες με λαϊκίστικα συνθήματα. Δεν βασίζεται σε
αφιονισμένες μάζες. Το προοδευτικό κόμμα δεν είναι ούτε κόμμα προνομιούχων,
ούτε κόμμα πελατειακό, ούτε συντεχνιακό, ούτε κομματικών αξιωματούχων.
Πιστεύει πως ο ηγετικός ρόλος δεν είναι δεδομένος σε κανέναν μια για πάντα.
Δεν καλλιεργεί ούτε ταξικούς φανατισμούς, ούτε ταξικούς αποκλεισμούς, ούτε
αναγορεύει προκατασκευασμένες ηγετικές ομάδες σε πρωτοπορίες. Το κόμμα μας δεν
επιδίδεται σε ιδεολογικά αραβουργήματα, ούτε πάσχει από ιδεολογικές αγκυλώσεις».

Από την άλλη πλευρά ξεκαθαρίζεται ότι «ο σοσιαλισμός δεν είναι έκφραση του
ταξικού συμφέροντος μιας μόνον κοινωνικής τάξης, αλλά σημείο συνάντησης των
συμφερόντων των εργαζομένων, των μικρομεσαίων, των εργατών του πνεύματος, της
τέχνης αλλά και των φωτισμένων ανθρώπων, όσων κινούνται μέσα στον κύκλο των
επιχειρήσεων και του χρήματος χωρίς να γίνονται δούλοι των επιχειρήσεων και
του χρήματος», όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στο σχέδιο της διακήρυξης.

Μάλιστα, υπογραμμίζεται σε άλλο σημείο ότι «οι σοσιαλιστές αναζητούν τρόπους
συνεργασίας με όλες τις ζωντανές επιχειρηματικές δυνάμεις που βρίσκουν τον
δρόμο τους κλεισμένο από τα μεγάλα οργανωμένα συμφέροντα. Μάλιστα το κείμενο
προχωράει περισσότερο χαρακτηρίζοντας τους σοσιαλιστές ως φυσικούς συμμάχους
των επιχειρηματιών, λόγω της πολιτικής για εξάλειψη των στρεβλώσεων και
ελεύθερου και ίσου ανταγωνισμού».

Ωστόσο τονίζεται ότι η ανεξέλεγκτη αγορά οδηγεί σε καπιταλισμό του Τρίτου
Κόσμου και υποστηρίζεται ότι η αξιοποίηση της σύγχρονης βιομηχανικής
επανάστασης για τους πολλούς και όχι μόνον για τους λίγους προϋποθέτει
σύνθετες λύσεις ­ και ενίσχυση των αγορών και ενίσχυση των ελέγχων και αύξηση
της ατομικής πρωτοβουλίας και ενδυνάμωση του κοινωνικού κράτους…

Ιδιαίτερος λόγος γίνεται για τη «νέα οικοδόμηση του κοινωνικού κράτους» ­ που
προβλέπεται να στηριχθεί στην «ηθική αναγέννησή του», μέσω της αποκατάστασης
του κύρους της δημόσιας παροχής αλλά και μέσω της απόκρουσης του
νεοφιλελεύθερου επιχειρήματος ότι η αγορά μπορεί να προσφέρει με καλύτερους
κοινωνικά όρους όλες τις υπηρεσίες που προσφέρει το κράτος, σε καλύτερες τιμές.

Σε ιδιαίτερα χαμηλούς τόνους ­ αντίθετα από την διακήρυξη της 3ης του
Σεπτέμβρη ­ είναι και οι αναφορές στα ελληνοτουρκικά, όπου αναφέρεται ότι η
Ελλάδα είναι έτοιμη να βοηθήσει την Τουρκία να ενταχθεί στον σύγχρονο κόσμο.
Ωστόσο, υπογραμμίζεται και ότι δεν θα φεισθούμε θυσίες για την αμυντική
θωράκιση της χώρας, όπως ότι απαιτούμε συμπαράσταση από τους εταίρους μας:
«Δεν θα ανεχθούμε, στο όνομα οποιασδήποτε ευρωπαϊκής διπλωματίας, να
θυσιαστούν ζωτικά συμφέροντα της Ελλάδας στο βωμό ευρωπαϊκών
μικροσυμφερόντων», αναφέρεται χαρακτηριστικά στο κείμενο για τη νέα διακήρυξη
του ΠΑΣΟΚ.