ΣΗΜΑΤΑ

… δεν αξιώθηκαν ούτε μέρους της αυτονομίας που κέρδισαν οι Παλαιστίνιοι ­
και ας είναι 4 φορές περισσότεροι από εκείνους (και τους Ισραηλινούς μαζί).
Και ας μην εγκατέλειψαν ποτέ τη γη τους. Και ας έμειναν αμιγείς ανά τους
αιώνες. Γιατί άραγε τόση ατυχία; Ο αρχαίος αυτός λαός, με τις ρίζες του στους
Μήδους και καταγεγραμμένη παρουσία στο Κουρδιστάν από το 700 μ.Χ., έχασε
απλούστατα πολλές ιστορικές ευκαιρίες, λέει ο ιστορικός Σαλίχ Ακίν, που
διηύθυνε τις προάλλες σεμινάριο στο Πανεπιστήμιο της Ρουέν.

… της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οι Κούρδοι ήταν σχεδόν ανεξάρτητοι στα
εσωτερικά τους ζητήματα, τα κοινωνικά και τα πολιτιστικά (προνόμια που
κατάφεραν σήμερα να τα έχουν χάσει), αλλά δεν καλλιέργησαν αυτόνομες σχέσεις
με τους ξένους ­ όπως έκαναν λόγου χάρη οι Έλληνες. Παρέμειναν οιονεί άγνωστοι
διεθνώς. Όταν η Αυτοκρατορία κατέρρευσε, δεν είχαν από πού να ζητήσουν
βοήθεια. Η περίοδος ανάμεσα στη Γαλλική Επανάσταση και τον Α’ Παγκόσμιο
Πόλεμο, τότε που έπαιρναν το οριστικό σχήμα τους πολλά από τα σύγχρονα κράτη,
τους βρήκε ανέτοιμους, χωρισμένους σε αντίζηλα βιλαέτια. Το Κουρδιστάν είχε
ήδη κοπεί τον 16ο αιώνα σε δύο κομμάτια, το Οθωμανικό και το Περσικό. Μετά τον
Α’ Παγκόσμιο, τα δύο έγιναν τέσσερα: Τουρκικό, Περσικό, Ιρακινό, Συριακό.

… ήταν η μόνιμη κατάρα για τους Κούρδους και η πηγή των δεινών τους. Ο
πλούτος της περιοχής σε πετρέλαια, υπό τις συνθήκες αυτές, κατάντησε αχίλλειος
πτέρνα αντί να εξελιχθεί σε παράγοντα δύναμης και επιρροής, όπως συνέβη με
άλλα έθνη. Και ήταν πανεύκολο για τους ξένους να παίζουν παιχνίδια στη ράχη
των Κούρδων στρέφοντας τη μία φατρία εναντίον της άλλης. Η Συνθήκη των Σεβρών,
το 1918, το πρώτο επίσημο κείμενο που προέβλεπε τη δημιουργία ανεξάρτητου
Κουρδιστάν, παραήταν καλή για να σταθεί: ούτε εφαρμόστηκε ποτέ, ούτε που
κυρώθηκε καν απ’ αυτούς που θα όφειλαν να το κάνουν. Και ήρθε η Συνθήκη της
Λωζάννης, το 1923, να θέσει τις βάσεις του νεώτερου τουρκικού κράτους
αφήνοντας απ’ έξω (ή μάλλον μέσα) τους Κούρδους. Η αδιαφορία των ξένων μπορεί
να γίνει όμοια καταστροφική για έναν λαό όσο και το ενδιαφέρον τους. Στην
Τουρκία, οι Κούρδοι είναι σήμερα τυπικά ανύπαρκτοι, και ας ξεπερνούν τα 15
εκατομμύρια. Η γλώσσα και ο πολιτισμός τους τελούν υπό απαγόρευση.

… ο μεγαλύτερος Κούρδος συγγραφέας, υποχρεώνεται να γράφει μόνο στα
τουρκικά. Η λέξη Κούρδος δεν τυπώνεται ποτέ. Οι τουρκικές εφημερίδες μιλούν
για «Ορεσίβιους» ή «Ανατολίτες». Το Κουρδιστάν περιγράφεται ως… Ανατολική
Ανατολία (Ανατολή). Διανοούμενοι και εκπαιδευτικοί αποτελούν επίλεκτο στόχο
των εθνικιστών: κατά τον Ακίν, έχουν σφαγεί πάνω από 5.000. Από τα 10.000
κουρδικά χωριά που υπήρχαν στην Τουρκία, έχουν καταστραφεί 4.000. Στα Άδανα,
στη Σμύρνη και στη Μυρσίνη, το λυντσάρισμα και οι συλλήψεις Κούρδων είναι
συνηθισμένη υπόθεση, λέει ο Κούρδος καθηγητής. Ανάλογος είναι ο διωγμός και
στο Ιράν και στη Συρία. Μόνο στο Ιράκ ζουν υποφερτά οι Κούρδοι (5.000.000),
πιστεύει ο Ακίν. «Υπάρχει μια ελεύθερη ζώνη, όπου τους προστατεύουν ακόμα οι
σύμμαχοι του πολέμου του Κόλπου. Έχουν Πανεπιστήμιο και εφημερίδες. Το ’92
εξέλεξαν και Βουλή». Αλλά αυτός ο «παράδεισος» είναι θεμελιωμένος πάνω στην
ανώμαλη κατάσταση που βιώνει το Ιράκ. Και το αλληλοφάγωμα των Κούρδων, εκεί,
αναπληρώνει την έλλειψη (προς το παρόν) επιδρομέων.