ΣΗΜΑΤΑ

… της γοητείας του αυτοκινήτου είναι στις αντιφάσεις. Είσαι καθιστός αλλά
τρέχεις. Είσαι σε μέρη ασφυκτικά αλλά ο χώρος σου είναι απαραβίαστος.
Βρίσκεσαι παντού αλλά παραμένεις απρόσιτος. Μορφές ελευθερίας. Μόνο που,
αλλοίμονο, διαβρώνονται γοργά. Σύμβολο αυτονομίας, το αυτοκίνητο διαπεράται
από το κινητό. Όπως και το σπίτι. Χώρος ιδιωτικός, ο κατ’ εξοχήν, η κατοικία
υφίσταται επίσης την εισβολή. Οι «Τάιμς», σε ρεπορτάζ για την κινητή
τηλεφωνία, σημειώνουν ότι όλο και περισσότεροι είναι οι δεχόμενοι κλήσεις στο
κινητό τους κατ’ οίκον. Διότι για να διαφυλάξουν, υποτίθεται, το επικοινωνιακό
άσυλο της κατοικίας τους, έχουν δώσει σε ορισμένα πρόσωπα τον αριθμό μόνο του
κινητού τους. Και το κρατούν ανοιχτό και στην κουζίνα τους.

… τηλέφωνο, φυσικά, δεν θα βγει πια απ’ τη ζωή μας. Ήρθε για να μείνει.
Φαίνεται μάλιστα ν’ αποτελεί όχι τόσο μήνυμα όσο προμήνυμα: Εργαλείο πρωτεϊκό,
δεν παύει να εξελίσσεται, να εμπλουτίζεται· δεν είναι ίσως, ακόμη, παρά ο
πρωτόγονος προάγγελος ενός αυριανού μόνιμου «ατομικού στοιχείου», που θα γίνει
το παρακολούθημα του ανθρώπου της τρίτης χιλιετίας. Ένα vade mecum φορητό,
όπως σήμερα το ρολόι χειρός, που θα ορίζει, καθολικά σχεδόν, τη σχέση του
καθενός με την κοινωνία, ακόμη και τη θέση του εντός της.

… που προβάλλει, ατυχώς, μέσ’ από τις προοπτικές αυτές ­ αλλά και από την
τρέχουσα χρήση του κινητού τηλεφώνου ­ είναι η διεύρυνση της απομόνωσης του
χρήστη. Το κινητό θεωρητικά μόνο προάγει την επικοινωνία, παρατηρεί η Αγγλίδα
κοινωνιολόγος Ρόζαλιντ Μάιλς. Αυξάνει, βέβαια, τον αριθμό των επαφών. Όχι όμως
τη διάρκεια ή την ποιότητά τους, ό,τι δηλαδή θα τις έκανε πιο ουσιαστικές ή
ευφορικές. Έτσι, οι νέες δυνατότητες επικοινωνίας επιτείνουν μάλλον τη
δυσκολία πραγματοποίησής της. Ήδη, διαδίδονται τρεις νέοι τύποι «μη
επικοινωνίας». (1) Η σπασμωδική επαφή: Από τη φύση της, η συνομιλία με κινητό
τηλέφωνο έχει πάντοτε κάτι το άναρθρο, το βεβιασμένο. Καλών και καλούμενος
μιλούν σαν κυνηγημένοι. Η τελεφωνική συνάντησή τους πραγματοποιείται, κατά
κανόνα, σε χρόνο που είχε αρχικά ορισθεί για άλλα έργα ή ασχολίες (διαδρομή με
το μετρό, επαγγελματική ρουτίνα, συζήτηση, άλλα τηλεφωνήματα).

… του κινητού τα διακόπτει όλα. Περισσότερο από κάθε τι άλλο, το κινητό
τηλέφωνο «κλέβει χρόνο», δεν έχει ποτέ τον δικό του. Διεκδικεί προτεραιότητα
ακόμη και τη στιγμή που συνομιλούμε μέσω σταθερού τηλεφώνου, ακόμη και όταν
τρέχουμε στην εθνική οδό με υψηλές ταχύτητες. Διεκδικεί την ηρεμία μας και
αυτή την ασφάλειά μας. (2) Η αναβαλλόμενη επαφή: Η δυνατότητα «προώθησης»
κλήσεων απολήγει στη συσσώρευση, στη συσκευή του χρήστη, αλλεπάλληλων
μηνυμάτων ­ πολλά απ’ τα οποία μάλιστα προέρχονται, συχνά, από το ίδιο
πρόσωπο, που προσπαθεί εναγωνίως να επικοινωνήσει. Οι χρήστες κινητών
καυχώνται συχνά (με ύφος περιζήτητου ανθρώπου) για τον αριθμό των κλήσεων που
περιμένουν την απάντησή τους. (3) Η παρακρατημένη επαφή: Το κινητό τηλέφωνο,
όπως και ο αυτόματος τηλεφωνητής στα σταθερά, γέννησαν μια νέα μορφή αποφυγής
της επαφής. Ο καλών διαλέγει την ώρα που, απ’ ό,τι γνωρίζει, ο καλούμενος θα
λείπει, ή θα έχει το τηλέφωνο κλειστό. Του αρκεί η μισή επαφή. Να πει μόνο
αυτός ό,τι θέλει. Εκφωνεί την παραγγελιά του, τις ευχές του ή το φαρμάκι του,
και γλυτώνει από την απάντηση. (Εν ανάγκη «απενεργοποιεί» και αυτός το κινητό του).