Πυρετός ευημερίας

Η Αμερική είναι σίγουρα η χώρα των εντυπωσιακών (θετικών ή αρνητικών)
ρεκόρ. Τον Δεκέμβριο θα σπάσει άλλο ένα, καθώς τότε θα συμπληρωθούν 93 μήνες
συνεχούς ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας.

Άγρυπνος φρουρός της αμερικανικής οικονομίας ο πρόεδρος της Fed, Άλαν Γκρίνσπαν

ΤΟ ΓΙΟΡΤΙΝΟ τραπέζι της Ημέρας των Ευχαριστιών ήταν στρωμένο πλουσιοπάροχα,
τουλάχιστον για τους έχοντες (μετοχές στη Γουώλ Στρητ). Το κλίμα είναι
αισιόδοξο, όλοι ονειρεύονται κέρδη στο χρηματιστήριο και οι καταναλωτές έχουν
καταληφθεί από αγοραστικό πυρετό.

Η Γουώλ Στρητ βρίσκεται στα ύψη. Πριν από δύο χρόνια, ο δείκτης Ντάου Τζόουνς
ήταν καθηλωμένος στις 6.500 μονάδες. Σήμερα, έχει ξεπεράσει τις 9.300, αφού
βγήκε αλώβητος από τις συμπληγάδες της ασιατικής κρίσης και του σκανδάλου με
τη Μόνικα Λιουίνσκι.

ΑΝΕΡΓΙΑ – ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ

Μόλις στο 4,6%, η ανεργία βρίσκεται σε επίπεδα ζηλευτά για τις ευρωπαϊκές
οικονομίες, όπου δεν λέει να κατέβει από το 10%. Το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν,
δηλαδή το σύνολο των αγαθών και των υπηρεσιών που παράγονται στο εσωτερικό της
χώρας, αυξήθηκε κατά 3,9% την περίοδο Ιουλίου – Σεπτεμβρίου, δηλαδή ξεπέρασε
τις εκτιμήσεις κατά μισή ποσοστιαία μονάδα.

Στο 0,8%, ο πληθωρισμός άγγιξε το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 35 ετών.
Και αυτό παρά την άνοδο της ιδιωτικής κατανάλωσης, που, ύστερα από τρεις
διαδοχικές μειώσεις των επιτοκίων, αυξήθηκε κατά 4,1%.

Τον Δεκέμβριο, αν η πορεία της οικονομίας συνεχιστεί με τους ίδιους ρυθμούς ­
γεγονός πολύ πιθανό, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις ­ οι Αμερικανοί θα σπάσουν
άλλο ένα ρεκόρ: θα πετύχουν ένα μεταπολεμικό «σερί» 93 μηνών συνεχούς και
αδιάλειπτης ανάπτυξης, που ξεκινάει από το 1991, από την εποχή του Τζορτζ Μπους.

ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ

Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Ρόμπερτ Ρούμπιν

Αν και δεν λείπουν οι Κασσάνδρες (από τον Τζον Κένεθ Γκαλμπρέηθ, μελετητή του
μεγάλου κραχ του 1929, μέχρι την τράπεζα J.Ρ. Morgan, που προβλέπει μείωση των
επενδύσεων από 9% στο 5% το 1999), οι καταναλωτές δεν παύουν να δείχνουν την
εμπιστοσύνη τους στο σύστημα: ο δείκτης εμπιστοσύνης καταναλωτών αυξήθηκε κατά
5,6% τον Νοέμβριο, σύμφωνα με την US Conference Board.

Το αμερικανικό μοντέλο έχει τη δυνατότητα να παράγει περισσότερο πλούτο και
περισσότερες θέσεις εργασίας, γράφει η εφημερίδα «Στάμπα», γιατί θέτει
λιγότερες δεσμεύσεις στις επιχειρήσεις, έχει τεράστια ευελιξία και προσφέρει
λιγότερη κοινωνική προστασία.

Μετά το κύμα φιλελευθερισμού του Ρόναλντ Ρίγκαν και αν εξαιρέσουμε τις αρχές
της δεκαετίας του 1990, η αμερικανική οικονομία προοδεύει συνεχώς.
Μεταπολεμικά, επί Χάρι Τρούμαν και Ντουάιτ Αϊζενχάουερ είχε γνωρίσει δύο από
τις καλύτερες περιόδους της, που οφείλονταν στην παγκόσμια ανασυγκρότηση.
Ύστερα ήρθε το Βιετνάμ και μαζί του μία περίοδος στασιμότητας, λόγω των υψηλών
δαπανών του στρατιωτικοβιομηχανικού μηχανισμού.

Ο ΜΙΣΤΕΡ ΔΟΛΑΡΙΟ

Άγρυπνος φρουρός της αμερικανικής οικονομίας, ο Άλαν Γκρίνσπαν βρίσκεται στο
τιμόνι της κεντρικής τράπεζας από το 1987. Διαδέχτηκε τον Πολ Βόλκερ, άνθρωπο
των ρεπουμπλικανών, οπαδό του ριγκανισμού και προσωπικό φίλο του Νίξον και του
Μπους. Ριγκανικός ήταν και ο Γκρίνσπαν, αλλά τώρα διαθέτει τη «βούλα» του
προέδρου Κλίντον. Όπως είναι φυσικό για έναν κεντρικό τραπεζίτη, ο χειρότερος
εχθρός του είναι ο πληθωρισμός. Τα κατάφερε μια χαρά να τον τιθασεύσει. Τόσο,
που σήμερα έχει την ευχέρεια να μειώνει τα επιτόκια.

Ο Γκρίνσπαν απολαμβάνει και υπερασπίζεται τον κύκλο ευημερίας της αμερικανικής
οικονομίας. Τι καλά που θα ήταν αν δεν υπήρχαν αυτές οι κεϋνσιανές Κασσάνδρες
που βλέπουν παντού την καταστροφή. Όμως και γι’ αυτές, ο πρόεδρος της
κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ έχει την απάντηση. Το καλύτερο, λέει, δεν ήρθε
ακόμη. Η επανάσταση της πληροφορικής δεν έχει γίνει αισθητή σε όλη της την
έκταση. Τις προσεχείς δεκαετίες, υποστηρίζει ο Γκρίνσπαν, οι νέες τεχνολογίες
θα φέρουν τα πάνω κάτω στον τομέα της παραγωγικότητας με ευεργετικές συνέπειες
σε όλη την οικονομία.

ΤΟΥΣ παλιούς ­ κακούς ­ καιρούς στην Αμερική, το «πρεστίζ» ήταν κάτι που δεν
απασχολούσε πολύ. Ή το είχες ή δεν το είχες. Έτσι κι αλλιώς, οι τρόποι για να
το αποκτήσει κανείς ήταν μετρημένοι: είτε από κούνια, είτε από πλούτη ή φήμη
(καλή ή ακόμη και κακή, αν θυμηθούμε τον Αλ Καπόνε).

Σήμερα, με τους τρελούς ρυθμούς που τρέχει η αμερικανική οικονομία, γκρεμίζει
κάθε τόσο τα παλιά σύμβολα «πρεστίζ» και βάζει στη θέση τους νέα, καθώς
αναδεύει διαρκώς τα στρώματα που συναποτελούν την αμερικανική κοινωνία. Ύστερα
από σχετική έρευνα, το «Νιου Γιορκ Μάγκαζιν» δημοσιεύει τον δικό του κατάλογο
με τα σύμβολα κοινωνικού κύρους του 1998 (πρόκειται άραγε για ημερομηνία λήξεως;).