ΣΗΜΑΤΑ

… των συνδικάτων ­ όπως έδειξε και η «ευρωαπεργία» στα τραίνα ­ θα πρέπει
στο εξής να είναι ευρωπαϊκή. Σε 33 μέρες, που αρχίζει η Εποχή του Ευρώ, αυτό
θα γίνει ακόμη πιο σαφές καθώς θα διακρίνονται ολοκάθαρα πλέον οι εθνικές
ανισότητες στους μισθούς και στις τιμές. Έχουν μάλιστα αργήσει τα συνδικάτα.
Χρειάστηκε να καλέσει σε σύσκεψη τους εκπροσώπους των κοινωνικών εταίρων της
Ενδεκάδας του ευρώ ο ίδιος ο Βιμ Ντούισενμπεργκ ­ την περασμένη Τρίτη ­ για να
γίνει ευρύτερα συνείδηση η νέα αυτή πραγματικότητα. Ο Βιμ, που έχει αναλάβει
την πανίσχυρη Κεντρική Ευρωπαϊκή Τράπεζα ­ έδρα Φραγκφούρτη ­ γνωρίζει
περίφημα τι έχει να κάνει, άρα και τι να περιμένει. Οι ενέργειές του θα
αφορούν όλο τον ευρω-χώρο. Από παντού λοιπόν θα φτάνουν και οι αντιδράσεις,
όταν πρέπει.

… υπάρχει. Θρυλική έμεινε για το ευρωπαϊκό συνδικαλιστικό κίνημα, ήδη στη
δεκαετία του ’80, η απεργία στη Ζιλλέτ απ’ όλους τους υπαλλήλους της στη
Γαλλία, Γερμανία και Ισπανία. Σταθμός «εργατικού διεθνισμού» ήταν και η
μετάβαση, το 1996, χιλιάδων υπαλλήλων της Αλκατέλ από τη Γερμανία στη Γαλλία
για να διαμαρτυρηθούν στην εκεί έδρα της για τα σχέδια κατάργησης των
γερμανικών της εργοστασίων. Άλλος σταθμός, η Ληβάις. Η γνωστή φίρμα των τζην
ανήγγειλε τον Οκτώβριο του ’97 ότι θα μείωνε το προσωπικό της στην Ευρώπη κατά
15%. Δύο μήνες αργότερα, στις Βρυξέλλες, έξω από τα κεντρικά γραφεία Ευρώπης
της εταιρείας, διαδήλωναν εργάτες της από το Βέλγιο, τη Γαλλία, την Ισπανία,
την Αγγλία, την Ουγγαρία και την Τουρκία. Τα μήντια ήταν επί ποδός επί μέρες.
Θορυβημένη η Ληβάις, που νοιάζεται πολύ για το «ίματζ» της, ανακάλεσε τα
σχέδια για απολύσεις.

… μήνες όμως επανήλθε: Ήταν αποφασισμένη, δήλωσε, να κλείσει τρία εργοστάσια
στο Βέλγιο και ένα στη Γαλλία. Θ’ άνοιγε άλλα στην Πολωνία και Ουγγαρία. Οπότε
συνέβη κάτι σπάνιο (Μοντ 25/11): Στις διαδηλώσεις στη Γαλλία, κατά της
κατάργησης των εκεί εργοστασίων, δεν πήγαν μόνο Γάλλοι εργάτες και Βέλγοι,
αλλά και Άγγλοι συνάδελφοί τους και… Ούγγροι ­ αυτοί που πρακτικά θα
ωφελούνταν από τη μετεγκατάσταση! Η οποία προς το παρόν ανεστάλη. Η Ρενώ όμως;
Δεν ήταν και εκείνη αρκετά «διεθνής» απεργία; Όλοι θυμούνται τον ξεσηκωμό στο
Βιλβόρντε του Βελγίου, πριν από 20 μήνες, όταν επρόκειτο να κλείσει το εκεί
εργοστάσιο. Γιατί τελικά έκλεισε;

… εργάτες είχαν στο πλευρό τους όλη την Ευρώπη. Από τις απανταχού Ρενώ
κατέφθαναν μηνύματα και αντιπροσωπείες συμπαράστασης. Χιλιάδες Γάλλοι πήγαν να
διαδηλώσουν και αυτοί στο Βιλβόρντε και στις Βρυξέλλες. Αλλά… Αλλά. Όταν
άρχισε η απεργία στο Βέλγιο, οι Γάλλοι, απλούστατα, δεν απήργησαν. Τόση ήταν η
συμπαράστασή τους. Στο πεζοδρόμιο πρώτοι, αλλά μετά πίσω στη φάμπρικα, πάλι
πρώτοι. Δεν φέρθηκαν ως Ούγγροι προς Γάλλους αλλά ­ κυριολεκτικά ­ ως Γάλλοι
προς Βέλγους. Η απεργία μαράθηκε. Και η Ρενώ «εκδικήθηκε»: Με μισόκλειστο ήδη
το εργοστάσιο έβαλε τους Βέλγους εργάτες ν’ αποτελειώσουν τα αυτοκίνητα που
είχαν αφήσει μισά, και μόνο ύστερα τους αποζημίωσε και τους αποχαιρέτησε.
Υπάρχουν περιπτώσεις, ίσως, που μια επιχείρηση πρέπει να κλείνει, όσες
απεργίες κι αν γίνουν. Υπάρχουν νόμοι αδήριτοι που, αν παραβιασθούν, την
πληρώνει το σύνολο, όχι λίγοι υπάλληλοι μόνο. Αλλά όλα αυτά, τώρα, θα πρέπει
να ξανασυζητηθούν με βάση τις νέες προοπτικές ­ και απειλές. Αλλά και τα νέα
όπλα των Ευρωπαίων μισθωτών.