Ούτε σκέψη για εκλογικό νόμο

Κλείνει ερμητικά η κυβέρνηση τη συζήτηση για το ενδεχόμενο αλλαγής του
εκλογικού νόμου και μάλιστα προς ένα αναλογικότερο εκλογικό σύστημα. Ο καθ΄
ύλην αρμόδιος υπουργός Εσωτερικών Αλέκος Παπαδόπουλος, με δήλωσή του προς «ΤΑ
ΝΕΑ», τονίζει ότι «η κυβέρνηση δεν αντιμετωπίζει ενδεχόμενο αλλαγής του
εκλογικού νόμου. Δεν έχει κανένα λόγο να το κάνει, και δεν πρόκειται να το κάνει».

ΚΑΙ προσθέτει ότι «δεν ξέρω για ποιο λόγο ξεκίνησε αυτή η συζήτηση. Ξέρω όμως
καλά ότι πολιτικά δεν έχει κανένα μέλλον. Είναι μια κουβέντα για την κουβέντα,
που δεν μας αφορά». Ο κ. Παπαδόπουλος είναι σαφές ότι επιχειρεί με τον
κατηγορηματικό αυτό τρόπο να σταματήσει μια συζήτηση η οποία άνοιξε την
επομένη του εκλογικού νόμου, με δήλωση του υφυπουργού Εσωτερικών, Δημόσιας
Διοίκησης και Αποκέντρωσης Σταύρου Μπένου, έκλεισε αμέσως από πλευράς
κυβέρνησης με δήλωση του υπουργού Τύπου Δημ. Ρέππα, και τώρα συνεχίζεται από
στελέχη του Συνασπισμού.

ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ

Τα στελέχη του ΣΥΝ ­ μόλις χθες ο Στ. Πιτσιόρλας χαρακτήρισε (στον «9,84») την
αλλαγή του εκλογικού νόμου «προϋπόθεση για την έναρξη του διαλόγου για την
Κεντροαριστερά» ­ έχουν βέβαια κάθε λόγο να επιζητούν την αλλαγή του εκλογικού
νόμου επί το αναλογικότερο. Η προοπτική της συνεργασίας με το ΠΑΣΟΚ σε
κυβερνητικό επίπεδο είναι γνωστό άλλωστε ότι απασχολεί και στελέχη του
κυβερνητικού κόμματος ­ ο Κ. Λαλιώτης πρωτίστως και ο Α. Τσοχατζόπουλος
εσχάτως έχουν αναφερθεί στο ενδεχόμενο δημιουργίας συμμαχικών κυβερνήσεων.
Όμως από την πλευρά της κυβέρνησης δεν έχει ανοίξει αυτή η συζήτηση και πολύ
περισσότερο δεν έχει προχωρήσει τόσο ώστε να εξετασθούν και οι προϋποθέσεις
επί τη βάσει των οποίων θα ήταν δυνατόν να προχωρήσει ο διάλογος.

ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ

Τι υπάρχει λοιπόν; Πριν από όλα, η δεδομένη άποψη πολλών στελεχών του ΠΑΣΟΚ σε
κυβερνητικό και κομματικό επίπεδο ότι «δεν ανοίγεις συζήτηση για τον εκλογικό
νόμο την επομένη ενός αρνητικού εκλογικού αποτελέσματος, το οποίο τα κόμματα
με τα οποία ενδεχομένως θέλεις να συνεργασθείς θεωρούν ως αποτυχία και ήττα».
Όπως εξηγεί σχετικά ένας από τους σημαντικότερους υπουργούς της κυβέρνησης,
«όταν είσαι σε θέση αδυναμίας, το να ανοίξεις μια τέτοια συζήτηση ισοδυναμεί
με προαναγγελία αποδοχής ήττας στις εθνικές εκλογές». Επί της ουσίας, ο ίδιος
υπουργός πιστεύει ότι «ένα αναλογικότερο εκλογικό σύστημα θα μπορούσε να
αποτελέσει καταστροφή για το σημερινό ΠΑΣΟΚ, γιατί όπως είναι φανερό θα
ευνοήσει φυγόκεντρες τάσεις, που είναι δυνατόν να αναπτυχθούν, προϊόντος του
χρόνου, ως τις εθνικές εκλογές»…

ΕΡΓΟ ΤΗΣ Ν.Δ.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο συγκεκριμένος εκλογικός νόμος δεν είναι έργο του
ΠΑΣΟΚ, αλλά της Νέας Δημοκρατίας. Δημιουργήθηκε το 1990 με πρωθυπουργό τον
Κών. Μητσοτάκη, και επί υπουργίας Σωτήρη Κούβελα στο υπουργείο Εσωτερικών. Η
φιλοσοφία του νόμου, που είναι ένα σύστημα ενισχυμένης αναλογικής, είναι να
δίνει στη χώρα αυτοδύναμες κυβερνήσεις ­ εις βάρος όμως του δεύτερου κόμματος.
Ως γνωστόν εκείνη την περίοδο, η χώρα είχε βγει από τρεις αλλεπάλληλες
εκλογικές αναμετρήσεις, και ο Κ. Μητσοτάκης κυβερνούσε με πλειοψηφία μιας
ψήφου. Τον Νοέμβριο του 1990, μια επιδείνωση της υγείας του τότε προέδρου της
Δημοκρατίας Κων. Καραμανλή και ο κίνδυνος να οδηγηθεί η χώρα σε μια τέταρτη
εκλογική αναμέτρηση, η οποία ήταν εξαιρετικά αβέβαιο αν θα έδινε αυτοδύναμη
κυβέρνηση της Ν.Δ., οδήγησε τον Κ. Μητσοτάκη στην απόφαση να δημιουργήσει τον
συγκεκριμένο εκλογικό νόμο.

ΣΤΑ ΜΕΤΡΑ ΤΗΣ Ν.Δ.

Οι εντολές του προς τον Σ. Κούβελα, ήταν η εξής μία: να καταρτίσει έναν
εκλογικό νόμο, ο οποίος να δίνει μεν άνετη πλειοψηφία στο πρώτο κόμμα, αλλά
παράλληλα να πιέζει προς τα κάτω το δεύτερο κόμμα, προς όφελος του τρίτου
κόμματος στη Βουλή. Το σενάριο ήθελε τότε τη Ν.Δ. πρώτο κόμμα, το ΠΑΣΟΚ
δεύτερο, και τρίτο τον ενιαίο Συνασπισμό.

ΑΝΑΤΡΟΠΗ

Στην πορεία όμως ανατράπηκαν όλα τα δεδομένα. Δεν συνέτρεξε λόγος πρόωρης
προσφυγής στις κάλπες για λόγους υγείας του Προέδρου της Δημοκρατίας, ο
Συνασπισμός διασπάσθηκε, το ΠΑΣΟΚ κατάφερε να βγει αλώβητο από την κρίση λόγω
του Ειδικού Δικαστηρίου και η Ν.Δ. έχασε γρήγορα την πλειοψηφία στο εκλογικό
σώμα. Έτσι, τρία χρόνια αργότερα, τον Οκτώβριο του 1993, με τον συγκεκριμένο
εκλογικό νόμο, το ΠΑΣΟΚ του Α. Παπανδρέου κέρδισε καθαρά τις εκλογές και τη
Ν.Δ., που υπέστη ό,τι είχε προετοιμάσει για το ΠΑΣΟΚ. Ως κυβέρνηση πλέον το
ΠΑΣΟΚ δεν είχε κανένα λόγο να αλλάξει τον εκλογικό νόμο ­ με αυτόν κέρδισε την
άνετη πλειοψηφία στις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 1996. Και όπως βεβαιώνουν τα
στελέχη του ΠΑΣΟΚ, δεν έχει κανένα λόγο να προχωρήσει στην αλλαγή του, διότι
με ελάχιστη πλειοψηφία της μιάς ή 1,5 ποσοστιαίας μονάδας (υπό προυποθέσεις,
εννοείται), ο εκλογικός νόμος δίνει αυτοδύναμες κυβερνήσεις με άνετη
κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Και αυτό είναι ένα χαρτί που το ΠΑΣΟΚ δεν φαίνεται
διατεθειμένο να θυσιάσει στο βωμό καμιάς προοπτικής συνεργασίας με την Αριστερά.