«Ο Ανδρέας είχε δίκιο για τη λαϊκή συμμετοχή»

Μια Μαχαμπχαράτα ­ σανσκριτικό έπος ­ για τον Ανδρέα Παπανδρέου και τις
κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές του ιδέες επεδίωξε να συνθέσει χθες το
βράδυ ο νομπελίστας οικονομολόγος δρ Αμάρτια Σεν, στην πρώτη αναμνηστική
διάλεξη που διοργάνωσε το Ίδρυμα Ανδρέα Παπανδρέου.

Ο Αντρίκος Παπανδρέου παρουσιάζει τον Αμάρτια Σεν στον Κώστα Σημίτη, τον Απόστολο Κακλαμάνη και τον Κώστα Σκανδαλίδη

Ο ΙΝΔΟΣ επιστήμονας, που τιμήθηκε πριν από 5 ημέρες με το Νόμπελ Οικονομίας,
μίλησε σε ένα πολυπληθές ακροατήριο, ανάμεσα στο οποίο ήταν ο Πρόεδρος της
Δημοκρατίας Κωστής Στεφανόπουλος, ο Πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης και πλήθος
υπουργών, βουλευτών και ακαδημαϊκών. Την ομιλία του 65χρονου διευθυντή του
Τρίνιτι Κόλετζ του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ με θέμα «Το Πολιτικό Στοιχείο
στην Οικονομική Ανάπτυξη: Φόρος Τιμής στον Ανδρέα Παπανδρέου» παρακολούθησαν η
Μαργαρίτα Παπανδρέου και τα τέσσερα παιδιά του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ.

«Στη βάση της ανάπτυξης πρέπει να βρίσκεται ο πολίτης ως ενεργός, πρόθυμος και
ενημερωμένος συμμέτοχος» τόνισε ο Αμάρτια Σεν, επικαλούμενος τα λόγια του
ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ. «Ο Ανδρέας είχε δίκιο όταν έδινε έμφαση στον ρόλο της λαϊκής
συμμετοχής ως μέρους της αναπτυξιακής διαδικασίας. Δεν πρέπει να συγχέουμε τη
δημοκρατία με τις διάφορες μορφές της. Το σημαντικό είναι να προστατεύονται τα
δικαιώματα των πολιτών και να ενθαρρύνεται η συμμετοχή τους στην κοινωνική διαδικασία».

Ο Αμάρτια Σεν αναφέρθηκε εκτενώς σε μια συνάντηση που είχε το 1963 στην Αθήνα
με τον Ανδρέα Παπανδρέου, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στα ακαδημαϊκά του
επιτεύγματα στο Μπέρκλεϊ. «Όμως ο Ανδρεας ήταν θεωρητικός της Οικονομίας, αλλά
και πολιτικός ηγέτης», τόνισε.

Η σχέση αγοράς και κράτους καθώς και οι αρχές της δημοκρατίας σε σχέση με το
επίπεδο της ζωής των πολιτών αποτέλεσαν τη βάση της ομιλίας του κ. Σεν, ο
οποίος αναφέρθηκε ιδιαίτερα στη σημασία όχι μόνο της οικονομικής ανάπτυξης
αλλά και της κοινωνικής και πολιτιστικής ­ κάτι που, όπως είπε, απασχολούσε
ιδιαίτερα και τον Α. Παπανδρέου.

Ο νομπελίστας καθηγητής δεν παρέλειψε να δανειστεί αρκετές φορές τη σοφία του
Κομφούκιου, του Πλάτωνα, του Αριστοτέλη, του Ασόκα αλλά και Αράβων συγγραφέων.

Επανέλαβε την θεωρία του ότι «ένα από τα αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά των λιμών
είναι ότι ουδέποτε υπήρξε σημαντικός λιμός σε χώρα με δημοκρατική διακυβέρνηση
και σχετικά ελεύθερο Τύπο».

Ο Αντρίκος Παπανδρέου, μαθητής και συνεργάτης του κ. Σεν, τον προλόγισε
τονίζοντας ότι το βασικό ερώτημα το οποίο απασχολεί τον νομπελίστα καθηγητή
είναι το πόσο ανταποκρίνεται σήμερα η οικονομία στις ανάγκες και τις
απαιτήσεις του ανθρώπου. «Αυτό ακριβώς», πρόσθεσε, «οι συνθήκες που
αντιμετωπίζουν οι μη προνομιούχοι αποτέλεσε τη βάση της επιστημονικής έρευνας
τόσο για τον πατέρα μου όσο και για τον καθηγητή μου». Ο Πρωθυπουργός Κώστας
Σημίτης στην ομιλία του απέτισε φόρο τιμής στον Α. Παπανδρέου, τόσο στον
επιστήμονα όσο και στον πολιτικό.

«Δίνοντας απάντηση στο θέματα της αναπτυξιακής στρατηγικής ως οικονομολόγος
αλλά και στο πεδίο της πολιτικής, ο Ανδρέας Παπανδρέου άλλαξε το κοινωνικό και
πολιτικό τοπίο της Ελλάδας», τόνισε ο Πρωθυπουργός. Στην ιδιαίτερα θερμή και
εκτενή αναφορά του στο έργο του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ, ο Κ. Σημίτης κατέληξε
δίνοντας το δικό του στίγμα: «Το πολιτικό στοιχείο στην ουσία του παραμένει
αμετάβλητο παρ’ όλο που τα προβλήματα της αναπτυξιακής διαδικασίας έχουν
αλλάξει εξωτερική μορφή».

Ο κ. Σεν, που εντυπωσίασε τους πάντες με την απλότητά του, ύστερα από την
ολοήμερη κρουαζιέρα που έκανε χθες στην Ύδρα επιστρέφει αύριο στην Βρετανία
και στις πολλές υποχρεώσεις του, που έγιναν ακόμα περισσότερες ύστερα από τη
βράβευσή του με το Νόμπελ.