Δεκέμβριο η βοήθεια στην Τουρκία

Πριν από τη Σύνοδο Κορυφής της Βιέννης, στα μέσα Δεκεμβρίου, θα έχει
«λυθεί» το θέμα του ελληνικού βέτο για τις κοινοτικές χρηματοδοτήσεις στην
Τουρκία ­ και η Άγκυρα θα αρχίσει να εισπράττει τα 374 εκατομμύρια ECU που της
είχε υποσχεθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση από το 1975.

ΣΤΟ κείμενο των συμπερασμάτων του Συμβουλίου Υπουργών Εξωτερικών της
περασμένης Δευτέρας, οι «15» κάλεσαν την Κομισιόν να υποβάλει το «συντομότερο
δυνατόν» τις προτάσεις της για την ευρωπαϊκή στρατηγική για την Τουρκία
«περιλαμβανομένων των οικονομικών μέτρων».

Σύμφωνα με πληροφορίες, η Κομισιόν έχει προσανατολισθεί να προτείνει στο
Συμβούλιο την ένταξη των χρηματοδοτήσεων για την Άγκυρα στο άρθρο 130W της
Συνθήκης του Μάαστριχτ. Δηλαδή, τα χρήματα θα χαρακτηρισθούν αναπτυξιακή
βοήθεια και η έγκρισή τους δεν θα απαιτεί ομοφωνία. Αυτό σημαίνει ότι οι
ελληνικές αντιρρήσεις ­ δεδομένου ότι η Αθήνα είναι η μόνη που διαφωνεί με τη
χρηματοδότηση αυτή ­ δεν θα έχουν πλέον κανένα αποτέλεσμα.

Διπλωματικές πηγές στην Αθήνα έλεγαν ότι οι «15» περιέλαβαν αυτή τη φράση στα
συμπεράσματα του Συμβουλίου και για να δείξουν στην Τουρκία, εμμέσως, ότι την
περιλαμβάνουν στις λεγόμενες χώρες της διεύρυνσης ­ ένα μήνυμα που δεν
εισπράχθηκε, όμως, από την Άγκυρα. Άλλωστε, κοινοτικές πηγές υποστηρίζουν πως
ούτε η φόρμουλα στην οποία προσανατολίζεται η Κομισιόν θα ενθουσιάσει την
Τουρκία ­ αφού θα την εξισώσει εμμέσως με τις αναπτυσσόμενες χώρες.

Για την Αθήνα το «σενάριο» που επεξεργάζεται η Κομισιόν περιέχει και θετικά
και αρνητικά στοιχεία: το θετικό είναι ότι ο Πρωθυπουργός κ. Κ. Σημίτης στη
Σύνοδο Κορυφής της Βιέννης δεν θα αντιμετωπίσει τα συντονισμένα πυρά των 14
εταίρων του και δεν θα διακινδυνεύσει να απομονωθεί σε μια κρίσιμη για τη θέση
της Ελλάδας στην Ένωση εποχή (ανοικτές διαπραγματεύσεις, λ.χ. για το Πακέτο
Σαντέρ, την ΚΑΠ και, εν συνεχεία, την ένταξη στην ΟΝΕ). Επιπλέον, η Ελλάδα δεν
θα δώσει κάποιο μήνυμα υποχωρητικότητας προς την τουρκική πλευρά, αίροντας η
ίδια το βέτο, χωρίς κάποιο σαφές αντάλλαγμα από την Τουρκία ­ όπως η προσφυγή
στη Χάγη για τα Ίμια.

Από την άλλη μεριά, όπως επισημαίνουν πηγές του υπουργείου Εξωτερικών, ούτως ή
άλλως η «φόρμουλα» της Κομισιόν εμπεριέχει εγγενείς αδυναμίες. Κατ’ αρχήν,
δημιουργεί μέγιστο πολιτικό θέμα, αφού είναι ένα όργανο που υποτίθεται ότι
πρέπει να είναι θεματοφύλακας των συνθηκών και θα βρεθεί να εισηγείται την
ουσιαστική του παραβίαση. Και επιπλέον είναι εξαιρετικά αμφίβολο εάν θα
μπορέσει να σταθεί η πρότασή της στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ­ σε περίπτωση,
βέβαια, που η Αθήνα αποφασίσει να προσφύγει.