ΣΗΜΑΤΑ

… πλέει πλησίστιο. Ας το πάρουμε απόφαση, οι «φονιάδες των λαών» ευημερούν ­
ή σχεδόν. (Ακόμα και οι νέγροι τους). Μέσα στη θύελλα του Σεξγκέητ και τη
φοβερή σκανδαλολογία που ενορχηστρώθηκε θαρρείς για να συσκοτίσει ακριβώς την
ήρεμη νίκη του Κλίντον ­ στο πείσμα ενός εχθρικού, αφηνιασμένου Κογκρέσσου ­
πέρασαν πράγματι απαρατήρητα τα νέα στοιχεία για την κοινωνική και οικονομική
κατάσταση στις ΗΠΑ. Δεν τα διατυμπάνισε καν η κυβέρνηση της Ουάσινγκτον.
Γνωστοποιήθηκαν μ’ ένα τυπικό δελτίο Τύπου της στατιστικής υπηρεσίας των ΗΠΑ
την περασμένη βδομάδα. Ορισμένοι Δημοκρατικοί βέβαια, και ο Κλίντον, έκαναν
κάποιες αναφορές σε μερικούς αριθμούς, αλλά χωρίς να επιμείνουν ιδιαίτερα.
Ωστόσο ένα κλίμα σεισάχθειας είναι διάχυτο στη χώρα, και ο απλός πολίτης το
αισθάνεται. Είναι ίσως αυτός κυρίως ο λόγος, και όχι η ηθική του χαλαρότητα,
για τον οποίο αρνείται να συμμεριστεί τη λογική του εισαγγελέα Κέννεθ Σταρ και
της χειμαρρώδους πορνογραφίας του.

… της αμερικανικής ανάπτυξης είναι ότι τα οφέλη περνούν σιγά σιγά στο
κοινωνικό σύνολο, δεν περιορίζονται στα ανώτερα εισοδηματικά στρώματα. Τα
έσοδα της μέσης αμερικανικής οικογένειας ανέβηκαν μέσα στο 1997 δύο πόντους
πάνω από τον πληθωρισμό. Η γκρίζα ζώνη της φτώχειας συρρικνώνεται. Η Αμερική,
σύμφωνα με ορισμένους αναλυτές, επέστρεψε στα προ δεκαετίας επίπεδα ­ τα πριν
από την τελευταία μεγάλη κρίση, της οποίας η «ουρά» έφτασε ως τα μέσα της
τρέχουσας δεκαετίας. Σε απόλυτους αριθμούς μάλιστα, η σημερινή εικόνα είναι
ακόμη καλύτερη (αν και δεν ξέρει κανείς, φυσικά, πόσο θα κρατήσει). Το γεγονός
είναι ότι μια «μέση» αμερικανική οικογένεια έχει τώρα ετήσιο εισόδημα πάνω από
11 εκατομμύρια δραχμές.

… λοιπόν ο αριθμός των ατόμων που ζουν κάτω από το κατώφλι της πενίας. Το
κατώφλι αυτό τοποθετείται σήμερα από την αμερικανική στατιστική υπηρεσία στο
ετήσιο εισόδημα των περίπου 5.000.000 δραχμών. Ο κύκλος της φτώχειας ­ οι
οικογένειες δηλαδή που το εισόδημά τους δεν ξεπερνά τα 5.000.000 ­ ήταν το
1996 σχετικά μικρός, μόλις 13,7% των Αμερικανών. Πέρυσι, το ποσοστό των φτωχών
έπεσε κι άλλο, στο 13,3%. Δεν είναι θεαματική η μείωση του αριθμού των
λιτοδίαιτων. Είναι όμως μείωση. Και σε περίοδο, μάλιστα, που σε όλο σχεδόν τον
πλανήτη η πορεία είναι αντίστροφη, από την επάρκεια προς την ανέχεια. Η μείωση
αυτή εκφράζει, ουσιαστικά, την είσοδο στις τάξεις των ευπόρων ­ ή, έστω, των
ανεκτά επιβιούντων ­ νέων ατόμων ή και κοινωνικών κατηγοριών που ως τώρα
ζούσαν στη γκρίζα ζώνη.

… στους νεοφερμένους ­ στην απάνω γειτονιά ­ είναι και 600.000 μαύροι.
Επίσης, μεγάλος αριθμός ισπανοφώνων. Αλλά η εθνική ομάδα με την πιο χτυπητή
άνοδο είναι οι Ασιάτες. Από άποψη μέσου εισοδήματος, βρίσκονται κοντά στα
14.000.000 δολλάρια ετησίως. Οι λευκοί έπονται, με σχεδόν 12.000.000, και
ακολουθούν οι ισπανόφωνοι με 8.000.000 και οι μαύροι με 7.500.000. Η ιταλική
«Ρεπούμπλικα», που παραθέτει τα στοιχεία αυτά, επισημαίνει τη βελτίωση της
θέσης των διαφόρων εθνικών ομάδων ­ πέρα από τους Αγγλοσάξωνες ­ πράγμα που
εκφράζεται με την έξοδο όλο και περισσότερων μελών τους από το περιθώριο και
την είσοδό τους στον χώρο της εργασίας. Αλλά δεν θα μπορούσε ίσως να γίνει
διαφορετικά. Υπάρχει και η σχετική (παλιά πάντοτε) αμερικάνικη παροιμία: «Α
rising tide raises all ships». «Η φουσκοθαλασσιά ανεβάζει όλα τα καράβια».