Παιδιά… επί σφαγήν στα Ι.Χ. των γονέων

Το 91% των παιδιών στην περιοχή της Αθήνας μεταφέρονται χωρίς τα ειδικά
συστήματα πρόσδεσης μέσα στα επιβατικά αυτοκίνητα. Εάν μεταφέρονταν με τον
σωστό τρόπο, ο αριθμός των παιδικών τραυματισμών σε τροχαία ατυχήματα θα
μειωνόταν κατά τα δύο τρίτα.

Ο κίνδυνος βρέθηκε πολύ αυξημένος σε όσα παιδιά είχαν και τους δύο επιβαρυντικούς παράγοντες: κάθονταν στο εμπρός κάθισμα και δεν χρησιμοποιούσαν κάποιο σύστημα πρόσδεσης.

Σ’ αυτό το εντυπωσιακό ­ μεταξύ άλλων ­ εύρημα καταλήγει πρόσφατη μελέτη του
Τμήματος Υγιεινής και Επιδημιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών (Ε. Πετρίδου, Α,
Σκαλκίδου, Ι. Lescohier, Ν. Σκένδερης, Ε. Ανδρουλακάκης, Κ. Σκόνδρας, Γ.
Πιστεύος, Ν. Βεράνης, Δ. Τριχόπουλος). Τα αποτελέσματα της μελέτης
δημοσιεύθηκαν στο έγκυρο επιστημονικό περιοδικό «Archives of Disease in Childhood».

ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Η έρευνα βασίσθηκε σε στοιχεία από 129 παιδιά ηλικίας 0-11 χρόνων (επομένως,
παιδιά που χρειάζονταν το ειδικό σύστημα πρόσδεσης στο αυτοκίνητο), τα οποία
είχαν τραυματισθεί κατά τη μεταφορά τους σε επιβατικό όχημα.

Τα παιδιά αυτά είχαν επισκεφθεί τα Εξωτερικά Ιατρεία του Νοσοκομείου Παίδων
«Αγλαΐα Κυριακού», σύμφωνα με τη βάση δεδομένων ΣΚΑΕΙ (Σύστημα Καταγραφής
Ατυχημάτων σε Εξωτερικά Ιατρεία) του Κέντρου Έρευνας και Πρόληψης Παιδικών
Ατυχημάτων (ΚΕΠΠΑ).

ΣΤΟΝ ΔΡΟΜΟ

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν πόσο συχνά (ή μάλλον πόσο σπάνια!) χρησιμοποιούν οι Έλληνες τα ειδικά παιδικά καθίσματα στο αυτοκίνητο

Μία παράλληλη έρευνα διεξήχθη σε 20 επιλεγμένες τοποθεσίες της περιοχής της
πρωτεύουσας (10 σε μικρούς δρόμους, 5 σε κεντρικές αρτηρίες και 5 σε σημεία
μεγάλων οδικών αξόνων που οδηγούν στην πρωτεύουσα) και σε τυχαίο δείγμα 191
παιδιών. Χάρη σ’ αυτήν, οι επιστήμονες διαπίστωσαν πόσο συχνά (ή μάλλον πόσο
σπάνια!) χρησιμοποιούν οι Έλληνες τα ειδικά παιδικά καθίσματα στο αυτοκίνητο,
αλλά και ποια ήταν η θέση των παιδιών στο αυτοκίνητο. Με τη βοήθεια της
Τροχαίας Αττικής, οι ερευνητές σταμάτησαν για τον σκοπό αυτό 1.400 επιβατικά αυτοκίνητα.

«Όπως προκύπτει από τα στοιχεία της μελέτης, τα περισσότερα παιδιά στη μείζονα
περιοχή της πρωτεύουσας ταξιδεύουν χωρίς να κάνουν χρήση ειδικών συστημάτων
πρόσδεσης», επισημαίνουν οι ερευνητές. «Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται κυρίως
ανάμεσα στα μεγαλύτερα παιδιά, για τα οποία θα έπρεπε να χρησιμοποιείται
ειδικό ανυψωτικό μαξιλαράκι. Ακόμα, όμως, και ανάμεσα στα παιδιά κάτω των 5
χρόνων, μόνο το ένα τρίτο χρησιμοποιούν ειδικό παιδικό καθισματάκι. Αξίζει να
σημειωθεί, όμως, ότι το 96% των παιδιών στην περιοχή της πρωτεύουσας
μεταφέρονται στο πίσω κάθισμα».

ΤΡΙΠΛΑΣΙΟΣ ΚΙΜΔΥΝΟΣ

Μετρώντας, εν συνεχεία, τον κίνδυνο που διατρέχει ένα παιδί μέσα στο
αυτοκίνητο, διαπίστωσαν ότι η έλλειψη των ειδικών καθισμάτων στα βρέφη και στα
νήπια αυξάνει τον κίνδυνο τραυματισμού πάνω από τρεις φορές. Βρέθηκε, ακόμα,
ότι η μεταφορά του παιδιού στο εμπρός κάθισμα του αυτοκινήτου πενταπλασιάζει
τον κίνδυνο τραυματισμού, ενώ η τοποθέτησή του στο πίσω κάθισμα το προστατεύει
κατά 80%.

Η σχετική αυτή προστασία, όμως, βρέθηκε να είναι μεγαλύτερη στα παιδιά 5-11
χρόνων, από όσο στα παιδιά έως 4 χρόνων.

Όπως ήταν αναμενόμενο, ο κίνδυνος βρέθηκε πολύ αυξημένος σε όσα παιδιά είχαν
και τους δύο επιβαρυντικούς παράγοντες: κάθονται στο εμπρός κάθισμα και δεν
χρησιμοποιούν κάποιο σύστημα πρόσδεσης. Επιπλέον, βρέθηκε ότι τα μικρότερα
παιδιά έχουν κατά 60% περισσότερες πιθανότητες για τραυματισμό, σε σχέση με τα
παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας.

ΜΕΙΩΣΗ 67%!

Η παθητική ασφάλεια καθορίζεται από τη θέση μεταφοράς και τη σωστή χρήση των ειδικών συστημάτων πρόσδεσης.

«Από τους υπολογισμούς μας, φαίνεται ότι το ποσοστό των τραυματισμένων παιδιών
στη μείζονα περιοχή της πρωτεύουσας θα μειωνόταν κατά 67%, εάν όλα τα παιδιά
χρησιμοποιούσαν ειδικό σύστημα πρόσδεσης και κατά 16%, εάν όλα κάθονταν στο
πίσω κάθισμα», λένε οι ερευνητές. «Ακόμα και εάν η επικέντρωση της προσπάθειας
γινόταν στα παιδιά κάτω των 5 χρόνων (τα οποία στη χώρα μας δεν χρησιμοποιούν
ειδικό σύστημα πρόσδεσης σε ποσοστό 72%)), με στόχο να μειωθεί αυτό το ποσοστό
στο 34% (όπως είναι στις ΗΠΑ), θα μπορούσε να αποφευχθεί το 26% των
τραυματισμών σ’ αυτή την ηλικιακή ομάδα».

ΣΤΟΧΟΣ

Η χρήση των παιδικών καθισμάτων ασφαλείας στα αυτοκίνητα είναι σαφώς πολύ
μικρότερη στην Ελλάδα, σε σχέση με τις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες. Και
«τα αποτελέσματα της ελληνικής μελέτης επιβεβαιώνουν ότι η συστηματική χρήση
των παιδικών καθισμάτων ασφαλείας αποτελεί των τελικό υγειονομικό στόχο». Ένας
στόχος που πρέπει να τεθεί τόσο από εκείνους που χαράζουν την πολιτική στη
Δημόσια Υγεία, όσοι και από τους παιδιάτρους ατομικά.

ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΕΙΤΑΙ σήμερα στο Μαιευτικό και Χειρουργικό Κέντρο «Μητέρα» ημερίδα
με θέμα «Το παιδικό τροχαίο ατύχημα και η πρόληψή του».

Στην ημερίδα, που διοργανώνεται από το Σωματείο «Φίλοι Κοινωνικής
Παιδιατρικής» του Νοσοκομείου Παίδων «Π. και Α. Κυριακού», ειδικοί επιστήμονες
θα συζητήσουν τον ρόλο του κοινωνικού περιβάλλοντος, του κράτους και της
ιδιωτικής πρωτοβουλίας στην πρόληψη των τροχαίων ατυχημάτων στο παιδί.

Η ενεργητική και η παθητική ασφάλεια προστατεύουν τα παιδιά κατά τις
μετακινήσεις τους με το αυτοκίνητο. Πρόκειται, δηλαδή, για τους ίδιους
παράγοντες που επηρεάζουν και την ασφάλεια των ενηλίκων. Η ενεργητική ασφάλεια
καθορίζεται από την επιδεξιότητα και τη συμπεριφορά του οδηγού και τα
χαρακτηριστικά του οχήματος. Η παθητική ασφάλεια καθορίζεται από τη θέση
μεταφοράς και τη σωστή χρήση των ειδικών συστημάτων πρόσδεσης.

Τα συστήματα αυτά λειτουργούν όπως και οι ζώνες ασφαλείας. Η τοποθέτηση, όμως,
του παιδιού στο κάθισμα με ανάστροφη φορά προς την κίνηση του αυτοκινήτου ­
όπως υποστηρίζουν οι ειδικοί ­ προσφέρει μεγαλύτερη προστασία στα παιδιά 1 έως
5 χρόνων.

Τα είδη των παιδικών καθισμάτων ασφαλείας εξαρτώνται από την ηλικία και από το
σωματικό μέγεθος του παιδιού. Για βρέφη βάρους έως και 10 κιλών και ηλικίας
περίπου έως 8 μηνών, συνιστάται το βρεφικό κάθισμα. Για παιδιά βάρους 0-18
κιλών ή ηλικίας περίπου 8 μηνών έως 4 χρόνων, συνιστάται το νηπιακό κάθισμα.
Τέλος, τα μεγαλύτερα παιδιά βάρους 18-36 κιλών ή ύψους έως 150 εκατοστών ή
ηλικίας έως περίπου 11 χρόνων, θα πρέπει να χρησιμοποιούν το ειδικό ανυψωτικό μαξιλαράκι.

«Τα πλεονεκτήματα που παρουσιάζει η μεταφορά του παιδιού στο πίσω κάθισμα
συμπεριλαμβάνουν, εκτός από τη μεγαλύτερη ασφάλεια που παρέχει η θέση αυτή,
εξάλειψη του ­ μικρού, αλλά υπαρκτού ­ κινδύνου για σοβαρό ή θανατηφόρο
τραυματισμό που εγκυμονούν οι αερόσακοι για τα παιδιά που μεταφέρονται στο
εμπρός κάθισμα», τονίζουν οι ερευνητές. «Παρ’ όλα αυτά, μια σειρά ερευνών από
τη Σουηδία ενθαρρύνει τη μεταφορά του παιδιού με ειδικό καθισματάκι που
τοποθετείται στο εμπρός κάθισμα, επειδή ο οδηγός μπορεί να επιβλέπει κατά τη
διαδρομή το παιδί, χωρίς να αποσπά την προσοχή του από την οδήγηση. Η πρακτική
αυτή έχει ήδη εφαρμοσθεί με επιτυχία στη Σουηδία».