ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΤΗΣ Επικίνδυνα «παιχνίδια»

Ο «κύριος πληθωρισμός…». Ο γενικός γραμματέας της ΕΣΥΕ Νίκος Καραβίτης, ζει καθημερινά τις μάχες που δίδονται για να τιθασευθεί το «τέρας» του πληθωρισμού

Τα «παιχνίδια» με τις τιμές που έχουν γίνει στην αγορά από την υποτίμηση της
δραχμής μέχρι σήμερα, αλλά και οι αδικαιολόγητες ανατιμήσεις, αποτελούν μία
μόνιμη απειλή στην επίτευξη του στόχου για πληθωρισμό 2,5% το 1999.

Ο «ΚΥΡΙΟΣ πληθωρισμός», δηλαδή ο γενικός γραμματέας της Εθνικής Στατιστικής
Υπηρεσίας, ο τριανταεννιάχρονος καθηγητής κ. Νίκος Καραβίτης που ανιχνεύει και
την παραμικρή αλλαγή στις τιμές στην αγορά, ζει από κοντά τις προσπάθειες που
γίνονται για να περιοριστεί ο πληθωρισμός στο 2,5%, στόχος που αποτελεί σήμερα
τον κεντρικό άξονα της οικονομικής πολιτικής.

Ο κ. Καραβίτης δηλώνει αισιόδοξος όταν ερωτάται για το κατά πόσο είναι εφικτός
ο στόχος για τον πληθωρισμό. «Για την επίτευξη του στόχου θα πρέπει να
εργασθούν όλοι οι φορείς της οικονομίας», λέει και επισημαίνει ότι το μεν
κράτος μπορεί να παρέμβει είτε μέσω των έμμεσων φόρων είτε μέσω των τιμολογίων
των ΔΕΚΟ.

ΑΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΕΣ ΑΝΑΤΙΜΗΣΕΙΣ

Όμως ο κ. Καραβίτης επιμένει ότι στην αγορά παρατηρούνται αδικαιολόγητες
ανατιμήσεις, οι οποίες μέχρι στιγμής έχουν επιβαρύνει τον πληθωρισμό
τουλάχιστον με 0,5 μονάδα. Σε αυτές τις αδικαιολόγητες ανατιμήσεις εντοπίζει
τις δυσκολίες που υπάρχουν για να πέσει ο πληθωρισμός:

«Η μεγαλύτερη δυσκολία είναι η άνιση κατανομή της προσπάθειας. Δηλαδή: Ενώ από
την πλευρά της ζήτησης όσον αφορά τα εισοδήματα των εργαζομένων έχει
επιδειχθεί σχετική αυτοσυγκράτηση, η προσπάθεια θα πρέπει να ενταθεί τόσο όσον
αφορά τη δημιουργία εισοδημάτων στην παραοικονομία όσο και τη δημιουργία
υψηλής ζήτησης από εισοδήματα που δεν προέρχονται από εργασία.

Από την πλευρά της προσφοράς διαφαίνεται μία άνιση κατάσταση όσον αφορά τον
καθορισμό των περιθωρίων κέρδους. Αυτό σημαίνει ότι πολύ συχνά και εφέτος
παρατηρούνται ανατιμήσεις που δεν δικαιολογούνται από τη διαμόρφωση των
υπολοίπων παραγόντων του κόστους. Βέβαια, έχουμε μία οικονομία που οι τιμές
στον ιδιωτικό τομέα καθορίζονται ελεύθερα.

ΑΝΕΒΑΣΑΝ ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΜΕΙΩΣΑΝ

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι σε περίοδο συνολικής εθνικής προσπάθειας και ενώ η
ζήτηση ­ δηλαδή η κατανάλωση ­ δεν στηρίζει αυξήσεις των τιμών, ορισμένοι
κλάδοι εκμεταλλευόμενοι τις υπάρχουσες στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό καθορίζουν
σχετικά υψηλές τιμές», λέει χαρακτηριστικά και όταν ερωτάται για το ποιοι
συγκεκριμένα είναι οι κλάδοι, αυτός επισημαίνει:

«Πρόκειται για δραστηριότητες που εντοπίζονται σε πολλούς κλάδους. Σαν
παράδειγμα μπορεί να αναφερθεί ότι μετά την υποτίμηση βρέθηκαν επιχειρήσεις οι
οποίες πωλούν εισαγόμενα προϊόντα, να προχωρούν σε ανατιμήσεις της τάξης του
15%, ενώ η συμμετοχή του κόστους εισαγωγής στο συνολικό κόστος ήταν τέτοια που
θα δικαιολογούσε αύξηση 3-7% περίπου. Στη συνέχεια δε, παρά την υποτίμηση της
δραχμής, δεν προέβησαν σε αντίστοιχες μειώσεις.

ΕΝΔΥΣΗ – ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ – ΔΙΑΡΚΗ ΑΓΑΘΑ

Για παράδειγμα, τέτοιες επιχειρήσεις έχουν εντοπισθεί στους κλάδους ένδυσης
(όπου οι ανατιμήσεις έφταναν ή και ξεπερνούσαν ακόμα και το 15%), αυτοκινήτων,
καθώς και στα διαρκή αγαθά κ.α. Νομίζω επομένως, ότι αν δεν υπήρχε αυτή η
επιλογή των συγκεκριμένων επιχειρήσεων στους διάφορους κλάδους, τότε ο
πληθωρισμός τώρα θα μπορούσε να ήταν τουλάχιστον κατά 0,5 μονάδα χαμηλότερος.
Και αυτό όσον αφορά την πρωτογενή επίδραση, γιατί η δευτερογενής δεν μπορεί να
εκτιμηθεί. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι και σε αρκετούς κλάδους παροχής
υπηρεσιών, όπου η προστιθέμενη αξία είναι σχεδόν εξ ολοκλήρου εγχώρια,
παρατηρήθηκαν επίσης αυξήσεις πάνω από τον προσδοκώμενο πληθωρισμό του έτους».

Όταν ο κ. Καραβίτης ερωτάται για το κατά πόσον είναι εφικτός ο στόχος για τον
πληθωρισμό, εμφανίζεται αισιόδοξος.

«Για την επίτευξη αυτού του στόχου θα πρέπει να συνεργαστούν όλοι οι φορείς
της οικονομίας. Το κράτος παρά τους περιορισμούς στους οποίους υπόκειται ­ και
αναφέρομαι κυρίως στον δημοσιονομικό περιορισμό και στον στόχο της εξυγίανσης
και αναδιάρθρωσης των ΔΕΚΟ ­ είμαι σίγουρος ότι θα κάνει ό,τι μπορεί για τη
μείωση του πληθωρισμού. Αυτό σημαίνει ότι ανάλογη υπευθυνότητα θα πρέπει να
δείξει και ο ιδιωτικός τομέας». Όσον αφορά την παρέμβαση του κράτους λέει: «Το
κράτος μπορεί να παρέμβει με άμεσο τρόπο είτε μέσω των εμμέσων φόρων είτε μέσω
του καθορισμού των τιμολογίων των ΔΕΚΟ».

Πάντως θεωρεί ότι ο πληθωρισμός μπορεί να πέσει χωρίς τις παρεμβάσεις αυτές.
Στη σχετική ερώτηση μάλιστα απαντά:

«Ασφαλώς και μπορεί, αλλά θα πρέπει και πάλι να τονίσω ότι η μείωση του
πληθωρισμού στην επιθυμητή έκταση και η διατήρησή του σε χαμηλά επίπεδα δεν
μπορεί παρά να είναι υπόθεση όλων των φορέων του ιδιωτικού και του δημόσιου
τομέα. Με αυτή την έννοια, όχι απλώς οι φορείς θα πρέπει να δίνουν το “καλό
παράδειγμα” αλλά και να ενθαρρύνουν και να βοηθούν ο ένας τον άλλο στη
συγκράτηση των τιμών».