Με τανκ θα έμπαινα στο κέντρο

* Οι Έλληνες όταν τον είδαν με καπέλο και πούρο, τον ονόμασαν «σερίφη»

ΥΠΟΓΡΑΦΕΙ μόνο με μια λέξη. Την αγαπημένη του: «Στέπι». Το Ντράγκοσλαβ
Στεπάνοβιτς είτε είναι… μακρόσυρτο είτε το απαρνείται για χάρη των Γερμανών
που το «έκοψαν». Φιγούρα αναγνωρίσιμη (αν και Σέρβος) από όλους τους
γερμανόφωνους, τώρα πια και από τους Έλληνες. Ο Στεπάνοβιτς μπαίνει, σταδιακά,
για τα καλά στη ζωή μας…

Όταν πρωτοήρθε στην Ελλάδα, κατακαλόκαιρο, όσοι κατέβαιναν από το αεροσκάφος
της Λουφτχάνσα φώναζαν «Στέπι – Στέπι».

Οι Έλληνες τον λένε απλώς «σερίφη». Όχι ότι δεν του αρέσει, έτσι; «Με είδαν με
το καπέλο, έχω και το πούρο στο στόμα, μαζί με την αυστηρότητα στο ύφος, να
πώς βγήκε το “σερίφης”», εξηγεί με χαμόγελο ικανοποίησης ο νέος (εδώ και
λίγους μήνες δηλαδή) προπονητής της ΑΕΚ. Όντως το βλέμμα δεν σου αφήνει
περιθώρια για πολλά. Ζητεί καθαρές ερωτήσεις και δίνει ξεκάθαρες απαντήσεις.
Απόλυτος άρχων στους Θρακομακεδόνες, συνεχίζει μόνος το τζόγκινγκ στο
προπονητήριο. Βραδιάζει, αλλά δεν σταματά. Τέμπο ικανοποιητικό, πείθει ότι θα
ήταν εντονότερο αν δεν υπήρχαν τα (παλαιότερα) προβλήματα στο γόνατο.
Βραδιάζει. Οι ποδοσφαιριστές ντύνονται και αποχωρούν. Σταματά. Παίρνει τον
δρόμο για το αποδυτήριο. Πρώτα περνά από τη μίνι πισίνα που ο ίδιος ζήτησε να
δημιουργηθεί σε χρόνο-ρεκόρ. Στα ραντεβού του είναι Εγγλέζος. Απολύτως
ακριβής. Και όποιος αργήσει στη συνέντευξη Τύπου (ρεπόρτερ ή κάμερα), απλώς
έχασε! Θα αναζητεί δανεικές εικόνες… Πειθαρχία, λέξη αγαπημένη από τα
νεανικά χρόνια. «Είναι το άλφα και το ωμέγα στο ποδόσφαιρο. Όχι μόνο η
πειθαρχία, αλλά η αυτοπειθαρχία. Και στη ζωή! Ειδικά εκεί. Αποτελεί το
εφαλτήριο για την επιτυχία σε όλους τους τομείς», αναφέρει και το μυαλό
πηγαίνει συνειρμικά στην υπόθεση Δώνη.

ΣΤΟ ΒΕΛΙΓΡΑΔΙ

Γεννήθηκε πριν από 50 χρόνια στο Βελιγράδι. Την περασμένη Κυριακή ο «Στέπι»
είχε γενέθλια και γιόρτασε τη νίκη επί του Απόλλωνα στα «Αστέρια» της
Γλυφάδας. Με Βίσση – Διονυσίου (πολύ του άρεσαν!) και συντροφιά τούς Κομνηνό,
Ραβούση, Στεργιούδα. Κοντά του φυσικά η σύζυγός του Γιέλενα, η κόρη του Ιβάνα
και ο γαμπρός του, γνωστός Γιουγκοσλάβος άσος, Σλόμπονταν Κομλιένοβιτς. Το
γλέντι κράτησε ώς τα χαράματα. Στο μέλλον δίνει υπόσχεση να πάει και με την
ομάδα: «Θα κλείσουμε το καλύτερο μαγαζί και θα πάμε να διασκεδάσουμε. Να
περάσουμε μια νύχτα αξέχαστη. Το αξίζουν»!

ΤΑ ΓΕΝΕΘΛΙΑ

Τα 50ά γενέθλια ήθελε να τα γιόρταζε στη Φρανκφούρτη, με 350 καλεσμένους! Δεν
προέκυψε. «Έπρεπε να τους κάνω δώρο. Το νούμερο είναι σημαντικό. Μισός αιώνας
μάχη για τη ζωή, την ύπαρξη. Αγώνας για ένα καλύτερο αύριο. Πότε πάνω, πότε
κάτω». Στη Φρανκφούρτη ο Στεπάνοβιτς δεν έχει μόνο φίλους. Έχει και βίλα, αλλά
και κοντά 15 διαμερίσματα. Μεγάλη οικονομική άνεση.

Όταν… βαριέται τη Γερμανία, πετάγεται στο πολυτελές του σπίτι στην Ισπανία.
Απέναντι από την Ιμπίθα. Και πώς βρέθηκε από τα… λούσα στην Ελλάδα; Και
μάλιστα μετά 18 μήνες αποχής, όπου η ενασχόλησή του είχε να κάνει με την
κριτική αγώνων στην τηλεόραση; «Σε κάποια σημεία της ζωής η ξεκούραση είναι
απαραίτητο. Αναγκαία. Δεν καθορίζεις εσύ το πότε. Άλλοι διαλέγουν! Εσύ
οφείλεις όμως να το εκμεταλλευτείς κατά τον καλύτερο τρόπο. Στον χώρο μας οι
παίκτες έχουν τον κύριο ρόλο. Μπορούν να κάνουν έναν κακό, μέτριο ή καλό
προπονητή. Την ΑΕΚ τη βλέπω ως μεγάλη ομάδα. Βρίσκεται στην κορυφή. Όταν
κάποιος κυνηγά ή κατακτά τίτλους, είναι μεγάλος. Αντίστοιχη και η τιμή που μου
έγινε να δουλέψω εδώ. Θα ικανοποιηθούν όλοι με τις επιτυχίες μας. Ένας
προπονητής όμως εκτός από τις εμπειρίες αγώνων κουβαλά και εμπειρίες ζωής».

ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Για τον Ντράγκοσλαβ Στεπάνοβιτς το τελευταίο είναι σημαντικό. Οι λόγοι
αρκετοί: «Βάζουμε νέα πράγματα στις προπονήσεις και μέσω των μηχανισμών
βοηθούμε τους παίκτες. Μαθαίνουμε ακόμη τη νοοτροπία. Τις συνήθειες. Τη
γλώσσα».

Γνώστης γερμανικών, αγγλικών και ισπανικών, πείθει ότι σε σύντομο διάστημα θα
μιλά ελληνικά. Τουλάχιστον θα συνεννοείται: «Όταν πας σε ομάδα του εξωτερικού,
το ποδόσφαιρο είναι η πρώτη… γλώσσα που σε βοηθά.

Πάντα βρίσκω τρόπο να επικοινωνώ με τους συνεργάτες μου. Ξέρεις, για τους
προπονητές τα σύνορα ήταν πάντα ανοιχτά (γέλια). Η Ευρώπη ήταν ενωμένη. Και
μακάρι στο μέλλον να γίνουν όλα όπως στις ΗΠΑ ­ εξαιρετικά για όλους».

«ΓΕΡΜΑΝΟΣ»

Μοντέλο δυτικού πολιτισμού ψηφίζει λοιπόν ο Στεπάνοβιτς. Δεν απαρνείται όμως
τη χώρα του. Κάθε άλλο μάλιστα. «Γιουγκοσλάβος είμαι και αυτό δεν θα αλλάξει
ώς τον θάνατο.

Το ίδιο έντονα όμως αισθάνομαι και Γερμανός. Έζησα μισή ζωή στη Γερμανία. Τα
πλέον δημιουργικά μου χρόνια. Από τα 30 ώς τα 50. Σε χώρα ξένη, όπου ήταν
δύσκολο να επιβιώσεις, να διατηρηθείς στην κορυφή. Να πω την αλήθεια, μόνο
όταν παίζει Γιουγκοσλαβία – Γερμανία είμαι Γιουγκοσλάβος».

Με γερμανική νοοτροπία, ήταν δύσκολη η προσαρμογή στην Ελλάδα. Πρόσφατα είπε
σε συνέντευξη Τύπου: «Εδώ γίνονται σε πέντε ημέρες αυτά που πρέπει να γίνουν
σε μία. Αν το κάνουμε τέσσερις, υπάρχει βελτίωση». Ξάφνιασε; «Για να είμαι
ειλικρινής, έτσι βρήκα την κατάσταση. Πρέπει να κάνουμε καλύτερες τις συνθήκες
δουλειάς μας. Είμαστε μεγάλη ομάδα. Δεν πρέπει να λυπούνται οι Έλληνες φίλοι
μου. Και εγώ δέχομαι καθημερινά κριτική. Τη δουλειά μας πρέπει να την
απολαμβάνουμε. Είναι η αρχή».

Αυτό που απολαμβάνει σταδιακά ο «Στέπι» είναι η αγάπη του κόσμου. «Στον δρόμο
με χαιρετούν και νιώθω ότι κάνω όλο και περισσότερους φίλους. Και η Αθήνα μου
αρέσει. Τον Αύγουστο που ήταν άδεια. Οι παρυφές του βουνού. Όχι όμως το
κέντρο. Εκεί δεν θέλω να πάω. Θα το κάνω μόνο πάνω σε… τανκ! Ξέρεις, οι
Έλληνες στους δρόμους δεν σταματάτε στο κόκκινο. Περνάτε! Όλα τα βλέπετε
πράσινα… Καμία διαφορά».

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΑ

Τις ελεύθερες ώρες του ο προπονητής της ΑΕΚ τις αφιερώνει στην οικογένειά του.
Ξυπνά νωρίς (έξι το πρωί!), κάνει τζόγκινγκ και αργότερα «βυθίζεται» στο
κομπιούτερ του. Ή ασχολείται με τον αγαπημένο του σκύλο. Όταν βγαίνει έξω από
το σπίτι, «τρελαίνεται» για την ελληνική κουζίνα. «Νιώθω ότι δεν θα την
άλλαζα, δεν θα την εγκατέλειπα ποτέ. Συγκρίνω τις γεύσεις με τις ισπανικές, τη
ζωή στο Μπιλμπάο. Όλα είναι προσεγμένα. Και οι Έλληνες συμπεριφέρονται ζεστά.
Όπως στη Γιουγκοσλαβία. Δεν ξέρω βέβαια αν χάσω τρία – τέσσερα ματς τι θα
γίνει» (γέλια).

Με τους ποδοσφαιριστές ο Στεπάνοβιτς δεν έχει πρόβλημα. Επιβάλλεται με άνεση.
Καθιέρωσε νέους κανόνες στα αποδυτήρια, συνεχείς συζητήσεις, παρακολούθηση
βίντεο. Όταν ρωτούν για τις σχέσεις του (μοιάζει απόμακρος κάποιες στιγμές…)
με τους παίκτες, λέει: «Πάντα είχα καλές επαφές. Δεν μπορείς όμως άμεσα να
έχεις άριστη επικοινωνία. Το 1/3 των παικτών μπορεί να μη σε θέλει. Ένα άλλο
ποσοστό θα λέει ναι. Και το άλλο 1/3 θα περιμένει. Σιγά σιγά μαθαίνω. Και όταν
γίνουν όλα “ένα”, σίγουρα τα πάντα θα είναι καλύτερα».

ΜΟΝΑΧΟΠΑΙΔΙ, δεν εξέπληξε κανέναν από τους οικείους του όταν αποφάσισε
πρόσφατα τα μεταβεί στην πατρίδα για να δει τη μητέρα του. Ετών 73, έπαθε
κάταγμα στο μηρό και ο Στεπάνοβιτς όφειλε να βρεθεί κοντά της. Κοντά στον
άνθρωπο που πριν από περίπου 40 χρόνια δεν τον άφηνε να παίζει μπάλα!

*** «Στη Ζβέζνταρα, στα 10 μου χρόνια, ήταν απαγορευμένο στο σπίτι να παίζω
ποδόσφαιρο. Καθημερινά αναγκαζόμουν να κάνω 12 χιλιόμετρα, δύο φορές την ημέρα
για να παίξω μπάλα. Χρήματα δεν υπήρχαν. Κάποτε γράφτηκα στη Μπέογκραντ.
Πούλησαν 14 παίκτες, δεν γινόταν να πάρουν άλλους και έπαιξα. Την πρώτη χρονιά
ουραγοί, σωθήκαμε με την αύξηση των ομάδων! Και μετά, σιγά-σιγά άρχισε η
καριέρα μου».

*** Πορεία ζηλευτή, ντεμπούτο στις 4 Απριλίου ’69, θυμάται έντονα ένα ματς
με την εθνική Νέων κόντρα στην Ελλάδα. Ήταν και σκόρερ. Η συνέχεια
περιελάμβανε Ερυθρό Αστέρα, «παίκτης της χρονιάς» το ’71, 36 φορές διεθνής,
συμμετοχή στη Μεικτή Ευρώπης, Μάντσεστερ Σίτι. Στη Γερμανία «έπλασε» τον
χαρακτήρα του και έμαθε να αναζητά αλήθεια και επιτυχίες. «Το πάθος για νίκη
είναι κοινό παντού. Όλοι το θέλουν. Και στην Ελλάδα το ίδιο νιώθω. Αυτό που
δεν αισθάνομαι, όσα λέγονται για πίεση από τον κόσμο. Μια ομάδα με ποιότητα
προχωρά. Εγώ όμως δεν παίζω ποδόσφαιρο, οι παίκτες αγωνίζονται. Τους
προετοιμάζω ώστε να βρεθούν στην καλύτερη κατάσταση.».

*** Όσα λέγονται για τον ίδιο τον «Στέπι», δεν απασχολούν τον προπονητή.
Πιστεύω του είναι «ας λένε ό,τι θέλουν, ας με κατηγορούν ­ σημαίνει πως
υπάρχω». Και συνεχίζει το δρόμο του. Για την πολιτική είναι έτοιμος να
απαντήσει σε όλα. Παρακολουθεί, έχει άποψη. Και ξέρει πως ο πόλεμος σε
«γονατίζει». «Επί 50 χρόνια ζούσαμε στη Γιουγκοσλαβία όλοι μαζί, κάναμε
μεικτούς γάμους, δεν μας ήθελαν όμως ενωμένους. Η ηλιθιότητα κάποιων ανθρώπων,
μεγάλη. Με όπλα διέλυσαν το οικοδόμημα».

ΜΕ ΤΟΣΕΣ παραστάσεις, σε Γιουγκοσλαβία, Γερμανία, Αγγλία, Ισπανία, τώρα
Ελλάδα, ο Στεπάνοβιτς πού θα επιλέξει να μείνει στο υπόλοιπο της ζωής του;
«Όταν τελειώσω την προπονητική; Δεν με έχει απασχολήσει. Σκέφτομαι να πεθάνω προπονητής»!

ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΤΕΜΗ

«Από την αρχή της καριέρας μου είχα αδυναμία στους σέντερ φορ», δηλώνει ο Στεπάνοβιτς και στην περίπτωση του Νικολαΐδη το αποδεικνύει περίτρανα

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ, αν γινόταν, θα έκανε αναφορές στο ταλέντο του Ντέμη Νικολαΐδη.
Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι «ξεπερνά τα όρια». Ο ίδιος προχώρησε ακόμη
περισσότερο και δίχως να ερωτηθούν οι ποδοσφαιριστές, έχρισε τον Ντέμη αρχηγό.
Και τα αποτελέσματα άμεσα. Ο Νικολαΐδης, κορυφαίος της ΑΕΚ, με γκολ σε κάθε
ματς! Ζηλεύουν οι παίκτες; Ο «Στέπι» μάλλον δεν το φοβάται και εξηγεί την
επιλογή του:

«Από την αρχή της καριέρας μου είχα αδυναμία στους σέντερ φορ! Ίσως από τη
δική μου επιθυμία να βάλω γκολ. Ποτέ όμως δεν είχα το ταλέντο στο σκοράρισμα.
Και έμεινα στο κέντρο. Μην ξεχνάμε ότι η ουσία του ποδοσφαίρου είναι το γκολ ­
για το λόγο αυτό αγαπώ και… μισώ τους σέντερ φορ. Από αυτούς ζούμε και
δουλεύουμε». Διάλειμμα και εγκωμίων για Ντέμη συνέχεια. «Ανεπιφύλακτα λέω ότι
ο Νικολαΐδης είναι από τα μεγαλύτερα ταλέντα που έχω δει. Σπάνιο! Αν δεν έχει
προβλήματα με τραυματισμούς και επιθυμεί να βελτιώνεται, ασφαλώς και θα
εξελιχθεί σε μεγάλο παίκτη. Είναι ατρόμητος στην περιοχή. Άφοβος! Ξέρει πώς
και πότε να δώσει πάσα. Βάζει γκολ ο ίδιος, βοηθά όμως και τους συμπαίκτες
του. Τέτοιοι φορ, με τέτοια χαρακτηριστικά, είναι περιζήτητοι στην Ευρώπη. Ως
εδώ όμως! Μην ξεγελιέστε. Είναι εφ’ όρου ζωής δεμένος με την ΑΕΚ. Αυτό που
συμβαίνει δεν το έχω ξαναδεί εδώ και 10 χρόνια. Αγαπά τόσο την ΑΕΚ που
ανεβάζει κατά 20% την απόδοσή του! Δίνει το παραπάνω. Και ο κόσμος όμως
δείχνει πόσο ευτυχισμένος είναι που ο Ντέμης έμεινε και δίνει τη μάχη του για
την ΑΕΚ. Μάχη για γκολ, φανέλα, κόσμο»!

Μην πιστέψετε ότι ο Στεπάνοβιτς δεν έχει ελαττώματα. Τα βλέπει και τα
αναγνωρίζει. «Μπορώ να δουλεύω πολύ. Ποτέ δεν είναι αρκετά. Στα 50 μου χρόνια
δεν είναι καλό να μιλώ για τα ελαττώματά του. Τα βλέπουν οι άλλοι. Αν νικάς
είσαι καλός, διαφορετικά είσαι γεμάτος μειονεκτήματα»! Προτερήματα έχει;
«Δουλεύω σκληρά. Οι παίκτες με ρωτούν πότε θα σταματήσουν, άσχετα αν ξέρουν
την απάντηση. Δεν δέχομαι την αποτυχία, να μην προσπαθείς ».

Ένα ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι αν ο «Στέπι» διαπίστωσε διαφορές στη
νοοτροπία-φιλοσοφία των Ελλήνων ποδοσφαιριστών συγκριτικά με τους ξένους. «Εδώ
υπάρχει μια σύγχυση. Οι παίκτες σε όλα τα μέρη της γης μοιάζουν. Και οι
Γερμανοί θέλουν να κλέψουν ή να κοροϊδέψουν στην προπόνηση. Ζητούν ρεπό ή
πανηγυρίζουν στα γκολ. Εκεί που διαφέρουν οι Γερμανοί είναι ότι επιμένουν για
έξι ή επτά γκολ και αγωνίζονται και στα 90′ του αγώνα. Λες και είναι
κουρδισμένοι! Πειθαρχημένοι. Μεγάλες διαφορές ανακαλύπτουν οι απ’ έξω. Στη
Γιουγκοσλαβία έλεγαν “δεν βλέπετε τους Γερμανούς”… Όταν πήγα στη Γερμανία,
μιλούσαν για την Αγγλία. Και όταν πήγα στην Αγγλία, το ίδιο με άλλη χώρα. Ποτέ
δεν κοιτάς το δικό σου κήπο. Βλέπεις τον απέναντι. Η αλήθεια συνήθως είναι στο μέσον».