ΣΗΜΑΤΑ

… μια αντίφαση στη στάση των περισσότερων Αμερικανών απέναντι στον Κλίντον.
Από τη μια τον θεωρούν ψεύτη, από την άλλη ­ οι δημοσκοπήσεις είναι σαφέστατες
­ είναι ικανοποιημένοι απ’ αυτόν και θέλουν να συνεχίσει να είναι ο πρόεδρός
τους. Πώς εξηγείται; Μια πρώτη θεωρία είναι ότι σ’ ένα κόσμο αβεβαιότητας
προτιμά κανείς το στάτους κβο (όταν δεν είναι τελείως ελεεινό) από το Άγνωστο
του μέλλοντος. Όπως έλεγε και ο Άμλετ, «Κάλλιο οι γνωστές μας συμφορές παρά να
τρέξουμε σε άλλες που κανείς δεν ξέρει». Μια δεύτερη εξήγηση της αντίφασης
βρίσκεται στην ανθρωποπενία της αντιπολίτευσης. Ούτε ένα πρόσωπο δεν ξεχωρίζει
μέσα στους Ρεπουμπλικάνους. Να χτυπηθούν λοιπόν οι Δημοκρατικοί ­ την ώρα που
ήδη το Κογκρέσσο είναι Ρεπουμπλικάνικο ­ για να ακολουθήσει τι;

… ακόμη και όχι αβάσιμα, ως τρίτη εξήγηση της αντοχής του Κλίντον, η διάθεση
των Αμερικανών να διαχωρίζουν τη δημόσια επίδοση ενός πολιτικού από την
ιδιωτική του ζωή: κάτι που, βέβαια, είναι πολύ πιο έντονο στους Ευρωπαίους,
αλλά που ως φαίνεται δεν λείπει εντελώς και από τις ΗΠΑ. Μια τέταρτη εξήγηση:
ο κορεσμός από τη σκανδαλολογία. Αλλά υπάρχει και κάτι άλλο. Κάτι πιο βαθύ και
ουσιαστικό, γράφει ο Ρόμπερτ Σάμουελσον στην «Ουάσινγκτον Ποστ»: Μια
γενικότερη αποδοκιμασία της «κουλτούρας της επίθεσης». Πολλοί Αμερικανοί
αισθάνονται την ανάγκη για μια αντεπίθεση στους επαγγελματίες των
«κατεδαφίσεων». Έχουν την αίσθηση, ή μάλλον τη βεβαιότητα, ότι το στρατόπεδο
των κατεδαφιστών δεν υστερεί και πολύ σε διαφθορά απέναντι στην πλευρά του κατεδαφιζόμενου.

… κατάφερε να διακριθεί κατά μοναδικό τρόπο ως ερωτιδεύς πρόεδρος και μαζί
ως ηγέτης που προσφέρει στους συμπατριώτες του πολιτική διακυβέρνηση σε
συνδυασμό με ψυχαγωγία. Αλλά και οι διώκτες του δεν είναι και τόσο άψογοι. Η
σκανδαλομαχία αποκτά συνήθως όλα τα στοιχεία εκστρατείας που αποβλέπει και
στην πολιτική συντριβή του αντιπάλου και όλης της παράταξής του. Βαίνει, κατά
κανόνα, πολύ πέρα του δηλούμενου στόχου της. Κανένας δεν αμφιβάλλει ότι ο
εισαγγελέας Σταρ και οι περί αυτόν θέλουν να δουν τον Κλίντον πολιτικά
αιμόφυρτο να σφαδάζει ζητώντας έλεος ­ και το κόμμα του ολόκληρο να ικετεύει
και αυτό να το λυπηθούν. Όλοι ξέρουν, επίσης, ότι οι «ηθικολόγοι» βρίσκουν
συχνά πανίσχυρους συμμάχους των οποίων τα κίνητρα δεν είναι ανεπίληπτα. Τύπος
και τηλεόραση απολαμβάνουν την υπόθεση Λιουΐνσκυ και φυσικά δίνουν πολύ
περισσότερο χώρο και χρόνο στις σκανδαλιστικές λεπτομέρειες που εκθέτουν τον
Κλίντον παρά στα επιχειρήματα εναντίον της ουσίας ή των μεθόδων της δίωξης.

… ξεκινούν με «πλεονέκτημα» που δεν αναγνωρίζεται και στον κατηγορούμενο. Η
«δίκη» ξεκινά με ένα ποσοστό αδικίας. Για να γίνει αντιληπτή η ουσία τέτοιων
αναμετρήσεων, δεν πρέπει να παραγνωρίζει κανείς ­ με μια τάχα αφ’ υψηλού
θεώρηση του πράγματος ­ τον τρόπο με τον οποίο τις συζητεί η κοινή γνώμη. Το
τερπνό σήριαλ Κλίντον – Μόνικα – Σταρ έχει γίνει καθημερινή «ντρόγκα» για τον
μέσο Αμερικανό. Στα καφενεία, στις πισίνες και στα γραφεία εφημερίδων και
καναλιών, οι περισσότεροι αναμασούν τις περιγραφές πραγματικών ή κατά
φαντασίαν μαρτύρων στολίζοντάς τες με ορολογία ποδοσφαίρου ή κυνηγίου. Γίνεται
λόγος για επιθετική τακτική, για «κατεβασιά», για «σουτάρισμα», για γκολ και
για φάουλ ή για αστοχία, για «διάνα», για θήραμα κλπ. Δεν είναι «fair» αυτό το
κλίμα απέναντι στον Κλίντον ούτε, τελικά, περιφρουρεί ασφαλέστερα τη
δημοκρατία, πιστεύει ο αρθρογράφος της «Ποστ».