Πνιγμένες στα χρέη οι ιαπωνικές τράπεζες!

Οι ιαπωνικές τράπεζες κρύβουν την αλήθεια. Τα χρέη τους είναι υπέρογκα. Κι
ωστόσο συνεχίζουν να δανείζουν αφειδώς. Πώς ο νέος υπουργός Οικονομικών Κιίτσι
Μιγιαζάουα θα μπορέσει να σώσει το προβληματικό τραπεζικό σύστημα της χώρας
από την κατάρρευση;

Κιίτσι Μιγιαζάουα. Με τον διορισμό στο χέρι, ο Ιάπωνας υπουργός Οικονομικών έχει από σήμερα μπροστά του ένα δύσκολο έργο: την εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος (φωτό Ρώυτερ)

Ο νέος υπουργός Οικονομικών είναι ο κληρονόμος μιας γραφειοκρατίας που
συγκλονίζεται από σκάνδαλα. Πολλοί την κατηγορούν ότι φέρει την ευθύνη για τη
σημερινή χαώδη οικονομική κατάσταση της χώρας. Ο Μιγιαζάουα θα πρέπει να
δράσει αποφασιστικά για την εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος, που είναι
πνιγμένο στα επισφαλή χρέη.

Πέρυσι, όταν τα τραπεζικά ιδρύματα και οι χρηματιστηριακές εταιρείες ήταν στα
πρόθυρα της κατάρρευσης, είχε προτρέψει με τόλμη τον πρωθυπουργό Ριουτάρο
Χασιμότο να σώσει το χρηματοπιστωτικό σύστημα της χώρας χρησιμοποιώντας
κρατικούς πόρους. Τότε, μια τέτοια πρόταση ισοδυναμούσε με πολιτική
αυτοκτονία. Όμως, ο Χασιμότο πράγματι διέθεσε 30 τρισ. γιεν (περισσότερα από
60 τρισ. δραχμές) σε ένα πρόγραμμα που, μολονότι επικρίθηκε ως εσφαλμένο,
έφερε κάποια σχετική σταθερότητα στον χρηματοπιστωτικό τομέα.

ΠΟΛΥ ΧΕΙΡΟΤΕΡΑ

Πόσο βαθιά είναι άραγε η κρίση στις ιαπωνικές τράπεζες; Αμερικανοί
αξιωματούχοι και αναλυτές έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η κατάσταση είναι
πολύ χειρότερη από όσο παραδέχεται δημόσια το Τόκιο: τα επισφαλή χρέη προς τις
τράπεζες ξεπερνούν το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια (σχεδόν 300 τρισ. δραχμές),
ποσό διπλάσιο από αυτό που έχει ανακοινώσει η ιαπωνική κυβέρνηση.

Όσο και αν οι ακριβείς υπολογισμοί είναι δυσχερείς, αφού είναι γνωστό ότι οι
ιαπωνικές τράπεζες κρύβουν τα ελλείμματά τους με λογιστικά τεχνάσματα, είναι
γεγονός ότι τα χρέη προς τις τράπεζες είναι τόσο μεγάλα, που ο νέος
πρωθυπουργός της χώρας Κέιζο Ομπούτσι έχει μπροστά του ένα δύσκολο έργο. Ίσως,
μάλιστα, αυτό το ποσό να είναι το πιο σημαντικό στατιστικό στοιχείο στην
ασιατική οικονομική κρίση. Από τότε που εκδηλώθηκε, πριν από ένα χρόνο, ο
δανεισμός από τις ιαπωνικές τράπεζες, τόσο ο εγχώριος όσο και προς την
υπόλοιπη Ασία, είναι σχεδόν μηδενικός. Έτσι, έχει δημιουργηθεί ένα «πιστωτικό
κενό», που επιδεινώνει ακόμη περισσότερο την ύφεση, η οποία απλώνεται από τη
Νότια Κορέα έως την Ινδονησία.

Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι αποφεύγουν να θίξουν το θέμα του χρέους των
ιαπωνικών τραπεζών επίσημα και δημόσια, γιατί φοβούνται μήπως προκαλέσουν
ακόμη περισσότερα προβλήματα στις ιαπωνικές αγορές.

ΤΑΧΥΔΑΚΤΥΛΟΥΡΓΙΕΣ

Με λογιστικά κόλπα, οι περισσότερες ιαπωνικές τράπεζες κρύβουν τα χρέη τους

Όμως, αξιολογώντας επίσημα στοιχεία από την ιαπωνική κυβέρνηση και ανεπίσημα
στοιχεία από τραπεζικούς οργανισμούς, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών και
η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ διαπιστώνουν ότι οι ιαπωνικές τράπεζες καταφεύγουν
σε ταχυδακτυλουργίες για να κρύψουν τις επισφάλειές τους. Μερικές τράπεζες,
μάλιστα, εξακολουθούν να δανείζουν χρήματα σε ουσιαστικά χρεοκοπημένες
εταιρείες που είναι παλιοί πελάτες τους. Οι εταιρείες αυτές χρησιμοποιούν τα
νέα δάνεια για να αποπληρώσουν τους τόκους παλιών δανείων. Έτσι, οι τράπεζες
ανακοινώνουν ότι οι οφειλέτες τους εξοφλούν τα δάνεια που έχουν λάβει, ενώ,
στη πραγματικότητα, ο πρόσθετος δανεισμός απλώς βαθαίνει το πρόβλημα.

Ο διοικητής της Τράπεζας της Ιαπωνίας Μασάρου Χαγιάμι προειδοποίησε την
περασμένη Τετάρτη ότι η επίδραση του «πακέτου σωτηρίας» που ανακοίνωσε η
κυβέρνηση τον Απρίλιο μπορεί να είναι περιορισμένη και προσωρινή.

ΔΕΣΜΗ ΜΕΤΡΩΝ

Πολλοί Ιάπωνες πολιτικοί και επιχειρηματίες πιστεύουν ότι η οικονομική
ανάκαμψη θα αρχίσει εντός του έτους, μόλις η κυβερνητική δέσμη μέτρων, που
περιλαμβάνει φοροαπαλλαγές και γενναίες δημόσιες δαπάνες, μπει για τα καλά
στον ιστό της οικονομίας. Όμως, ο Χαγιάμι είναι λιγότερο αισιόδοξος.

Πάντως, η Ιαπωνία δεν είναι η μοναδική χώρα στην Ασία που έχει πρόβλημα
χρέους. Στην Ινδονησία, οι περισσότερες εγχώριες εταιρείες έχουν στην ουσία
διακόψει τις πληρωμές των δανείων τους και οι τράπεζες έχουν μπει στη
διαδικασία του διακανονισμού για την εξόφληση των ξένων δανειστών τους.

Μετά την Ιαπωνία, τα μεγαλύτερα προβλήματα έχει η Κίνα. Ο διεθνής οικονομικός
οργανισμός Moodys σχεδιάζει να αναθεωρήσει την πιστοληπτική ικανότητα εννέα
κινεζικών τραπεζών, οι τέσσερις από τις οποίες είναι κρατικές.