ΣΗΜΑΤΑ

… που υπογράφηκε αυτές τις μέρες στη Ρώμη για την ίδρυση του Διεθνούς
Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ) ήταν το πρώτο ουσιαστικό βήμα ώστε να
«παγκοσμιοποηθεί» επιτέλους και η δικαιοσύνη ­ να μην είναι παγκόσμιες μόνο οι
τράπεζες και οι εμπορικές εταιρίες. Αν όλα πήγαιναν καλά μ’ αυτή την απόφαση,
το γνωστό εκείνο ερώτημα που ακούγεται τόσο συχνά, «Μα τι κάνουν επιτέλους οι
κυβερνήσεις;» (κάθε φορά που ξεσπά μια μεγάλη σφαγή ή αρχίζει ένα πογκρόμ), θα
έβρισκε μια απάντηση. Το ΔΠΔ ­ δηλαδή η διεθνής κοινότητα ­ θα κάθιζε στο
σκαμνί τους υπαιτίους, τουλάχιστον όσους θα μπορούσε να συλλάβει. Και θα
πολεμούσε έτσι το άδικο. Η πεισματώδης όμως άρνηση της κυβέρνησης Κλίντον να
προσυπογράψει τη συνθήκη τορπίλλισε την προσπάθεια εν τη γενέσει της. Και
προκάλεσε κατάπληξη έως αηδία, προπάντων σε όσους πρόσεξαν τη συμπεριφορά του
Αμερικανού αντιπροσώπου Ντέηβιντ Σέφφερ.

… όχι μόνο ήρθαν σε πλήρη αντίθεση με τις 120 χώρες που υπέγραψαν το κείμενο
αλλά και διαχώρισαν τη θέση τους από τις άλλες σημαντικές δυνάμεις, από την
ευρωπαϊκή ήπειρο και από αυτούς τους ιστορικούς συμμάχους τους. Ο Σέφφερ
έφτασε στο σημείο όχι απλώς να καταγγείλει τη συνθήκη αλλά και να απειλήσει
με… αντίποινα όσες κυβερνήσεις θα τολμούσαν να την κυρώσουν! Δεν υπήρξε
άρθρο, σχόλιο, στα μεγάλα διεθνή μέσα ενημέρωσης που να επικρότησε τις ΗΠΑ.
Σχεδιάζει μήπως η Αμερική κάποια γενοκτονία και φοβάται την τιμωρία; ρωτά ένας
σχολιαστής. Έχει μανία καταδιώξεως από όλη τη διεθνή κοινότητα; Πολύ καλά
λοιπόν, γράφει σε άρθρο του στο «Τάιμ» ο Ρίτσαρντ Γκόλντστοουν, πρώην
εισαγγελέας του Δικαστηρίου Εγκλημάτων Πολέμου (του ΟΗΕ). ­ Ας κάνουν τώρα οι
ΗΠΑ παρέα με το Ιράκ, με τη Λιβύη και με την Κίνα. Με τη στάση τους αυτή
πέρασαν στη λάθος πλευρά της Ιστορίας…

… ότι η απονομή διεθνούς δικαιοσύνης πρέπει να περνά αναγκαία από το
Συμβούλιο Ασφαλείας ­ όπου οι ΗΠΑ διαθέτουν βέτο ­ έχει τόσες φορές ανατραπεί
από τα γεγονότα που η προβολή του αποτέλεσε μάλλον εμπαιγμό για τους
συνομιλητές του Σέφφερ. «Βέβαια είναι γνωστό ­ γράφει δηκτικά το “Εσπρέσσο” ­
ότι ο Ρούσβελτ μάλλον παρά ο Στάλιν ήταν εκείνος που θέλησε τον ΟΗΕ με τη
σημερινή δομή του, με μια Γενική Συνέλευση που απλώς θα συζητάει ενώ οι
αποφάσεις και τα βέτο θ’ ανήκουν μόνο στο Συμβούλιο Ασφαλείας». Η αδυναμία
ενός τέτοιου ΟΗΕ να σταματά τις διεθνείς αδικίες υπονομεύει ήδη το κύρος του.
Υπογραμμίζει την ανάγκη για ένα ανεξάρτητο όργανο όπως το ΔΠΔ. Ο Γκόλντστοουν,
που εκδίκασε πολλές υποθέσεις σφαγής αμάχων της Ρουάντας και της Βοσνίας το
1994-96, έχει πεισθεί ότι ο φόβος της ποινής μειώνει τον ζήλο των σφαγέων και
μπορεί να συντομεύσει ένα πόλεμο.

… για το Κόσοβο, αυτόν τον καιρό, δεν έχουν τίποτα το καινούργιο γι’ αυτόν.
Τέτοιες μαρτυρίες, λέει, έχει συγκεντρώσει άφθονες από την Αφρική και από την
Αφρική της Ευρώπης, τα Βαλκάνια. Παντού οι άμαχοι μοιάζουν. «Έντρομα
γυναικόπαιδα που σφιχταγκαλιάζονται ενώ γύρω τους σκάνε οι βόμβες. Αδύναμοι
άνθρωποι που σκοτώνονται ή διώχνονται από τα σπίτια τους από μασκοφόρους
στρατιώτες και παρακρατικούς, και τριγυρνούν στα βουνά πεινώντας». Δεν είναι
πια ο πόλεμος στρατοί εναντίον στρατών, είναι στρατοί εναντίον αμάχων, όπως
στον Μεσαίωνα. «Στην αρχή του αιώνα, σε κάθε νεκρό άμαχο αναλογούσαν 9 νεκροί
στρατιώτες. Σήμερα είναι αντίστροφα: Ένας στρατιώτης σκοτωμένος, 8 άμαχοι σφαγμένοι».