ΣΗΜΑΤΑ

… παλεύουν τώρα όχι με μιά αλλά με δύο μαζί μεγάλες εθνικές κρίσεις έξω από
τα εδάφη τους: την κρίση της Ιαπωνίας, όπου η πτώση του Ριουτάρο Χασιμότο θα
απορρυθμίσει για ένα διάστημα κάθε διαδικασία οικονομικής ανάκαμψης, και την
κρίση της Ρωσίας, όπου ένας 35χρονος πρωθυπουργός (με καλύτερα αγγλικά από του
Γιέλτσιν) έδινε μάχη επί ημέρες για μερικά δισεκατομμύρια δολλάρια από το ΔΝΤ
και την Παγκόσμια Τράπεζα. Με χίλιους δισταγμούς, οι Δυτικοί έβαλαν τελικά το
χέρι στην τσέπη ­ τώρα πιά, με την παγκοσμιότητα, τυχόν πτώχευση της Ιαπωνίας
και της Ρωσίας θα τραυμάτιζε και τον υπόλοιπο πλανήτη ­ αλλά οι προβλέψεις
παραμένουν αντιφατικές.

… της Ρωσίας ­ πολλοί απ’ αυτούς απλήρωτοι επί ένα χρόνο ­ κλείνουν δρόμους
και πλατείες της Μόσχας κάθε ημέρα από τον Μάϊο. Το συνδικάτο τους (50.000
μέλη) δεν αστειεύεται πιά. «Εμείς ανεβάσαμε τον Γιέλτσιν το ’91, εμείς θα τον
ρίξουμε το ’98». Το Χρηματιστήριο, σε διαρκή κάμψη, είναι εφέτος 60% κάτω. Τα
επιτόκια βραχυπρόθεσμων δανείων είναι 80% επάνω. Σε άνοδο και ο πληθωρισμός
(επίσημα 10%). Το ρούβλι παραπαίει. Πολλοί μιλούν για επικείμενη υποτίμηση,
άλλοι για επερχόμενο πραξικόπημα, και κανένα απ’ τα δυό δεν προκαλεί φόβο. Στο
κάτω κάτω, τι έχει να χάσει κανείς; Η πρόνοια, έτσι κι αλλοιώς, είναι
τριτοκοσμική έως ανύπαρκτη. Η ανεργία βράζει. Η οικονομία της αγοράς, στα
χέρια της μαφίας, έγινε ανώφελη. Το δημόσιο δεν λειτουργεί. Υπάλληλοι μένουν
απλήρωτοι επί μήνες. (Πώς ζούν; Μα φυσικά, δεν πατάνε στη δουλειά τους. Κάνουν
άλλα επαγγέλματα που δεν τα δηλώνουν πουθενά. Όπως τον παλιό καλό καιρό….).

… του Μπορίς Γιέλτσιν είναι άλλη μιά φορά η αξιοποίηση του περιλάλητου
δανείου των 15 δισ. που εγκρίθηκε τελικά χθές. Από την Παρασκευή, ο Γιέλτσιν
κρεμόταν στα τηλέφωνα. Επικοινώνησε με τον Κόλ, με τον Σιράκ και με τον
Μπλαίρ. Μίλησε και με τον Κλίντον ­ ο οποίος και έδωσε το πράσινο φώς, να
ενισχυθεί η γηραιά αλεπού. Η Δύση, και ειδικότερα η Ομάδα των 7 (όπου η Μόσχα
είναι οιονεί 8ος εταίρος, με δικαίωμα να παρακάθεται χωρίς όμως να πολυμιλά),
δεν έχει την πολυτέλεια ν’ αφήσει τους Ρώσους στην τύχη τους. Μιά υποτίμηση
του ρουβλίου θα είχε βαρειές επιπτώσεις στην οικονομία ολόκληρης της Ευρώπης,
αλλά ακόμη και στις ΗΠΑ. Στην ίδια τη Ρωσία, θα επέτεινε χωρίς αμφιβολία το
κλίμα αστάθειας και θ’ αποθάρρυνε τις ξένες εταιρίες που διατηρούν εκεί
παραρτήματα. Πολλές έχουν ήδη σταματήσει τις επενδύσεις. Το πιό πρόσφατο
πλήγμα: Αυτές τις ημέρες, η Σελ και η Μπι Πι ανήγγειλαν στη Μόσχα ότι
αποσύρουν τις προσφορές τους για αγορά της γιγάντιας κρατικής εταιρίας
καυσίμων Ροσνέφτ.

… της ρευστότητας που υπάρχει στη Μόσχα συμπληρώνουν οι παράξενες δηλώσεις
του Ίγκορ Σαμπντουρασούλωφ, υποδιευθυντή του Γραφείου Προεδρίας του Γιέλτσιν.
«Ο πρόεδρος ­ είπε ­ είναι εξαντλημένος σωματικά και ψυχικά. Αυτό περιορίζει
τη δυνατότητά του να κυβερνά». Αλλά το ποτήρι ξεχείλισε με τον Σεργκέϊ Σαχράϊ,
εκ των αντιπροέδρων της κυβέρνησης και σύμβουλο του Γιέλτσιν. Ο Σαχράϊ δήλωσε
ότι στηρίζει τον… αντίπαλο του Γιέλτσιν για την προεδρία, Γιούρυ Λουσκώφ,
δήμαρχο σήμερα της Μόσχας. Φυσικά, η παρρησία του ανταμείφθηκε με άμεση
απόλυση. Αλλά η ένταση παραμένει. Και ίσως θ’ αυξηθεί από αύριο, με τη
συζήτηση στη Δούμα του «σχεδίου σταθεροποίησης» του Κιριένκο ­ το οποίο
προβλέπει κι άλλη λιτότητα και, ακόμη, αυστηρότερη συλλογή των φόρων.