ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Αντάρτες ποιων πόλεων

Εκτός από τη Βουλγαρία και η ανταρσία δεινοπαθεί εννοιολογικώς τον τελευταίο
καιρό. Αυτή τη φορά δεν φταίει κάποιος άπραγος περί τα αθλητικά καθηγητής
γλωσσολογίας, αλλά μερικοί έμπειροι περί τα πολιτικά υποψήφιοι άρχοντες της
Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Αποκτούμε σιγά σιγά τη συνήθεια ­ και οι ίδιοι βέβαια ουδόλως θλίβονται γι’
αυτό ­ να τους αποκαλούμε «αντάρτες», επειδή ετοιμάζονται να κατέβουν στον
ωραίο υπέρ της πόλης τους αγώνα παραβλέποντας την επίσημη κομματική γραμμή.

Αντάρτες, λοιπόν. Αλλά χωρίς ούτε ελάχιστο από το απαραίτητο ιδεαλιστικό
φορτίο της λέξης, ιδίως όταν χρησιμοποιείται μεταφορικά. Πού είναι η μάχη
εναντίον μιας μορφής καταπίεσης της ελευθερίας, πού είναι η ζωογόνα ανυπακοή
έναντι της αδικίας, πού είναι το ατίθασο της τάσης τους μην ψάχνετε. Το
κίνητρο της ανυπακοής τους είναι, στις περισσότερες περιπτώσεις, πολύ
εντονότερα πολιτικό παρά κοινωνικό και απευθύνονται πολύ συχνότερα σε αυτούς
που υποτίθεται πως αντιμάχονται, τους ίδιους τους κομματικούς μηχανισμούς,
παρά σε αυτούς που προτίθεται να εκπροσωπήσουν, τους κατοίκους των πόλεων.
Είμαστε εδώ, φωνάζουν οι αντάρτες. Αλλά όχι στις πόλεις τους, στους αρχηγούς τους.

Η περίπτωσή τους είναι ενδεικτική μιας ολόκληρης σειράς υπόγειων
δυσλειτουργιών του πολιτικού μας συστήματος. Πρώτα από όλα, γιατί πρέπει να
«χρισθούν»;

Ποια αδήριτη δημοκρατική ανάγκη είναι αυτή που επιβάλλει στον υποψήφιο δήμαρχο
­ και δημοτικό σύμβουλο ­ κάθε πολίχνης να είναι ο υποψήφιος του ΠΑΣΟΚ ή της
Νέας Δημοκρατίας ή, εν πάση περιπτώσει, κάποιου κόμματος πανελλαδικής
εμβέλειας (ωσάν η πανελλαδικότητα, συγγνώμη κύριε Μπαμπινιώτη, να ήταν εχέγγυο
ποιότητας επιλογής);

Γιατί ο Τύπος (και κυρίως ο έγγραφος, καθώς ο ηλεκτρονικός απεχθάνεται τα
πρόσωπα που δεν είναι ήδη γνωστά) αισθάνεται όχι μόνο ως υποχρέωση αλλά και ως
πλήρωση της αποστολής του να μας πληροφορεί με την πάσα λεπτομέρεια ποιος
υποψήφιος να είναι υποψήφιος είναι αντάρτης και σε ποιο βουνό έμαθε τα όπλα;
Γιατί τα κόμματα θεωρούν περίπου έγκλημα καθοσιώσεως την αντάρτικη
υποψηφιότητα στις μεγάλες πόλεις και στα μικρά χωριά και δεν αφήνουν τις
«τοπικές κοινωνίες», για τις οποίες τόσο κόπτονται σε καιρούς προεκλογικούς,
να αποφασίσουν μόνες τους, με τα δικά τους, άρα όχι τα κομματικά κριτήρια,
ποιος επιθυμούν να τις διοικήσει;

Η απάντηση σε όλα τα παραπάνω αλληλένδετα ερωτήματα έχει, δυστυχώς, κοινές
ρίζες.

Τα κόμματα νοιάζονται πιο πολύ για την περίφημη εικόνα τους, παρά για τις
συνέπειες της πολιτικής τους, ιδίως στο μικρής ακροαματικότητας τοπικό
επίπεδο, και αντιδρούν θεωρώντας ότι η εικόνα τους βλάπτεται όταν υπάρχει
μεγάλη πολυφωνία σε επιλογές προσώπων.

Ο Τύπος συνεχίζει να πιστεύει ­ για πόσο ακόμα; ­ ότι το ενημερωτικό του
καθήκον προϋποθέτει αντανάκλαση της κομματικής δραστηριότητας, ως τις πιο
«εσωτερικές» και λιγότερο ενδιαφέρουσες πτυχές της.

Το δε κοινωνικό σώμα δυσκολεύεται να βρει ακόμα τρόπους και δρόμους
αχειραγώγητης έκφρασης και να πάψει να θεωρεί σε όλα απαραίτητη τη μεσολάβηση
– πατρωνία των κομμάτων.

Για τον λόγο αυτό θα ήταν ίσως πολιτικά χρήσιμο στην παρούσα συγκυρία, παρά το
απωθητικό φανέρωμα της γυμνής προσωπικής φιλοδοξίας ορισμένων από τους
αντάρτες, να περάσει, μέσω αποτελεσμάτων που δεν ταιριάζουν στην κομματική
λογική, το μήνυμα μιας κάποιας πολιτικής ενηλικίωσης.

Σε διαφορετική περίπτωση κινδυνεύουν να συνεχίσουν να χρησιμοποιούνται με
στρεβλό τρόπο δύο κρίσιμες πολιτικές έννοιες: η ιδέα της αντίστασης (και,
στενότερα, της αντιπολίτευσης) και η διοίκηση των τοπικών υποθέσεων (και,
πλατύτερα, η σύλληψη της πόλης). Η έκφραση διαφορετικής, ακόμα και αιρετικής
γνώμης, και η θεσμοποιημένη μορφή της, η αντιπολίτευση, αποτελούν ανάγκη της
δημοκρατίας, οφείλουν όμως και να εξασφαλίζουν, μέσω του διαρκούς αντιλόγου,
την ακύρωση της αυθεντίας, την εξέλιξη των ιδεών και, άρα, την ελευθερία.

Μέσα στον εντελώς ξύλινο κομματικό λόγο για την Τοπική Αυτοδιοίκηση (ως και
ευθύνη του Καποδίστρια φαίνεται να εγείρεται: του αδοκίμαστου άραγε νόμου ή
του δολοφονημένου κυβερνήτη;) αφήνεται πεδίο δόξης λαμπρό για πραγματικούς
αντάρτες ιδεών: ας μας μιλήσουν πρώτα για έναν άλλο τρόπο να ζούμε και να
νιώθουμε τις συχνά αβίωτες πόλεις μας.

Ο δικηγόρος Κώστας Β. Μποτόπουλος είναι διδάκτωρ του Συνταγματικού Δικαίου.