ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η Ευρώπη της γνώσης

Ο θηριοδαμαστής. Ο Γάλλος υπουργός Παιδείας χρησιμοποιεί την ευρωπαϊκή ασπίδα για να τιθασεύσει τον πτυχιούχο ελέφαντα

«Η Ευρώπη που κτίζουμε δεν είναι μόνο εκείνη του ευρώ, των τραπεζών και της
οικονομίας. Πρέπει να είναι και μια Ευρώπη της γνώσης». Καιρός ήταν να το καταλάβουν.

ΤΗΝ περασμένη Κυριακή, στο μεγάλο αμφιθέατρο της Σορβόννης, ο υπουργός
Παιδείας της Γαλλίας Κλωντ Αλλέγκρ διηγήθηκε ένα όνειρό του: τα παιδιά και τα
εγγόνια της σημερινής γενιάς να μπορέσουν μια μέρα να ταξιδεύουν για σπουδές
σε οποιαδήποτε χώρα της Ευρώπης θέλουν και οι καθηγητές να μπορούν να
διδάσκουν στη χώρα της επιλογής τους χωρίς να ασχολούνται με προβλήματα
σύνταξης και κοινωνικής ασφάλισης. Έφτασε η ώρα αυτό το όνειρο να γίνει
πραγματικότητα, είπε. Η Ευρώπη δεν μπορεί να ζήσει μόνο με το ευρώ. Πρέπει να
εναρμονιστούν και τα εκπαιδευτικά της συστήματα. Να διευκολυνθεί η ελεύθερη
κυκλοφορία φοιτητών και καθηγητών. Να δοθεί η δυνατότητα σε κάθε άτομο, καθ’
όλη τη διάρκεια της ζωής του, να ξαναρχίζει τις σπουδές του όπου και όποτε το
επιθυμεί. Να δημιουργηθεί, μ’ άλλα λόγια, ένα ανοιχτό Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο.

Τον Γάλλο υπουργό Παιδείας πλαισίωναν οι ομόλογοί του από τη Γερμανία
(Γιούργκεν Ρούτγκερς), τη Βρετανία (Τέσσα-Ανν Μπλάκστοουν) και την Ιταλία
(Λουίτζι Μπερλινγκουέρ). «Ξεκινήσαμε εμείς οι τέσσερις, αλλά ο κύκλος πρέπει
να διευρυνθεί και για τον σκοπό αυτό θα στείλουμε την κοινή μας διακήρυξη σε
όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης», είπε ο Αλλέγκρ. Η διακήρυξη αυτή
περιγράφει ένα σύστημα που αποτελείται από δύο κύκλους: τον προπτυχιακό και
τον μεταπτυχιακό. Στον πρώτο κύκλο, οι φοιτητές θα έχουν τη δυνατότητα να
παρακολουθούν μαθήματα που ανήκουν σε διάφορους κλάδους, να εμβαθύνουν τις
γνώσεις τους σε «ζωντανές γλώσσες» (ξεχάστε τα αρχαία ελληνικά και τα
λατινικά) και να χρησιμοποιούν τις νέες τεχνολογίες. Αφού πάρουν το πτυχίο
τους, θα έχουν να επιλέξουν ανάμεσα στην απόκτηση ενός διπλώματος τύπου μάστερ
ή διδακτορικού.

Και στους δύο κύκλους, θα προσφέρονται στους φοιτητές κίνητρα για να περνούν
τουλάχιστον ένα εξάμηνο σε ένα ξένο πανεπιστήμιο. Οι υπουργοί δίνουν ιδιαίτερη
βαρύτητα σ’ αυτό το σημείο ­ όπως άλλωστε και οι φοιτητές. Πάρτε την Ανν για
παράδειγμα, φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο της Λίλλης, που από τις ολιγόμηνες
σπουδές της στην Οξφόρδη έμαθε να είναι πιο αυτόνομη. Ή τη συμφοιτήτριά της
Στεφανί, που πέρασε από το Πανεπιστήμιο του Καϊζερσλάουτερν στο πλαίσιο του
προγράμματος «Έρασμος» με αποτέλεσμα να γνωρίσει μια άλλη κουλτούρα, έναν άλλο
τρόπο ζωής. «Υπήρχαν Αργεντινοί, Μεξικανοί, Βέλγοι, ήταν υπέροχα», λέει στη
«Μοντ». «Όσο για τις σχέσεις με τους καθηγητές, είναι πολύ διαφορετικές απ’
ό,τι στη Γαλλία. Εκεί γίνεται πραγματικός διάλογος, χωρίς φραγμούς».

Κλείνοντας τη Δευτέρα το συνέδριο της Σορβόννης, ο γάλλος πρωθυπουργός Λιονέλ
Ζοσπέν υποσχέθηκε ότι η κυβέρνησή του θα δώσει με όλες τις δυνάμεις της τη
«μάχη της γνώσης». Είναι το μόνο αντίβαρο στην οικονομική και νομισματική
ενοποίηση. Και το μόνο φάρμακο για τον ρατσισμό και την ξενοφοβία.