ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Το πείραμα του Μπαντολάτο

Περισυλλογή πτωμάτων. Οι Αλβανοί που ναυάγησαν τον περασμένο Νοέμβριο στα ανοιχτά του Μπρίντιζι δεν είχαν την τύχη των Κούρδων που έφτασαν στο Μπαντολάτο

Στους μετανάστες μπορείς να φερθείς με πολλούς τρόπους. Να τους απαγορεύσεις
την κυκλοφορία τη νύχτα. Να τους πνίξεις στη θάλασσα. Ή να τους προσφέρεις
εγκαταλελειμμένα σπίτια και να τους αγκαλιάσεις.

ΤΟ Μπαντολάτο είναι μια μικρή κοινότητα στις ακτές της Καλαβρίας, όπου η
φιλοξενία αποτελούσε ανέκαθεν υπέρτατη κοινωνική αξία. Σε περιόδους
δυσκολότερες από τη σημερινή, οι κάτοικοι άνοιξαν τα σπίτια τους και τις
καρδιές τους στους πρώτους Ευαγγελιστές που διέφευγαν στα μέσα του 16ου αιώνα
από τις διώξεις του Βατικανού ή στους Αλβανούς που προσπαθούσαν να γλιτώσουν
από τις σφαγές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας μετά την ήττα του Σκεντέρμπεη.
Διόλου περίεργο, έτσι, που έκαναν το ίδιο με τους Κούρδους πρόσφυγες που
δραπετεύουν τα τελευταία χρόνια από τον πόλεμο, τη φτώχεια και την καταπίεση
δύο ολοκληρωτικών καθεστώτων: της Τουρκίας και του Ιράκ.

Την ώρα λοιπόν που ολόκληρη η Ευρώπη μετατρέπεται σε φρούριο για να εμποδίσει
την είσοδο των εξαθλιωμένων και των απελπισμένων, την ώρα που ο ρατσισμός και
η ξενοφοβία αρχίζουν να αποτελούν στοιχεία της καθημερινής συμπεριφοράς και να
οδηγούν σε σύγχρονα απαρτχάιντ, μια κοινότητα που αντικρύζει τα νερά του
Ιονίου βρίσκει απολύτως φυσιολογικό να παραδώσει με πρωτοβουλία του δημάρχου
και των κατοίκων τα παλιά της σπίτια στους Κούρδους πρόσφυγες και να τους
καλέσει να συμβάλουν ισότιμα στην οικονομική ανάπτυξη της περιοχής. Ανατρέπει
έτσι, όπως γράφει το «Μανιφέστο», την προσέγγισή μας στο πρόβλημα των
προσφύγων. Και αποδεικνύει ότι ο «κίνδυνος» μπορεί να μετατραπεί σε σημαντικό
κοινωνικό, πολιτιστικό και οικονομικό πόρο.

Το πείραμα του Μπαντολάτο έχει προσελκύσει τους τελευταίους μήνες δεκάδες
δημοσιογράφους και τηλεοπτικά συνεργεία από την Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη που
θέλουν να διαπιστώσουν αν η εμπειρία είναι εξαγώγιμη. Ενδιαφέρον έχουν δείξει
ακόμη πολλές ευρωπαϊκές οργανώσεις, όπως η Ένωση «International House» του
Ρέτζιο Καλάμπρια που εργάζεται εδώ και χρόνια για την προσέγγιση των λαών της
Μεσογείου, το Ευρωπαϊκό Φόρουμ των Πολιτών με κέντρο το Λιμάν της Γαλλίας και
η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την προστασία των προσφύγων και των μεταναστών που
εδρεύει στη Βασιλεία.

Στο ίδιο πλαίσιο συγκροτήθηκε και η Διεθνής Ένωση υπέρ του Μπαντολάτο με ένα
σχέδιο φιλόδοξο, αλλά και ρεαλιστικό: να διοχετευθεί στην περιοχή ένα μέρος
του «οικο-τουρισμού» από τη Βόρεια και Κεντρική Ευρώπη, που αντιπροσωπεύει το
10% περίπου της συνολικής τουριστικής κίνησης. Ο στόχος είναι να ανακαινιστούν
σπίτια και να μετατραπούν σε ξενώνες (που θα διαχειρίζονται οικογένειες είτε
ντόπιων είτε Κούρδων), να ανοίξουν εστιατόρια και καταστήματα με παραδοσιακά
προϊόντα (ιταλικά και κουρδικά) και γενικά να αξιοποιηθεί το δυναμικό κατοίκων
και φιλοξενουμένων.

Εάν επιτύχει αυτό το σχέδιο, δεν θα ωφεληθεί απλώς οικονομικά ολόκληρη η
Καλαβρία. Θα αποδειχθεί ­ και αυτό είναι το κυριότερο ­ ότι είναι δυνατή η
εισαγωγή κοινωνικοοικονομικών μοντέλων του Νότου στον Βορρά. Κι ότι οι αξίες
του ανθρωπισμού και της αλληλεγγύης είναι πάντα ζωντανές.