Σταμάτησε μια μεγάλη καρδιά…

Με σεβασμό. Από το ’82 στο πλευρό τού Αρχιεπισκόπου, ο κ. Χατζηφώτης αποχαιρετάει για τελευταία φορά χθες στη Μητρόπολη τον Σεραφείμ

ΠΟΣΟΙ γνωρίζουν ότι η Αλβανία του Χότζα καταδικάστηκε από την αρμόδια Επιτροπή
του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για παραβίαση των θρησκευτικών και ανθρωπίνων
δικαιωμάτων των Βορειοηπειρωτών, γιατί έφθασε σ’ αυτήν η καταγγελία με την
υπογραφή του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κυρού Σεραφείμ, που
καταγόταν, από την πλευρά της μητέρας του Ευαγγελίας Ξόλια, από την Ήπειρο.
Που από Μητροπολίτης Άρτης (1949) συνέλαβε την ιδέα και ίδρυσε Εθνικό Σύνδεσμο
Απελευθερώσεως Βορείου Ηπείρου. Αυτό έγινε στις 17 Οκτωβρίου 1956.

Διαδέχθηκε στην αρχηγία της Κεντρικής Επιτροπής Βορειοηπειρωτικού Αγώνα τον
Μητροπολίτη Αργυροκάστρου Παντελεήμονα και την κράτησε έως την κοίμησή του τις
πρώτες πρωινές ώρες της Παρασκευής, 10 Απριλίου 1998, μνήμη του Αγίου
Γρηγορίου του Ε’, που τόσο ευλαβούνταν και φρόντισε για την επάνοδο του
σκηνώματός του στο δεξιό κλίτος του Καθεδρικού Ναού Αθηνών. Ως Μητροπολίτης
Ιωαννίνων (1958) ίδρυσε το Πανεπιστήμιο της πόλης και έδειξε πάντοτε έντονο
ενδιαφέρον για τα προβλήματα των Βορειοηπειρωτών.

ΕΠΙΘΕΣΗ

Θυμάμαι, γυρίζαμε από επίσημη επίσκεψη στο Πατριαρχείο της Σερβίας το 1983 ­
ήταν η δεύτερη επίσκεψή του ως Προκαθημένου της Εκκλησίας της Ελλάδος στο
Βελιγράδι, ­ όταν το επίσημο δημοσιογραφικό όργανο του Χότζα εξαπέλυσε
εναντίον του σφοδρότατη επίθεση με χυδαίες ύβρεις. Ακόμη και στα σχολικά
βιβλία του ολοκληρωτικού καθεστώτος χαρακτηριζόταν ως «εχθρός του αλβανικού λαού»!

Είχαν τελειώσει οι εργασίες μιας Συνόδου της Ιεραρχίας και ενώ έβγαινε από την
αίθουσα όπου πραγματοποιήθηκε, γύρισε και μου είπε: «Να μην ξεχάσεις να μπει
στο ψήφισμα κάτι για την Κύπρο και τη Βόρειο Ήπειρο…».

Ήταν ο μόνος που θυμόταν κάθε τόσο τους αγνοούμενους της κυπριακής τραγωδίας
και έστελνε έγγραφα στους διεθνείς πολιτικούς και εκκλησιαστικούς οργανισμούς.

Σε συνεννόηση με τον Αρχηγό της ΕΟΚΑ στρατηγό Γεώργιο Γρίβα-Διγενή έφθασαν στα
Γιάννενα, όταν ήταν Μητροπολίτης, Κύπριοι φοιτητές για να εκγυμνασθούν στην Η’
Μεραρχία, της οποίας Διοικητής ήταν τότε ο στρατηγός Γεώργιος Λεβέντης. Για
τον σκοπό αυτό τον επισκέφθηκε ο ίδιος ο Γρίβας. Αλλά και χρηματικά ενίσχυσε
τον Αγώνα της ΕΟΚΑ ο Μητροπολίτης Ιωαννίνων Σεραφείμ. Εντόπισα στο Αρχείο του
Αρχιεπισκόπου αποδείξεις με την υπογραφή του Αρχηγού της, στρατηγού Γρίβα. Τα
πρώτα όπλα τα πήραν οι Κύπριοι από την Ήπειρο με ενέργειες του Ιωαννίνων Σεραφείμ.

Άνθρωπος της δράσης, ιεράρχης με οραματισμούς, κοινωνικά πρωτοπόρος, ήταν μια
μεγάλη και ευαίσθητη καρδιά. Ήταν εκείνος που άνοιξε τον δρόμο για τις
μεταμοσχεύσεις, όταν έγινε ο ίδιος δωρητής μελών του σώματός του. Με
πρωτοβουλία του το 1985 πραγματοποιήθηκε στο Ζάππειο Παγχριστιανική Διάσκεψη
κατά της μάστιγας των θανάτων από πείνα, στην οποία τέθηκε η βάση για τη
συνεργασία των Χριστιανικών Εκκλησιών στον τομέα αυτό. Η ίδια η Αρχιεπισκοπή
Αθηνών χρηματοδότησε μέσω του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών και της
Γιούνισεφ αναπτυξιακά προγράμματα, εξόρυξης φρεάτων, ίδρυσης σχολείων,
αποστολής εμβολίων σε χειμαζόμενες χώρες της Αφρικής και Ασίας.

Δεν έκανε διάκριση ανάμεσα σε Χριστιανούς και αλλόθρησκους. Η Χριστιανική
Αλληλεγγύη της Αρχιεπισκοπής επί των ημερών του έστειλε κατ’ επανάληψιν
ανθρωπιστική βοήθεια, τρόφιμα, παιδικές τροφές και φάρμακα στην ομόδοξη
Σερβία, αλλά και στο ισλαμικό Ιράκ, χώρες στις οποίες είχε επιβληθεί εμπάργκο
και πέθαιναν γυναικόπαιδα. Έδειξε ενδιαφέρον για τους Κούρδους με ειδικά
προγράμματα γι’ αυτούς εδώ στην Αθήνα, με αποστολή ρουχισμού στο Λαύριο κ.λπ.
Η Αλληλεγγύη υπήρξε παρούσα, κοντά στους σεισμόπληκτους και του πλημμυροπαθείς
σε όλη την Ελλάδα, αλλά και το εξωτερικό. Έστειλε γάλα στον Λίβανο, λάδι στο
Σουδάν, παπούτσια στην Αρμενία, χρηματική ενίσχυση στους σεισμοπαθείς του Καΐρου.

Ίδρυσε τη μοναδική στην Ελλάδα Στέγη Κατακοίτων Γερόντων στον Λόφο Αγίου
Αιμιλιανού Σκουζέ, με τέσσερις ορόφους, πλήρη κλιματισμό και εργαστήριο
Φυσικοθεραπείας, που βραβεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Διπλασίασε τις
Στέγες Γερόντων στην Αρχιεπισκοπή και τις ανέβασε σε 15. Δημιούργησε σε όλα τα
διαμερίσματα της πρωτεύουσας Κέντρα Ενοριακής Αγάπης, Συσσίτια, Ίδρυμα
Νεότητος με Κέντρα σε όλη την αρχιεπισκοπική περιφέρεια. Ίδρυσε τον
Ραδιοφωνικό Σταθμό της Εκκλησίας της Ελλάδος και τη δεκαπενθήμερη εφημερίδα
της «Εκκλησιαστική Αλήθεια».

Χαρακτήρας ευθύς, ανεπιτήδευτος, δεν ξεχνούσε ποτέ τον αντάρτη του Ζέρβα, με
τις ομάδες του οποίου πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση. Κράτησε γερά το τιμόνι
της Εκκλησίας της Ελλάδος σε πολύ δύσκολες καμπές και κρίσεις αποκαθιστώντας
την κανονική τάξη σ’ αυτήν, ανανεώνοντας το μεγαλύτερο μέρος της Ιεραρχίας
της, ενδιαφερόμενος πάντοτε για τα προβλήματα του Ιερού Κλήρου και
περιβάλλοντας με το πατρικό του χάδι ολόκληρο τον ελληνικό λαό.

ΓΙΑ ΠΛΑΣΤΗΡΑ

Ιδανικός πολιτικός ήταν για τον Αρχιεπίσκοπο Σεραφείμ ο στρατηγός Πλαστήρας,
τη φωτογραφία του οποίου είχε πάντοτε πάνω από το γραφείο του στον πάνω όροφο
της αρχιεπισκοπικής κατοικίας – ιδιοκτησίας Μονής Πεντέλης, ­ στο Παλαιό
Ψυχικό. Ήθελε την Εκκλησία πέραν από κομματισμούς. Γι’ αυτό συνήθιζε να λέει:
«Η Εκκλησία ούτε πολιτεύεται ούτε αντιπολιτεύεται». Είχε μια μεγάλη καρδιά,
που χωρούσε όλους, ακόμη και εκείνους που τον είχαν πικράνει. Είχε και ανοιχτό
μυαλό, που έβλεπε μακριά. Είχε ευσέβεια, δεν ήταν ευσεβιστής, ούτε υποκριτής.
Έλεγε τα σύκα – σύκα και τη σκάφη – σκάφη.

Το πορτρέτο αυτό το γράφω τις πρωινές ώρες της Παρασκευής 10 Απριλίου. Μόλις
έχω γυρίσει από το Λαϊκό. Για τον Αρχιεπίσκοπο Σεραφείμ, με τον οποίο υπήρξα
συνεργάτης από το 1977 και Σύμβουλος και Εκπρόσωπός του από το 1982, που
απεβίωσε ο προκάτοχός μου Χρήστος Θεοδωρόπουλος (με δική του επιλογή), θα
γράψω εκτενέστερα. Του οφείλω ένα βιβλίο, το οφείλω και στην Εκκλησία και στον
τόπο μας. Τώρα θέλω να κλείσω με τούτη τη μαρτυρία.

Είχαμε πάει στην Καρδίτσα για τις γιορτές προς τιμήν και εις μνήμην του
Πλαστήρα. Ήταν μαζί και ο αείμνηστος νομικός σύμβουλος της Εκκλησίας Γιώργος
Λιλαίος. Μας πήγε στο σπίτι του στο Αρτεσιανό, λίγο έξω από την Καρδίτσα, και
μας έφτιαξε ο ίδιος ελληνικό καφέ. Και μετά μας πήγε προς την Πύλη, για να μας
κάνει το τραπέζι. Παράγγελνε επί αρκετήν ώρα και ποιος να τα ‘τρωγε όλα εκείνα
τα εδέσματα. Έμειναν τα πιο πολλά. Κάποια στιγμή σηκώθηκε να πληρώσει, αλλά το
ζευγάρι που είχε το κέντρο στάθηκε αδύνατον να πάρει χρήματα. «Μακαριώτατε,
ήλθατε στον τόπο σας και περιμένετε να πάρουμε χρήματα; Εδώ είναι όλα δικά
σας. Εσείς είσθε το καμάρι μας…».

Μια άλλη φορά ανεβαίναμε από την Αρχιεπισκοπή ­ με άφηνε συνήθως λίγο μετά το
«Χίλτον», για να πάω στην Ιερά Σύνοδο, ­ και πειράζοντας μια ελιά που είχε στο
μάγουλο, τη μάτωσε. Είπα τότε στον οδηγό του, τον κυρ-Χρήστο, να στρίψει το
αυτοκίνητο αριστερά και να μπει στην Μπένση, όπου στη συμβολή με τη Ραβινέ
υπάρχει ένα φαρμακείο. Αφού τον περιποιήθηκαν, μου είπε να πληρώσω ό,τι
έπρεπε. Βεβαίως η φαρμακοποιός με κανένα τρόπο δεν δέχθηκε χρήματα. Όταν του
το είπα, στενοχωρέθηκε. Και τότε μου είπε: «Καλά, τα λεφτά μου πουθενά δεν
περνάνε. Αν ήταν στη θέση μου κάποιος φουκαράς, δεν θα πλήρωνε;». Ο λαός
γνώριζε την καρδιά του Αρχιεπισκόπου, που πριν από λίγες ώρες έπαψε να χτυπά
και γι’ αυτό πάντοτε ανταποκρινόταν στις εκκλήσεις του για οποιαδήποτε βοήθεια
κοινωνικού ή ανθρωπιστικού χαρακτήρα…

Ο Ιωάννης Χατζηφώτης είναι εκπρόσωπος Τύπου της Αρχιεπισκοπής Αθηνών