Ευφορία αλλά και ανησυχία

Κληρίδης – Ντενκτάς. Η προοπτική για απευθείας συνομιλίες φαίνεται απόμακρη μετά την επιλογή του Τουρκοκύπριου ηγέτη και της Άγκυρας ν’ ακολουθήσουν ξεχωριστό δρόμο

Η ώρα της Ευρώπης έφτασε για την Κύπρο, και στη Λευκωσία ­ καθώς σήμερα
στις Βρυξέλλες γίνεται η επίσημη έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με τις
υπό ένταξη χώρες ­ επικρατεί ευφορία. Ταυτόχρονα όμως, και σκεπτικισμός, που
προκύπτει από τον δρόμο προς τον οριστικό διαχωρισμό που φαίνεται ότι επέλεξαν
Άγκυρα και Ντενκτάς.

ΛΕΥΚΩΣΙΑ

ΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ αυτή ο Ντενκτάς φροντίζει να κάνει ξεκάθαρη προς κάθε κατεύθυνση,
ακόμα και προς τα Ηνωμένα Έθνη. Στη συνάντησή του με τον Κόφι Ανάν στη Γενεύη,
ο Τουρκοκύπριος ηγέτης έθεσε τρεις αξιώσεις για να επανέλθει στο τραπέζι των
συνομιλιών. Πρώτον, να επιβραδυνθεί η ενταξιακή πορεία της Κύπρου, δεύτερον ο
κ. Κληρίδης να δηλώσει (ανεπισήμως) στα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας ότι δεν
εκπροσωπεί τους Τουρκοκυπρίους και τρίτον, να αναγνωρίσει (ο κ. Κληρίδης) ότι
οι Τουρκοκύπριοι αποτελούν ξεχωριστή οντότητα, έστω και μη κρατική.

Ο Ανάν, όπως άφησε σαφώς να εννοηθεί ο εκπρόσωπός του, απορρίπτει την αλλαγή
της βάσης των συνομιλιών όπως ζητεί ο Ντενκτάς και επιμένει στο
διαπραγματευτικό πλαίσιο των διακοινοτικών συνομιλιών και στην αναζήτηση
ομοσπονδιακής λύσης.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος Κληρίδης απέρριψε τις αξιώσεις που διατύπωσε ο
Ντενκτάς στον Ανάν, δηλώνοντας ότι η Κύπρος δεν πρόκειται να δεχθεί αναστολή ή
επιβράδυνση των διαδικασιών ένταξης αν για οποιουσδήποτε λόγους η ηγεσία της
τουρκοκυπριακής κοινότητας επιμείνει στην απόρριψη της πρότασης για συμμετοχή
των Τουρκοκυπρίων στις ενταξιακές.

«ΥΠΟΥΡΓΟΙ»

Άγκυρα και Ντενκτάς πάντως, δεν φαίνεται να δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στις
αντιδράσεις που διατυπώνονται από διάφορες πλευρές στη νέα πολιτική τους και
ως «αντίποινα» στην έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων προχωρούν στην
σύγκληση «Συμβουλίου Σύνδεσης» Τουρκίας – ψευδοκράτους την ίδια ώρα που στις
Βρυξέλλες αύριο θα αρχίζουν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Κύπρο. Πέντε
Τουρκοκύπριοι «υπουργοί» θα πάρουν μέρος, ενώ ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Ι.
Τζεμ θα βρίσκεται για προφανείς λόγους στην κατεχόμενη Λευκωσία.

Η προοπτική για απευθείας συνομιλίες Κληρίδη – Ντενκτάς φαίνεται αυτή τη
στιγμή απομακρυσμένη όσο ποτέ και η Λευκωσία ελπίζει σε παρέμβαση των Ηνωμένων
Πολιτειών, οι οποίες όμως εντείνουν τις πιέσεις τους και προς τη Λευκωσία και
προς την Αθήνα, για να μην εγκατασταθούν οι πύραυλοι S-300. Η πρόταση που
διατύπωσε ο υπουργός Εξωτερικών Θ. Πάγκαλος για την εγκαθίδρυση μιας ζώνης
απαγόρευσης πτήσεων, δεν αποτελούσε τίποτε άλλο παρά την συμφωνημένη απάντηση
Αθήνας – Λευκωσίας σε αυτές τις πιέσεις. Τόσο μάλιστα ο πρόεδρος Κληρίδης όσο
και ο υπουργός Εξωτερικών Γ. Κασουλίδης κάλυψαν πλήρως τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών.

Ο Κύπριος υπουργός Εξωτερικών διέψευσε επίσης πληροφορίες, σύμφωνα με τις
οποίες ακριβώς λόγω των αμερικανικών πιέσεων, αλλά και των αντιδράσεων χωρών –
μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι S-300 θα καταλήξουν στο ελληνικό οπλοστάσιο
αντί σ’ εκείνο της Κύπρου. Ο πρόεδρος Κληρίδης επέμεινε και χθες στις
προϋποθέσεις που έχει θέσει για τη μη εγκατάσταση των πυραύλων, δηλαδή να
συμφωνηθεί αποστρατιωτικοποίηση ή να επιτευχθεί πρόοδος που θα δικαιολογεί τη
ματαίωση της παραγγελίας.

ΟΙ ΗΠΑ

Ως προς το τι θα ακολουθήσει, φαίνεται να υπάρχουν διαφορετικές εκτιμήσεις. Η
Λευκωσία, στηριζόμενη στην ενημέρωση που έκανε στον πρόεδρο Κληρίδη ο
Αμερικανός πρεσβευτής κ. Μπριλ, αναμένει περιοδεία του Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ στο
τρίγωνο Λευκωσία, Αθήνα, Άγκυρα, σε μια προσπάθεια να διασωθεί η πρωτοβουλία
του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. Αντίθετα, άλλες πληροφορίες φέρουν
την αμερικανική πλευρά εξαιρετικά απρόθυμη να παρέμβει αυτή την περίοδο,
επειδή η έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων και οι S-300 έχουν καταστήσει
εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε προοπτική αναζωογόνησης των συνομιλιών.
Πιστεύει ακόμα η αμερικανική πλευρά, ότι μόνο μια κίνηση μεγάλης εμβέλειας
όπως η ματαίωση της αγοράς των πυραύλων θα μπορούσε να «εξευμενίσει» την
Άγκυρα και τον Ντενκτάς.