Έλεγχος ίσον ανασφάλεια

Κώστας Νικολάου: «Η ζωή τρέχει, οι ρυθμοί είναι πολύ γρήγοροι. Πρέπει να ξέρεις με πόσα χιλιόμετρα μπορείς να τρέξεις και πού πρέπει να σταματήσεις…»

Οι σχέσεις μας, αυτές είναι που καθορίζουν το αληθινό μας πρόσωπο. Και μέσα
απ’ αυτές ξεκαθαρίζεται η προσωπική μας ταυτότητα. Το πώς λειτουργούμε στις
στενές ­ ερωτικές, φιλικές ή κοινωνικές ­ σχέσεις μας αποδεικνύει, αργά ή
γρήγορα, αν είμαστε ανεξάρτητοι ή εξαρτημένοι, φιλελεύθεροι ή συντηρητικοί,
ασφαλείς ή ανασφαλείς. Αν έχουμε τη ζωή μας στα χέρια μας ή αν την παραχωρούμε…

ΟΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ άνθρωποι στην εποχή μας νιώθουν την υποχρέωση να έχουν μια
σχέση ­ πολύ συχνά μάλιστα εις βάρος της συναισθηματικής τους ισορροπίας! Η
αναζήτηση του αντίδοτου της μοναξιάς παίρνει συχνά τη μορφή μιας νευρωτικής
αντίδρασης.

Αλλά, αυτό που ελλοχεύει στο βάθος είναι ο φόβος να μη μείνει κανείς μόνος και
βρεθεί αντιμέτωπος με τις ατυχείς επιλογές του.

Δώστε χρόνο στον εαυτό σας και λειτουργήστε με βάση τις πραγματικές σας
ανάγκες. Αποτύχατε σε μια σχέση; Είναι καιρός να επιτύχετε στην επομένη. Μην
περνάτε τηλεγραφικά από τη μια σχέση στην άλλη, δεν δίνετε στον εαυτό σας την
ευκαιρία για ωρίμαση: «Μια αποτυχημένη σχέση μπορεί να σταθεί αφορμή να
αλλάξουμε ολόκληρη τη ζωή μας», επισημαίνει η ψυχολόγος – ψυχοθεραπεύτρια
Βίβιαν Γρίβα, ενώ ο συνάδελφός της Θέμος Στοφορόπουλος ξεκαθαρίζει ότι κάθε
εμπειρία, θετική ή αρνητική, χρειάζεται τον χρόνο της για να αφομοιωθεί:
«Κάποιος που βγαίνει από μια σχέση που έδωσε και πήρε, έχει ανάγκη από ένα
χρόνο ανάπαυσης, αφομοίωσης, ξεκαθαρίσματος. Είναι αυτό που γίνεται και στη γη
­ αναπαύεται τον χειμώνα για να δυναμώσουν και να ανθίσουν οι σπόροι την
άνοιξη.

Οι άνθρωποι που αλλάζουν τις σχέσεις τους με τον τρόπο που αλλάζουν…
χειρολαβές σε ένα λεωφορείο που κινείται για να μην χάσουν την ευστάθειά τους,
το μόνο που καταφέρνουν είναι να αποτυγχάνουν αλυσιδωτά».

Η κοινωνία είναι προσανατολισμένη στα ζευγάρια ­ ο μοναχικός άνθρωπος είναι
ένα μη αποδεκτό, μη συμβατό σχήμα.

Άνθρωποι που δεν αποδέχονται την παροδική μοναχικότητά τους καταλήγουν δέσμιοι
των σχέσεών τους, πιστεύει η Βίβιαν Γρίβα. Αποτυχία σε μια σχέση δεν σημαίνει
και αποτυχία ελέγχου ζωής: «Ίσως να σημαίνει και ακριβώς το αντίθετο: απόπειρα
ελέγχου της ζωής. Αλλά χρειάζεται να βιωθεί η μοναξιά, η πίκρα, ο πόνος, όλα
όσα αποκόμισε κανείς από μια χρεοκοπημένη σχέση.

Χρειάζεται χρόνος ωρίμασης, επώασης, ώστε να προκύψει ένας καινούργιος
άνθρωπος που να είναι και πάλι έτοιμος να σχετισθεί…».

«ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΧΩΡΙΑ»

Για τον μέσο λειτουργικά άνθρωπο, εποικοδομητική σχέση είναι η σχέση που δύο
άνθρωποι βρίσκονται «μαζί και χώρια». Το δίδαξε πρώτη η οικογενειακή
ψυχοθεραπεύτρια Βιρτζίνια Σατίρ, που πρέσβευε ότι δύο άνθρωποι που κρατιούνται
αντικρυστά και από τα δύο χέρια δυσκολεύονται να περπατήσουν. Αντιθέτως,
εκείνοι που κρατιούνται από το ένα χέρι, έχουν και ελεύθερη κίνηση ­ να
αναπτύσσονται ανεμπόδιστα, αλλά και να τους συνδέουν (και να μοιράζονται)
εμπειρίες και βιώματα.

Μια τέτοια σχέση, δεν είναι κατ’ ανάγκη σχέση εκτός γάμου. Μπορούν να
κρατιούνται από το ένα χέρι και να έχουν ελεύθερο το άλλο και δύο άνθρωποι
μέσα στον γάμο ­ να έχουν κοινές στιγμές αλλά και ανεξάρτητες: «Ο πλήρης
άνθρωπος ήταν ο Οδυσσέας, που άφησε την Πηνελόπη πίσω του και παραδόθηκε στις
εμπειρίες των ταξιδιών του. Αλλά και η Πηνελόπη γεύτηκε τις δικές της
εμπειρίες ­ για τις αξίες εκείνης της εποχής. Ο Οδυσσέας είναι αυτό που σήμερα
αποκαλούμε στην ψυχοθεραπεία «η πλήρως λειτουργούσα προσωπικότητα». Ο ανοικτός
στην εμπειρία άνθρωπος, αυτός που ξανοίγεται στο άγνωστο και χειρίζεται τις
καταστάσεις με τρόπο επωφελή για εκείνον είναι ο άνθρωπος που μεγαλώνει, το ον
που ωριμάζει», πιστεύει ο Θέμος Στοφορόπουλος.

Ο ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ

Το πώς λειτουργεί κάποιος στον γάμο του είναι ο καθρέφτης για το πώς
λειτουργεί στη ζωή του. Εκείνοι που περιμένουν να εισπράξουν μέσα από τον γάμο
επιβεβαίωση και κοινωνική αποδοχή φορτίζουν μια κατάσταση με πράγματα που δεν
μπορεί να φέρει… Δεν κάνει μια κότα όλα τα αυγά! Αυτά που μπορεί κανείς να
πάρει από τον γάμο είναι εκείνα που αφορούν τη δυαδική σχέση ­ ζεστασιά,
τρυφερότητα, επικοινωνία. Επιβεβαίωση θα πάρει κανείς από τη δουλειά του,
κοινωνική αποδοχή από τις κοινωνικές και φιλικότητα από τις φιλικές του σχέσεις.

Ο έλεγχος στο γάμο είναι προϊόν ανασφάλειας. Μια σχέση που επενδύεται με
κοινωνικό συμβόλαιο είναι μια σχέση αμοιβαίας βούλησης και εμπιστοσύνης. Αυτός
που έχει ανάγκη να ελέγξει τον άλλο, έχασε την εμπιστοσύνη του στο ταίρι του
αλλά και στον εαυτό του.

Και θυμηθείτε: όλες οι σχέσεις στη ζωή πρέπει να κατανέμονται με άξονα τη
σημαντικότητά τους ­ πόσο χρόνο, ενέργεια και δημιουργικότητα αφιερώνει κανείς
στα παιδιά, στη σχέση του, στη δουλειά, στους φίλους αλλά και στον εαυτό του.
Κυρίως στον εαυτό του…

ΠΙΣΤΕΥΕΙ ΣΤΗΝ τύχη, στο «άστρο», στη συγκεκριμένη ώρα και στιγμή, αλλά δεν
αφήνεται, δεν παραδίδεται στις συγκυρίες. Το «Έχω τη ζωή στα χέρια μου»
σημαίνει πολλά για τον 31χρονο γραφίστα Κώστα Νικολάου: «Υπάρχουν οι
υποκειμενικοί αλλά και οι εξωτερικοί παράγοντες. Όπως κάθε άνθρωπος, κάνω τις
επιλογές μου ­ θετικές ή αρνητικές. Ξέρω, π.χ., πως με τη σωστή γνώση και τους
κατάλληλους χειρισμούς μπορώ να φτάσω στο επιθυμητό αποτέλεσμα. Αλλά ξέρω
παράλληλα πως είμαι και ένα άλογο στον ιππόδρομο, που πρέπει να ποντάρει
κάποιος πάνω του για να τρέξει…».

Αυτό σημαίνει ότι οι γνωριμίες ­ τα «μέσα» ­ παίζουν ένα σημαντικό ρόλο στην
εξεύρεση ­ π.χ. ­ δουλειάς: «Αν δεν διαθέτεις υπολογιστή, δεν μπορείς να
σχεδιάσεις ­ όσο καλός μακετίστας και γραφίστας κι αν είσαι. Και αν δεν έχεις
την οικονομική δυνατότητα να αγοράσεις τον υπολογιστή, πρέπει κάποιος να σε
βοηθήσει. Θα πάρεις και κάποια στιγμή θα δώσεις!».

Υπάρχουν για όλους ευκαιρίες, κατά τον Κώστα Νικολάου: «Αρκεί να τις προσέξεις
και να τις κυνηγήσει κανείς τη στιγμή που εμφανίζονται.

Πάνω απ’ όλα πρέπει να ξέρει τι γυρεύει, τι είναι αυτό που πραγματικά θα τον
ικανοποιήσει. Και να εκμεταλλευθεί σωστά τις ευκαιρίες, τους ανθρώπους, τις συγκυρίες».

Αποπνέει σαν άτομο μια θετικότητα, θεωρεί ότι «αν δεν πιστεύεις εσύ στην
αλήθεια σου, δεν θα μπορέσεις να κάνεις και τους άλλους να την πιστέψουν» και
δεν ανήκει στους ανθρώπους που τα θέλουν όλα ή τίποτα: «Υπάρχουν πολλές
επιλογές, πολλοί δρόμοι, διάδρομοι, αλλά και δρομάκια στη ζωή.

Υπάρχουν πράγματα που δεν… πάνε και πρέπει να βάλεις ένα τέλος και άλλα που
έχουν ορίζοντα και προχωράνε…».

Οι υποχωρήσεις είναι μια αναγκαία συνθήκη επιβίωσης, «όταν ο άλλος έχει
αντικειμενικά δίκαιο ή το δίκαιο του ισχυροτέρου με το μέρος του.

Αποδέχομαι το δίκαιο του άλλου, όταν μπορεί να με πείσει. Και υποχωρώ
προσωρινά στο δίκαιο του ισχυρότερου, όταν δεν παραβιάζει τα προσωπικά μου όρια…»

Ακολουθεί τους κανόνες του παιχνιδιού που δεν θεσπίζονται μόνο από έναν. Όταν
διαπιστώνει ότι σκοπίμως κάποιος ­ σε ρόλο εξουσίας – τον βλάπτει, «βγαίνω από
το παιχνίδι! Η εξουσία έχει πολλά πρόσωπα.

Υπάρχουν άνθρωποι που επιδιώκουν να σε εξουσιάζουν κάθε δευτερόλεπτο, σε κάθε
τομέα. Οι άνθρωποι αυτοί «περνάνε», όταν εσύ τους αφήσεις να περάσουν. Το να
διαπραγματεύεσαι διαρκώς, είναι μια κατάσταση που φθείρει. Η ζωή τρέχει, οι
ρυθμοί είναι πολύ γρήγοροι. Πρέπει να ξέρεις με πόσα χιλιόμετρα μπορείς να
τρέξεις και πού πρέπει να σταματήσεις. Να μη χάνεις την ουσία…»