Πώς θα γίνει η υπέρβαση

ΤΟ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ σήμερα είναι η υπέρβαση. Η πραγματική, δηλαδή, ανατροπή της
κομματικής γεωλογίας και η επαναθεμελίωση του διπόλου Αριστερά – Δεξιά. Το αν
η υπέρβαση στον προοδευτικό χώρο θα προκληθεί από μετάλλαξη και αναγέννηση των
υπαρχόντων σχηματισμών ή από διάσπαση και αναίρεσή τους, δεν έχει κριθεί ούτε
μπορεί ακόμη να προβλεφθεί ιστορικά. Το ΠΑΣΟΚ απέναντι σ’ αυτή την ανάγκη έχει
επιπλέον υπέρμετρα αυξημένο το μερίδιο της ευθύνης να οδηγήσει τη χώρα στον
νέο αιώνα και άρα την ιστορική πρόκληση και την ευκαιρία μπροστά του. Τρεις
μεγάλοι στόχοι, τρεις επιδιώξεις, που απαιτούν άμεσα και αποφασιστικά βήματα,
αποτελούν, κατά τη γνώμη μου, το πλαίσιο της υπέρβασης για το ΠΑΣΟΚ. Η ίδια η
ριζική του μετάλλαξη, η αναγέννηση του Κινήματος της αλλαγής και η ανασύνθεση
του ευρύτερου χώρου της Αριστεράς.

Η ριζική μετάλλαξη του ΠΑΣΟΚ σε σύγχρονο σοσιαλιστικό πολιτικό σχηματισμό
προϋποθέτει την αναγέννηση των ιδεών του σύγχρονου και επίκαιρου σοσιαλισμού,
την οριοθέτηση της προοδευτικής στρατηγικής και πρότασης, τον
επαναπροσδιορισμό των εθνικών και κοινωνικών ιεραρχήσεων και την πολιτική και
οργανωτική συγκρότηση σε εντελώς νέα βάση. Ριζική μετάλλαξη δεν σημαίνει
ανασυγκρότηση αλλά νέα συγκρότηση, πραγματική και αυθεντική υπέρβαση του
ξεπερασμένου από τα πράγματα υπάρχοντος πολιτικού υποκειμένου. Υπέρβαση που,
ασφαλώς, δεν θα προέλθει από επιμέρους πολιτικές και οργανωτικές διευθετήσεις,
από δευτερεύουσες επιλογές ή από εμμονή σε παλαιότερα θέσφατα και στερεότυπα
που έχουν οριστικά παρακμάσει. Θα προέλθει από την ανάδειξη του συνόλου της
σύγχρονης και επίκαιρης σοσιαλιστικής επαγγελίας. Μόνο έτσι ο οικουμενικός –
σοσιαλιστικός, ο ευρωπαϊκός – προοδευτικός, ο εθνικός – πατριωτικός χαρακτήρας
του ΠΑΣΟΚ αποκτά συγκαιρινή υπόσταση, προσδιορίζει την κοινωνική, ιδεολογική
και πολιτική του αναφορά, υπερκερνά το περίβλημα της κρίσης αντιπροσώπευσης.
Το να προωθούμε το νέο ΠΑΣΟΚ και να αναπαράγουμε τις σχέσεις εξουσίας που το
καθηλώνουν αποτελεί ματαιοπονία και στρουθοκαμηλισμό. Ή η εξουσία
αποκεντρώνεται και διαχέεται στην κοινωνία και τις παραγωγικές της δυνάμεις ή
ο ανανεωτικός λόγος υπερίπταται ενός εκλογικού, αδρανούς και αναπαραγόμενου
εξουσιαστικού μηχανισμού. Χωρίς αμφισβήτηση και μετάλλαξη του τύπου
διακυβέρνησης, χωρίς αμφισβήτηση του προτύπου της εξουσίας, που να απορρέει
από συνειδητή πολιτική επιλογή και εκπορεύεται από τα πάνω, κάθε αλλαγή στο
κόμμα είναι οριακή και ενσωματώσιμη στην κρίση. Αναζητώντας πολύ καιρό τώρα
την ανεκπλήρωτη στροφή στην κοινωνία, το ΠΑΣΟΚ εξάντλησε, κυριολεκτικά, και
εξαντλήθηκε το ίδιο στα δημοκρατικά προσκλητήρια και στις ανοιχτές πόρτες,
αντί να πορευτεί πλησίστιο στην κοινωνία και να οργανώσει ­ ή, καλύτερα, να
δημιουργήσει ­ την πολιτική τελετή της άμεσης συμμετοχής και αυτοκυβέρνησης
των παραγωγικών της δυνάμεων. Η άμεση δημοκρατία, ως η κεντρική ιδεολογική,
πολιτική και οργανωτική επιλογή, οφείλει να ανατρέψει την ξεπερασμένη δομή της
οργάνωσης της πολιτικής σε γενική χωρική ή ειδική επαγγελματική βάση.

Οφείλει, γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, να διαμορφώσει ένα νέο προοδευτικό
κοινωνικό συνασπισμό που οικοδομείται με κύρια κατεύθυνση όχι πια το κράτος
και το πελατειακό σύστημα στη δομή της εξουσίας, αλλά τις βασικές προϋποθέσεις
υλοποίησης του νέου οράματος του Ελληνισμού, των αρχών ανακατανομής,
μεταρρύθμισης και εκσυγχρονισμού της Αριστεράς και τον επανακαθορισμό της
αρμοδιότητας της πολιτικής στο χώρο του «ιδιωτικού». Ένας νέος πολιτικός και
κομματικός πολιτισμός που οδηγεί από τις φόρμες, τα σχήματα, τις δομές στα
περιεχόμενα, τους στόχους και τις πραγματικές επιλογές της πολιτικής
συμπληρώνει τους στόχους της αναγέννησης του Κινήματος της αλλαγής.

Πάνω σ’ αυτό το γόνιμο έδαφος κυοφορείται η ανασύνθεση της Αριστεράς, η
μετάβαση από την εποχή του δικομματικού ηγεμονισμού και της αυθεντίας των
«κομμάτων μπαλαντέρ», στην εποχή του πραγματικού πολιτικού διπολισμού. Τώρα
είναι ο καιρός μιας ουσιαστικής συμπαράταξης ιδεών και πρακτικών περί την
κοινωνία ­ όλων των προοδευτικών δυνάμεων που οδηγεί σε στρατηγικές, θεσμικές,
προγραμματικές συγκλίσεις και, γιατί όχι αύριο κιόλας, σε κυβερνητικές
συμπράξεις. Τώρα είναι ο καιρός μιας πραγματικής συνεργασίας που θα
συσπειρώσει κάτω από πολιτικές νέας πνοής τις διάσπαρτες και ανένταχτες
δυνάμεις του χώρου, θα ενώσει τις ανανεωτικές, εκσυγχρονιστικές και
δημιουργικές δυνάμεις του τόπου, θα προσελκύσει μια ευρύτατη κοινωνική
συσπείρωση. Για να επινοηθούν, τελικά, και να επαναθεμελιωθούν οι ιδέες και οι
στόχοι της σύγχρονης Αριστεράς για την ανάπτυξη, την πρόοδο, το έθνος, τη
δημοκρατία, την αλληλεγγύη, τη δικαιοσύνη, την ισότητα, την ελευθερία, την
εργασία, τον πολιτισμό, για μια κοινωνική οργάνωση ευημερούσα και ισχυρή.