ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Ολυμπιακά επίκαιρα

Ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η συζήτηση για την ταυτότητα της Οργανωτικής
Επιτροπής των Ολυμπιακών Αγώνων και την ικανότητά της να διεκπεραιώσει ένα
τόσο σύνθετο και απαιτητικό έργο, ένα πρόσφατο συνέδριο ξανάφερε στην
επικαιρότητα τα ζητήματα που συνδέονται με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των έργων.

ΑΣΦΑΛΩΣ το περιβάλλον βρίσκεται στην καρδιά του προβλήματος της Ολυμπιακής
διοργάνωσης, αφού πρόκειται στην ουσία για τις παρεμβάσεις που, με τον ένα ή
με τον άλλο τρόπο, θα επηρεάσουν το μέλλον της πόλης. Από πολλές πλευρές η
έμφαση δίνεται στις αρνητικές επιπτώσεις που ενδέχεται να έχουν τα έργα, από
άλλες επισημαίνεται η ευκαιρία που γεννιέται για την πολεοδομική και
περιβαλλοντική αναβάθμιση της πρωτεύουσας. Όπως όμως είπε χαρακτηριστικά στο
μήνυμα που απέστειλε στο συνέδριο και ο Πρωθυπουργός, το θέμα της ανάληψης
είναι γεγονός και το μόνο που μένει να συζητηθεί είναι το πώς οι Ολυμπιακοί
Αγώνες θα μπορέσουν να γίνουν όχι μόνο ένα σημαντικό αθλητικό και πολιτιστικό
γεγονός, αλλά και «η ευκαιρία για ένα μεγάλο πείραμα, με παγκόσμια απήχηση
γύρω από τον αστικό περιβαλλοντικό σχεδιασμό και τις νέες καθαρές τεχνολογίες,
πολλές από τις οποίες μπορούν να αποτελέσουν το υπόδειγμα για μελλοντικές
εφαρμογές, πέρα και έξω από το πλαίσιο των Αγώνων».

Βέβαια, για να πετύχει το πείραμα, δεν απαιτείται μόνο χρηστή και
αποτελεσματική διαχείριση, αλλά και φαντασία και τόλμη και ξεπέρασμα των
αγκυλώσεων. Και αυτό γιατί η περιβαλλοντική διάσταση δεν μπορεί να εξαντληθεί
σε τυπικές (και ενίοτε ξεπερασμένες) συνταγές, αλλά προϋποθέτει μια πραγματική
σταυροφορία στην οποία θα πρέπει να στρατευθεί όχι μόνο η Οργανωτική Επιτροπή,
αλλά και τα συναρμόδια υπουργεία, η επιστημονική κοινότητα, η Τοπική
Αυτοδιοίκηση και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις. Μόνο μέσα από μια τέτοια
συγχορδία δεξιοτήτων και αντιλήψεων μπορεί να προκύψει ένα αποτέλεσμα που να
υπερβαίνει τα εσκαμμένα, και το κυριότερο να βάζει τα θεμέλια για συνεργασίες
που θα αναιρούν τον τυχαίο και αγοραίο τρόπο με τον οποίο αναπτύχθηκε η Αθήνα
τις τελευταίες δεκαετίες. Το συνέδριο του Ζαππείου ήταν το πρώτο βήμα σε αυτήν
την προσπάθεια.

Είναι αλήθεια ότι προς το παρόν, οι συμφωνίες μετρώνται στα δάκτυλα της μίας
χειρός. Όμως τουλάχιστον υπήρξαν και γόνιμες προτάσεις.

Όπως αυτή της ομάδας εργασίας του ΕΜΠ, που αντιδιαστέλλει στην Αθήνα της
πόλωσης και της υπερσυγκέντρωσης των δραστηριοτήτων, την Πολεοδομία που
εκμεταλλεύεται τα κενά του αστικού ιστού, που αξιοποιεί τις ξεχασμένες,
υποβαθμισμένες και συχνά εγκαταλελειμμένες γειτονιές των δυτικών περιοχών, που
θυμίζει τις τεράστιες δυνατότητες που προσφέρει ένα πρόγραμμα επανάχρησης των
παροπλισμένων κτιρίων. Υπήρξε ακόμη η κατάθεση της πρόθεσης του Οργανισμού
Εργατικής Κατοικίας, που έστω με ανεπίσημο τρόπο έβαλε σοβαρή υποψηφιότητα για
την κατασκευή του Ολυμπιακού Χωριού, τονίζοντας την ικανότητά του να
ανταποκριθεί στα ζητήματα της χρηματοδότησης, της εξασφάλισης της χρήσης των
σπιτιών μετά το τέλος των Αγώνων, της χρήσης φιλικών προς το περιβάλλον υλικών
και τεχνολογιών. Όσοι έχουν υποσχεθεί σε άλλους μνηστήρες το «φιλέτο» θα
πρέπει να κουραστούν πολύ να μας πείσουν για την απόρριψη της προηγούμενης
πρότασης, που αυτήν τη στιγμή χρειάζεται υποστήριξη και συμμαχίες. Όμως
υπήρξαν και παραφωνίες. Και μάλιστα από εκπροσώπους του οικολογικού κινήματος,
που συχνά βρίσκουν πιο βολικό, από το να βασανίζουν τις ιδέες τους, να
πετροβολούν φανταστικούς αντιπάλους. Η ενορχηστρωμένη αντίθεση στη λύση για
μια ολοκληρωμένη διαχείριση ενός «περιβαλλοντικού πάρκου» στον

Σχινιά, που θα ενσωματώνει με ακίνδυνο και λειτουργικό τρόπο ήπιες αθλητικές
δραστηριότητες, μόνο σε ασυγχώρητες προκαταλήψεις θα μπορούσε να αποδοθεί. Τη
στιγμή μάλιστα που ο βιότοπος φθίνει κάτω από το δυσβάστακτο βάρος οικιστικών
πιέσεων, αλλαγών χρήσεων γης, παρεμβάσεων στον πυρήνα του και πάσης φύσεως
προσβολών εναντίον του δάσους.

Δυστυχώς, όμως, σε κάθε μορφής διάλογο ή αντιπαράθεση θα υπάρχουν πάντα
εκείνοι που όταν τους δείχνεις το φεγγάρι, θα συνεχίσουν να βλέπουν μόνο το δάκτυλο.