Δεν θέλει άνθρωπο να δει…

Άγνωστες είναι οι συνέπειες της κλωνοποίησης ανθρώπων, που σχεδιάζει ο
Αμερικανός επιστήμονας δρ Ρίτσαρντ Σιντ. Η ανακοίνωσή του προκάλεσε την
παγκόσμια κατακραυγή, στρέφοντας εναντίον του ακόμη και τους δημιουργούς της Ντόλι.

Hello Dolly, θα μπορούσε να λέει ο Ρίτσαρντ Σιντ στο κλωνοποιημένο πρόβατο, που ­ έχοντας δίπλα του την αδελφή του Πόλι ­ φαίνεται να γυρίζει (μαζί με τους δημιουργούς της) την πλάτη, στο σχέδιο του Αμερικανού επιστήμονα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ, πολιτικοί και κοινωνικές οργανώσεις προειδοποιούν πως πειράματα
τέτοιου είδους δεν πρέπει ποτέ να ξεκινήσουν, ενώ τονίζουν ότι η εφαρμογή τους
μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στην εξαφάνιση του ανθρώπινου είδους.

Σοβαρές αντιρρήσεις έχουν και οι δημιουργοί της Ντόλι, στο Ινστιτούτο Ρόσλιν
του Εδιμβούργου, την τεχνική των οποίων προτίθεται να χρησιμοποιήσει ο Σιντ.
«Οποιαδήποτε προσπάθεια εφαρμογής της τεχνικής μας σε άνθρωπο είναι απαράδεκτα
πρόωρη», δηλώνει κατηγορηματικά ο υποδιευθυντής του Ινστιτούτου δρ Χάρι
Γκρίφιν. «Το αμερικανικό Κογκρέσο θα πρέπει να δράσει άμεσα, απαγορεύοντας
αυτά τα πειράματα».

Ο δρ Σιντ, πάντως, δηλώνει αποφασισμένος να «σπάσει» τον κώδικα της ζωής και
προβάλλει ως επιχείρημα ότι ο ανθρώπινος κλωνισμός είναι «μία θεμιτή θεραπεία
για ορισμένες μορφές στειρότητας, σε περιπτώσεις που ο άνδρας δεν μπορεί να
παράγει γόνιμο σπέρμα και η γυναίκα δεν μπορεί να παράγει γόνιμα ωάρια».
Υποστηρίζει, μάλιστα, πως όταν η διαδικασία της ανθρώπινης κλωνοποίησης γίνει
ρουτίνα, το κόστος της θα πέσει από τα δύο εκατομμύρια δολάρια, που υπολογίζει
τώρα, στα 10.000 δολάρια για κάθε ζευγάρι.

Ο Σιντ προβλέπει ότι κάθε χρόνο θα παράγονται 200.000 ανθρώπινοι κλώνοι. Με
τις νέες αυτές δηλώσεις που έκανε χθες το βράδυ ο Σιντ στη διάρκεια της πρώτης
συνέντευξής του στο Σικάγο, «ρίχνει λάδι στη φωτιά», αφού οι επικριτές του
διατυπώνουν την κατηγορία ότι η όλη υπόθεση του ανθρώπινιου κλωνισμού είναι
εμπορική και κερδοσκοπική.

Η μέθοδος της κλωνοποίησης ως λύση στο πρόβλημα των ζευγαριών, που αδυνατούν
να κάνουν παιδιά, χαρακτηρίζεται από τον καθηγητή Γενετικής και πρύτανη του
Πανεπιστημίου Πατρών κ. Σταμάτη Αλαχιώτη ως «εμπορικό πρόσχημα. Στην
πραγματικότητα, δεν ξέρουμε αν θα υπάρχει όφελος και κανείς δεν μπορεί να
προβλέψει πώς θα εξελιχθεί ο οργανισμός που προέρχεται από κλωνοποίηση».

Για να γεννηθεί η Ντόλι, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν 430 ωάρια, από τα οποία
20 εξελίχθησαν ομαλά στο εργαστήριο και εμφυτεύθηκαν σε «δανεικές» θηλυκές
προβατίνες. Τελικά επιτεύχθηκε μόνο μία κλωνοποίηση, αυτή της Ντόλι. «Η
τεχνολογία βρίσκεται ακόμη σε πολύ αρχικό στάδιο», προσθέτει ο κ. Γκρίφιν.
«Χρειάζονται δεκαετίες πειραμάτων σε άλλους οργανισμούς και χρόνια
παρακολούθηση των αποτελεσμάτων. Είναι πολύ πιθανό να προκληθούν ανίατες
ασθένειες, όπως ο καρκίνος, πρόωρη γήρανση, ακόμη και σωματικές παραμορφώσεις
στους κλώνους».

Η κ. Κατερίνα Μεταξωτού, καθηγήτρια Γενετικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών κρούει
και αυτή τον κώδωνα του κινδύνου εκφράζοντας τον φόβο της για το τελικό
προϊόν. «Κατά την κλωνοποίηση του προβάτου, κλωνοποιήθηκαν και οι φθορές του
αρχικού κυττάρου. Η Ντόλι έχει γενετική ηλικία πολύ μεγαλύτερη από τη
βιολογική της. Με λίγα λόγια, κλωνοποιούμε και τη γήρανση του κυττάρου, τη
φθορά του».

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το 2000 ο τζίρος των εταιρειών
βιοτεχνολογίας θα ξεπεράσει τα 100 δισεκατομμύρια ECU. Είναι τέτοιες οι
οικονομικές προεκτάσεις, που δυσκολεύουν τον κοινωνικό έλεγχο, αλλά επιβάλλουν
την εφαρμογή νομοθεσίας.

Σύμφωνα με τον κ. Γιώργο Σακελλάρη, κύριο ερευνητή στο Ινστιτούτο Βιολογικών
Ερευνών και Βιοτεχνολογίας του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, τα πειράματα στον
τομέα αυτό είναι πολλά περισσότερα από όσα γίνονται γνωστά στο κοινό.
«Τουλάχιστον 100 εργαστήρια σε όλο τον κόσμο έχουν τη δυνατότητα να
προχωρήσουν σε κλωνοποίηση ανθρώπου. Θεωρητικά είναι εύκολο να γίνει, η
επιστημονική γνώση υπάρχει».

Η ΜΕΘΟΔΟΣ που θα ακολουθήσει ο Αμερικανός γιατρός θα είναι η ίδια με αυτή της
Ντόλι. Θα χρησιμοποιήσει σωματικό κύτταρο από έναν δότη, το οποίο θα
αναπτυχθεί σε τεχνητό θρεπτικό υλικό μέχρι να περάσει τα πρώτα στάδια
διπλασιασμού. Ο πυρήνας του, ο οποίος περιέχει γενετικές πληροφορίες, θα
αφαιρεθεί και θα μεταφερθεί σε ένα ωάριο που δεν μπορεί να γονιμοποιηθεί. Στο
εργαστήριο θα αναπτυχθεί το έμβρυο μέχρι να γίνει δύο μηνών και μετά θα
εμφυτευθεί στη μήτρα της μητέρας. Ο κλώνος που θα γεννηθεί, θα είναι
πανομοιότυπος εμφανισιακά με τον δότη. «Θα είναι δηλαδή, σαν δύο δίδυμοι με
μεγάλη διαφορά ηλικίας», εξηγεί ο κ. Γιώργος Θηραίος, διευθυντής του
Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας .

ΚΙΝΔΥΝΟΙ

Τα πιθανά σενάρια της ανθρώπινης κλωνοποίησης κρύβουν πολλούς και
ανεξέλεγκτους κινδύνους. Ο πιο σημαντικός εμφανίζεται όταν συνδυάζεται η
κλωνοποίηση με γενετική τροποποίηση. Όπως εξηγεί ο κ. Γιώργος Σακελλάρης,
ερευνητής στο Ινστιτούτο Βιολογικών Ερευνών και Βιοτεχνολογίας του ΕΙΕ, ο ένας
δρόμος είναι να φτιάξεις κλώνους οι οποίοι θα είναι όμοια γονότυπα και θα
κληρονομήσουν τα χαρακτηριστικά του δότη και ο δεύτερος να τροποποιήσεις τα
γονίδια του αρχικού κυττάρου, με επέμβαση στα χρωμοσώματά του. Μπορείς έτσι να
επέμβεις σε φυσικά χαρακτηριστικά, όπως το χρώμα των μαλλιών, το ύψος κ.λπ.
Κάτι τέτοιο μπορεί να έχει απρόβλεπτες συνέπειες, καθώς ανοίγει το δρόμο στη
δημιουργία ανθρώπων με συγκεκριμένες προδιαγραφές.

ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Στο μεταξύ, ο Γερμανός υπουργός Έρευνας, Γιούργκεν Ρίετγκερς, δήλωσε πως ο
Αμερικανός ερευνητής Ρίτσαρντ Σιντ, που σκοπεύει να εφαρμόσει τη μέθοδο του
κλωνισμού σε ανθρώπους έχει «διαταραγμένο πνεύμα από ηθικής πλευράς». Ο κ.
Ρίετγκερς συνεγχάρη τον Αμερικανό πρόεδρο, Μπιλ Κλίντον, που θέλει να
απαγορεύσει τον κλωνισμό ανθρώπων στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο ίδιος υπογράμμισε
πως η Γερμανία είναι η πρώτη χώρα που το 1990 απαγόρευσε κάθε μορφή κλωνισμού
και πρόσθεσε πως θα επενδυθούν, τα επόμενα πέντε χρόνια, πάνω από ένα
εκατομμύριο μάρκα για τη δημιουργία ενός Κέντρου Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης
για τους κανόνες της βιοηθικής.