ΜΑΤΙΕΣ Για τον Γλέζο

ΜΙΛΑΩ, το βραδάκι, στο «Αετοπούλειο», στο Χαλάνδρι, για τον Μανώλη Γλέζο. Κι
είμαι, βέβαια, αφάνταστα αγχωμένος. Δεν είναι εύκολο να γράψεις και να
διαβάσεις ένα κείμενο μιας ώρας, για ένα σύμβολο. Για τον πρώτο ­ κατά τον Ντε
Γκωλ ­ παρτιζάνο της Ευρώπης. Για τον άνθρωπο, που με τ’ όνομά του, στόλισε
δρόμους και πλατείες και τραγούδια και ποιήματα. Για τον αγωνιστή, που
τιμήθηκε με το βραβείο Λένιν και το χρυσό μετάλλιο Ζολιό Κιουρί του Παγκόσμιου
Συμβουλίου Ειρήνης. Για τον ιδεολόγο, που πλήρωσε τις ιδέες του με 16 χρόνια
φυλακής και εξορίας, καταδικάσθηκε τρεις φορές σε θάνατο και γλίτωσε από το
εκτελεστικό απόσπασμα, γιατί ξεσηκώθηκε, για τη σωτηρία του, η ελληνική και η
διεθνής κοινή γνώμη.

Θυμάμαι τον στίχο του Σικελιανού: «Μάνα, φωτιά με βύζαξες κι είν’ η καρδιά μου
αστέρι;». Το πιστεύω: φωτιά εβύζαξε ο Γλέζος στην Απείρανθο, για να
συγκροτήσει στα 17 του χρόνια, στο Γυμνάσιο (1939), αντιστασιακή ομάδα για την
απελευθέρωση της Δωδεκανήσου και την αποτίναξη του δικτατορικού ζυγού, για να
ζητήσει στα 18 του να καταταγεί εθελοντής στον πόλεμο του ’40 και να κατεβάσει
στα 19 του, μαζί με τον Απόστολο Σάντα, την χιτλερική σημαία από την Ακρόπολη.

Φωτιά εβύζαξε αυτό το παιδί, που 20 ετών, κλείνεται στις φυλακές «Αβέρωφ» και
βασανίζεται, ως τα 22 του αναπτύσσει έντονη και πολυποίκιλη (δημοσιογράφος,
οργανωτής, μαχητής) αντιστασιακή δράση και στα 25 του, γίνεται αρχισυντάκτης,
όχι ενός κοινού εντύπου, αλλά μιας ιστορικής εφημερίδας, όπως ο «Ριζοσπάστης»!
(Το 1956, ανέλαβε τη διεύθυνση και της «Αυγής!).

Αλλά ο Γλέζος, δεν είναι μόνον ήρωας. Είναι και πολιτικός και δημοσιογράφος
και συγγραφέας ξεχωριστός. Το βιβλίο του «Η συνείδηση της πετραίας γης ­
Κυκλαδογραφές» (εκδόσεις «Τυπωθήτω» του Γ. Δαρδανού) είναι, όπως πολύ σωστά
γράφει ο Μήτσος Κασόλας, «ένα βιβλίο φωτός! Ηλίου! Πέτρας! Θάλασσας! Και
φωτισμένης συνείδησης των ανθρώπων και των έργων τους. Είναι ένα τεράστιο
επιφώνημα του νου και της καρδιάς του Γλέζου. Είναι ένα ω, μέγα, χαράς,
απορίας, σκέψης και πόνου…».

Ιδού, μερικές φράσεις, από ένα κείμενό του για την Ανάφη, που δημοσιεύθηκε στη
«Λέξη»: «Η αίσθηση της παρουσίας της συνείδησης της φύσης, αναφαίνεται και
προσωποποιείται σε τούτο τον ακατανίκητο και αμετάθετο βράχο, που σε αδρές
γραμμές καταγράφει την προσωπικότητα της Ανάφης. Ωσάν όλη η ύπαρξη και η
ιστορία της να δηλοποιείται από τούτο τον αναμφισβήτητο βράχο με τις δύο
κορφές, που βεβαιώνει του λόγου το αληθές…».

Και ένα ποίημά του, που γράφτηκε στην εξορία: «Πεθαίνουν τ’ ακατοίκητα σπίτια
/ Τα σπίτια των ανθρώπων πεθαίνουν / Η σκεπή τους σκεπάζει τις κραυγές μας /
Σπασμένες οι κόχες / οι αρμοί / τα στηθαία / χωρίς ανώφλια οι παραστάτες /
Μόλις που διαγράφονται οι θύρες / Οι θύρες που άλλοτε έσφυζαν στενάχωρες / ως
διάβαινε και ξεχειλούσε / η ζωή των ανθρώπων».

Μανώλη, να ‘σαι γερός. Και νέος. Πάντα.