Θα καταργηθούν τα πανωτόκια;

Στο «εδώλιο» της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου βρίσκονται από το πρωί τα
πανωτόκια που επιβάλλουν οι Τράπεζες, με κατηγόρους όχι μόνο τους
δανειολήπτες, αλλά και τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου κ. Παν. Δημόπουλο.

ΑΠΟ ΤΗΝ πλευρά της Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών που παρεμβαίνει στη συζήτηση,
τονίζεται ότι ο ανατοκισμός που επιβάλλουν τα πιστωτικά ιδρύματα στις
χορηγήσεις (δάνεια, πιστώσεις μέσω πιστωτικών καρτών κ.ά.) είναι νόμιμος,
καθώς η ίδια πρακτική ακολουθείται και για τις καταθέσεις των συναλλασσομένων.
Ωστόσο, ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου ­ ο οποίος τονίζει ότι ο ανατοκισμός
«καταδυναστεύει» τον δανειζόμενο κι επιπλέον «πάσχει από ακυρότητα, αφού
καθιερώνει υπέρμετρη δέσμευση ή εκμετάλλευση της ανάγκης των συναλλασσομένων»
­ αντικρούει και αυτή τη θέση των Τραπεζών, σημειώνοντας ότι ο ανατοκισμός
(τόκος επί των τόκων) κινείται σε πολύ μικρότερο ποσοστό στην περίπτωση των
καταθέσεων και υπολογίζεται ανά εξάμηνο, ενώ στις χορηγήσεις οι οφειλές τόκων
ανατοκίζονται σε υπερβολικά υψηλά ποσοστά ανά τρίμηνο.

«Δεν υπάρχει, επομένως, ουσιαστική αιτιολογία για τόσο μεγάλη προστασία των
Τραπεζών», τονίζει ο κ. Δημόπουλος, αμφισβητώντας τη νομιμότητα των πανωτοκίων
στο σύνολό τους.

Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου καλείται κατ’ αρχάς να κρίνει εάν είναι νόμιμος ο
ανατοκισμός, όταν γίνεται μονομερώς από τις Τράπεζες, ή εάν απαιτείται να
υπάρχει ρητή συμφωνία μεταξύ πιστωτικού ιδρύματος και συναλλασσομένου. Στη
δεύτερη περίπτωση και πολύ περισσότερο αν ακόμη κρίνει ότι δεν είναι νόμιμο το
ίδιο το καθεστώς του ανατοκισμού, η Ολομέλεια θα προχωρήσει σε ανατροπής της
νομολογίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Κι αυτό γιατί το (υπέρ των Τραπεζών)
καθεστώς που ισχύει σήμερα έχει κριθεί νόμιμο με απόφαση της Ολομέλειας από το
1988, ενώ και όσες αποφάσεις έχουν ακολουθήσει σχετικές με απαιτήσεις Τραπεζών
κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση.

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, η απόφαση της Ολομέλειας αναμένεται να εκδοθεί
τουλάχιστον έπειτα από ένα μήνα, ενώ εισηγητής ορίστηκε ο αρεοπαγίτης κ. Ε.
Αντωνίου, ο οποίος θα τοποθετηθεί στη διάσκεψη του Ανωτάτου Δικαστηρίου.

ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

Εάν οδηγηθούμε, τελικώς, σε ανατροπή της νομολογίας, οι συνέπειες για το
τραπεζικό σύστημα θα είναι τεράστιες. Όπως επισημαίνει στα «ΝΕΑ» ο
αντιπρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθήνας κ. Σωτ. Φέλιος:

* Οι Τράπεζες θα κληθούν να επιστρέψουν δεκάδες δισ. δραχμών σε δανειολήπτες ή
σε εγγυητές των δανείων τους που μπορεί να έχουν ζημιωθεί από τον ανατοκισμό.
Και γι’ αυτό το λόγο θα υποβληθεί σωρεία αγωγών στα δικαστήρια.

* Θα απαλλαγούν από την επίμαχη υποχρέωση δανειολήπτες, των οποίων οι
συμβάσεις είναι πρόσφατες, καθώς αυτές θα μπορούν ανά πάσα στιγμή να
αμφισβητηθούν με αγωγή και να ακυρωθούν.

* Θα μπλοκαριστούν πλειστηριασμοί που βρίσκονται σε εξέλιξη εις βάρος
δανειοληπτών, ενώ για όσα ακίνητα έχουν ήδη εκπλειστηριασθεί θα υποβληθούν
αγωγές αποζημίωσης από τους πρώην ιδιοκτήτες τους.

* Θα ακολουθηθεί νέα πολιτική από την πλευρά των Τραπεζών, αφού εκτός των
αλλαγών στον ανατοκισμό των χορηγήσεων, θεωρείται βέβαιο ότι τα πιστωτικά
ιδρύματα θα αναπροσαρμόσουν (ή θα διακόψουν) και τον ανατοκισμό στις
καταθέσεις. Ακόμη, για να καλυφθεί η απώλεια, μπορεί να αυξήσουν τα επιτόκια
χορηγήσεων και να μειώσουν τα επιτόκια καταθέσεων.