Βήμα και… δεκάρικο

«Όλα αγοράζονται και όλα πωλούνται», εξακολουθούν να πιστεύουν κάποιοι. Και
απ’ ό,τι φαίνεται, τελικά ο ίδιος ο χρόνος δεν θα μπορούσε να εξαιρεθεί από
την παραπάνω διαπίστωση.

ΠΟΙΟΣ δεν συμφωνεί ότι ο χρόνος είναι χρήμα; Κυρίως σήμερα που οι δείκτες του
ρολογιού υπαγορεύουν την κάθε μας κίνηση. Η μόνη διαφορά είναι ότι ο χρόνος
για άλλους «κοστίζει» λιγότερο, για άλλους περισσότερο.

Ο χρόνος είναι «χρήμα» όταν βγαίνουμε να διασκεδάσουμε και δεν θέλουμε να
καθυστερήσουμε εκεί που θα πάμε. Συγκριτικά, πάλι, ο χρόνος είναι… λιγότερο
χρήμα όταν πάμε στην εργασία μας! Κι όταν πάλι βαδίζουμε για να πάμε σε
διάφορες υποχρεώσεις μας, ο χρόνος τότε που σπαταλάμε είναι για μας ακόμη πιο
πολύ… χρήμα, έστω κι αν δεν το πολυκαταλαβαίνουμε.

Μια ομάδα συγκοινωνιολόγων και άλλων ερευνητών ανέλαβε να εξακριβώσει, για
λογαριασμό της εταιρείας Αττικό Μετρό, πόσο κοστολογούν οι Αθηναίοι ­ για
λογαριασμό τους ­ σε χρήμα το κάθε λεπτό που «σπαταλούν» κατά την μετακίνησή
τους μέσα στην πόλη. Πόσο πολύτιμος είναι δηλαδή σε δραχμές ο χρόνος του κάθε
Αθηναίου, γεγονός που προκύπτει και από τις επιλογές που ο ίδιος κάνει στον
τρόπο μετακίνησής του μέσα στην πόλη.

ΠΟΛΥΤΙΜΟΣ ΧΡΟΝΟΣ

Για παράδειγμα, ένας συμπολίτης μας που επιλέγει να πληρώσει κάτι παραπάνω για
να πάει στον προορισμό του έγκαιρα, ή που παίρνει το αυτοκίνητό του για τον
ίδιο σκοπό, γνωρίζει ότι ο χρόνος του είναι πολύτιμος και δεν θέλει να τον
χάσει αλλάζοντας συγκοινωνίες. Από την άλλη πλευρά, πάλι, μπορεί κάποιος
Αθηναίος να μην ενοχλείται από την αναμονή στη στάση και να περιμένει το
λεωφορείο για να πάει κάπου, πληρώνοντας το αντίτιμο των 100 δραχμών. Δεν τον
ενδιαφέρει αν θα αργήσει λίγο, αφού ο χρόνος του, όπως εκτιμά ο ίδιος τη
συγκεκριμένη στιγμή, δεν έχει σημασία αν θα κυλήσει ανεκμετάλλευτος.

Για τον σκοπό της συγκεκριμένης έρευνας οι ειδικοί πήραν συνεντεύξεις από 500
πολίτες, οι οποίοι καθημερινά επιλέγουν, ανάλογα με το σκοπό της μετακίνησής
τους αλλά και τη δυνατότητά τους στη δεδομένη στιγμή, διάφορα μέσα. Είτε
δηλαδή το βάδισμα, είτε το Ι.Χ. αυτοκίνητο, είτε τις δημόσιες συγκοινωνίες
(λεωφορείο, τρόλεϊ, ηλεκτρικός σιδηρόδρομος).

«Ο πολίτης, στο μέτρο του δυνατού, όταν πρόκειται να μετακινηθεί για κάποιο
σκοπό, προσπαθεί να κάνει τέτοιες επιλογές ώστε να φθάσει εκεί που θέλει, την
ώρα που θέλει. Αυτός είναι ο βασικός του γνώμονας. Πράγμα που σημαίνει ότι
κοστολογεί τον χρόνο του και ότι δεν θέλει να ξοδέψει περισσότερα από την αξία
που ο ίδιος δίνει στον χρόνο του

Οι ειδικοί κάλεσαν τον κάθε πολίτη που μετείχε στην έρευνα να δηλώσει την
προτίμησή του σε διάφορα σενάρια μετακίνησης που έθεσαν υπόψη του. Τα σενάρια
αυτά παρουσίαζαν τρόπους μετάβασης σε ορισμένους προορισμούς και για ποικίλους
σκοπούς. Όπως, δηλαδή, τη μετακίνηση για το χώρο δουλειάς, τη μετακίνηση για
διαπροσωπικούς λόγους ή την κίνηση για διεκπεραίωση επαγγελματικών υποχρεώσεων.

ΤΟ ΧΡΗΜΑΤΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ

Κάθε ένα από τα σενάρια που τέθηκαν υπόψη των ερωτηθέντων προέβλεπε έναν
συγκεκριμένο τρόπο μετακίνησης, με διάφορα μέσα, προς κάποιον προορισμό, και
με συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης αυτής της μετακίνησης. Κάθε
τέτοιο σενάριο αντιστοιχούσε και σε ένα συγκεκριμένο χρηματικό κόστος, (π.χ.
400 δραχμές, 200 δραχμές κ.λπ) αλλά και σε ορισμένο χρόνο μετακίνησης.

Ο ερωτώμενος επέλεγε το σενάριο που τον εξυπηρετούσε, λαμβάνοντας υπόψη του τη
σχέση χρόνου διάρκειας της μετακίνησης και κόστους αυτής.

Οι πολίτες έτσι καλούνταν να επιλέξουν ποιο απ’ όλα τα σενάρια κατά τη γνώμη
τους θα τους εξυπηρετούσε, κάθε φορά που θα ήθελαν να μετακινηθούν για
διάφορους σκοπούς, όπως εκείνοι που περιληπτικά αναφέρθηκαν παραπάνω.

Όλα τα δεδομένα που προέκυψαν από τις απαντήσεις «μπήκαν» σε έναν υπολογιστή
που είχε εφοδιαστεί με ένα ειδικό υπολογιστικό μοντέλο. Ο υπολογιστής
συνυπολόγισε τα δεδομένα που προέκυψαν από τις απαντήσεις τους. Και μετέτρεψε
τις πληροφορίες αυτές σε μαθηματικές εξισώσεις οι οποίες αναλύθηκαν και με τη
σειρά τους προσδιόρισαν το κόστος κάθε λεπτού μετακίνησης σε δραχμές.

ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

Οι ειδικοί της Αττικό Μετρό ταξινόμησαν τα συμπεράσματά τους σε τέσσερις
βασικές κατηγορίες. Κοστολόγησαν δηλαδή τον χρόνο για κάποιον που βαδίζει, τον
χρόνο όταν βρίσκεται κανείς μέσα το αυτοκίνητό του ή το μέσο μαζικής
μεταφοράς, τον χρόνο αναμονής στη στάση και τέλος το κόστος της μετεπιβίβασης
από το ένα μέσο μαζικής μεταφοράς στο άλλο.

Σε κάθε μια από τις τέσσερις κατηγορίες υπολογίστηκε και το πόσο κοστίζει το
λεπτό για τους πολίτες εκείνους που: μετακινούνται προς κάποιον προορισμό,
βαδίζουν, αναμένουν στη στάση ή μετεπιβιβάζονται και οι οποίοι ενώ έχουν
διαθέσιμο Ι.Χ. αυτοκίνητο, για κάποιο λόγο δεν το χρησιμοποιούν τη
συγκεκριμένη στιγμή.