ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Φορολόγηση του πλούτου

Παρ’ ότι ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γιάννος Παπαντωνίου
όταν ερωτάται για τους φόρους που θα επιβάλει ο προϋπολογισμός του 1998 απαντά
στερεότυπα, «δεν κάνω καμία δήλωση για ειδικά θέματα του προϋπολογισμού», η
αλήθεια είναι ότι η φορολογική πολιτική του επομένου έτους έχει σχεδιασθεί και
απομένει μόνο η έγκρισή της από τον Πρωθυπουργό και τα αρμόδια κυβερνητικά
όργανα. Στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου οι πολιτικές αυτές προϋποθέσεις
θα έχουν εκπληρωθεί και συνεπώς τότε θα ανάψει το πράσινο φως για τη σύνταξη
του προϋπολογισμού, πριν από την οποία ο υπουργός Οικονομικών δεν
νομιμοποιείται και δεν δικαιούται να κάνει ανακοινώσεις.

Επειδή όμως ο σχεδιασμός έχει γίνει και εξ αυτού προκύπτουν ορισμένες ασφαλείς
ενδείξεις για τις κατευθύνσεις της φορολογικής πολιτικής του επομένου έτους,
χρήσιμο είναι να τις περιγράψουμε. Όπως έχουν συγκρατήσει οι αναγνώστες των
«ΝΕΩΝ», η δέσμευση του Πρωθυπουργού και του υπουργού Εθνικής Οικονομίας είναι
ότι το 1998 δεν θα επιβληθούν νέοι γενικοί φόροι. Πράγμα που σημαίνει ότι δεν
θα επιβληθούν φόροι, οι οποίοι θα πλήττουν όλα τα εισοδήματα. Μικρά και
μεγάλα. Εισοδήματα κυρίως από εργασία. Π.χ. μια αύξηση της έμμεσης φορολογίας
επιβαρύνει όλα τα εισοδήματα, ανεξαρτήτως μεγέθους ή πηγής. Το ίδιο και ένας
γενικός φόρος στο εισόδημα.

Κατεύθυνση όμως της φορολογικής πολιτικής είναι να μην υπάρξουν τέτοιες
καθολικές επιβαρύνσεις το 1998. Και όχι μόνο να μην υπάρξουν, αλλά ακόμη και
να μειωθούν οι επιβαρύνσεις αυτές. Για παράδειγμα είναι βέβαιο ότι στο
υπουργείο Οικονομικών έχουν ήδη συνταχθεί δύο τρία σενάρια για τιμαριθμοποίηση
της φορολογικής κλίμακας με συντελεστές 5%-6%, ακόμη και 8%, ανεξάρτητα του
ποιο από τα σενάρια αυτά θα εφαρμοσθεί τελικά και αυτό θα εξαρτηθεί από τη
συμφωνία με τη ΓΣΕΕ για την εισοδηματική πολιτική. Το αποτέλεσμα θα είναι ότι
όλα τα εισοδήματα, ανεξαρτήτως μεγέθους και πηγής, θα κερδίσουν από την
τιμαριθμοποίηση. Όπως επίσης με την επιστροφή στην κλίμακα παρακράτησης φόρου
που ίσχυε μέχρι το 1992 ­ η οποία έχει αποφασισθεί από το υπουργείο
Οικονομικών ­ ωφελούνται οι χαμηλόμισθοι και οι χαμηλοσυνταξιούχοι.

Γενικός άμεσος φόρος λοιπόν δεν θα επιβληθεί. Επίσης δεν συζητείται καν αύξηση
της έμμεσης φορολογίας. Ούτε στα καύσιμα ούτε στα ποτά ούτε και στον καπνό.
Αντίθετα μάλιστα ο κ. Γιάννος Παπαντωνίου σε μια ακόμη προσπάθεια στήριξης των
χαμηλών εισοδημάτων ­ που κυρίως πλήττονται από τους έμμεσους φόρους ­ αλλά
και αναχαίτισης του πληθωρισμού έχει προτείνει, και ο Πρωθυπουργός έχει
αποδεχθεί, να παγώσουν οι συντελεστές έμμεσης φορολογίας για τη διετία 1998-1999.

Εάν όμως δεν επιβάλλονται γενικοί άμεσοι ή έμμεσοι φόροι, κάποιοι
φορολογούμενοι και αρκετά εισοδήματα θα πληρώσουν περισσότερους φόρους με τις
αυξήσεις σε ειδικές φορολογίες. Π.χ. όσοι θα αγοράζουν από 1.1.98 κρατικά
ομόλογα θα πληρώνουν φόρο για τα εισοδήματά τους από τόκους 10%, έναντι 7,5%
που ήταν μέχρι σήμερα. Επίσης τα τεκμήρια διαβίωσης για τα Ι.Χ. και τα σκάφη
θα αυξηθούν και συνεπώς κάποιες κατηγορίες φορολογουμένων θα επιβαρυνθούν.
Αντίθετα, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έχει αποκρούσει
κατηγορηματικά κάθε πρόταση για επιβολή έκτακτης εισφοράς στις επιχειρήσεις ή
για αύξηση της φορολογίας των επιχειρηματικών κερδών.

Απ’ όλα αυτά προκύπτει με σαφήνεια η γραμμή της νέας φορολογικής πολιτικής, η
οποία λέει ναι στη φορολογία του πλούτου και όχι στη φορολογία των
επιχειρήσεων. Τα ομόλογα, τα Ι.Χ. αυτοκίνητα και σκάφη, ακόμη και τα ακίνητα
(των οποίων οι αντικειμενικές αξίες και συνεπώς η φορολογία μεταβιβάσεως
αυξάνουν) αποτελούν συσσωρευμένο πλούτο και η μεγαλύτερη φορολογική επιβάρυνσή
τους μπορεί να είναι σωστή ή όχι, δικαία ή άδικη, αλλά πάντως δεν επηρεάζει
άμεσα την παραγωγική διαδικασία.

Μια έκτακτη εισφορά όμως στις επιχειρήσεις ή μια αύξηση των συντελεστών
φορολογίας στα διανεμόμενα ή μη κέρδη θα έχει άμεσες επιπτώσεις στην παραγωγή.
Όπως παρατηρεί παράγοντας του ΥΠΕΘΟ, «αν επιβάλουμε μια έκτακτη εισφορά στις
επιχειρήσεις θα εισπράξουμε μερικά δισεκατομμύρια, αλλά από την άλλη πλευρά η
επιδείνωση του επιχειρηματικού κλίματος που θα προκληθεί, θα οδηγήσει σε
συρρίκνωση της επενδυτικής δραστηριότητας και έτσι θα χάσουμε πολλαπλάσιους
φόρους, ενώ ταυτόχρονα θα μεγαλώσει η ανεργία».

Αυτή είναι λοιπόν η γενική κατεύθυνση της φορολογικής πολιτικής, η οποία από
τη μια πλευρά προεκτείνει την κοινωνική διάσταση στη φορολογία, αφού
επιβαρύνει όχι τα χαμηλά εισοδήματα, αλλά τους έχοντες και κατέχοντες, ενώ από
την άλλη περιορίζει τις παρενέργειες της φορολογίας στην παραγωγή και γενικά
στην ανάπτυξη της οικονομίας.