Στην αγκαλιά της μακρινής πατρίδας

«Να μάθουμε ελληνικά, για να κρατήσουμε την επαφή με τους φίλους που κάναμε εδώ», ζήτησαν τα 860 Ελληνόπουλα από τις χώρες της πρώην ΕΣΣΔ

Ο Σάσα είναι από τη Γεωργία, η Χριστίνα από την Αρμενία, η Γιούλα από την
Ουκρανία και ο Ανδρέας από την Αθήνα. Μέχρι σήμερα, είχαν ένα κοινό: την
ελληνική καταγωγή τους. Τώρα πια μοιράζονται και κάτι άλλο: τις 22 ημέρες που
πέρασαν μαζί στις κατασκηνώσεις του Καλάμου.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ από 860 Ελληνόπουλα από χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης ­ για
πρώτη φορά τόσο μεγάλος αριθμός ­ ήρθαν στη χώρα μας στο πλαίσιο του
προγράμματος φιλοξενίας της Γενικής Γραμματείας Απόδημου Ελληνισμού. Τα παιδιά
φιλοξενήθηκαν σε κατασκηνώσεις Νομαρχιών όλης της χώρας, καθώς και σε
κατασκηνωτικούς χώρους διαφόρων φορέων.

Η Δέσποινα Ερμίδου είναι από το Σοχούμι της Αμπχαζίας, την περιοχή που γνώρισε
απίστευτες βαρβαρότητες και όπου ακόμα υπάρχουν Έλληνες εγκλωβισμένοι. Η
Δέσποινα είναι καθηγήτρια Ελληνικών και συνοδεύει τα παιδιά από τη Γεωργία,
όπως ο 10χρονος Σάσα από την Τιφλίδα, που μιλά ελάχιστα ελληνικά, ή ο Γιώργης
από το χωριό Ντάκβα, που λέει συνεχώς: «Εγώ είμαι Πόντιος. Μιλώ λίγα Ποντιακά,
αλλά χορεύω πολύ καλύτερα».

Τα παιδιά, ηλικίας 9 έως 14 ετών, μιλούν ελάχιστα ελληνικά. Η Γιούλα και η
Ζάνα από τη Μαριούπολη της Ουκρανίας είναι από τις μεγαλύτερες και ξέρουν
αρκετές φράσεις. Η Ζάνα, μάλιστα, έχει ξανάρθει στη Ρόδο, αλλά ­ όπως λέει ­
«δεν χορταίνω να ανεβαίνω στην Ακρόπολη». Στις κατασκηνώσεις έμειναν μαζί με
παιδιά από την Ελλάδα. Στην αρχή η επικοινωνία, λόγω της γλώσσας, ήταν πολύ
δύσκολη. Αποκαταστάθηκε, όμως, γρήγορα. Πώς; Η Άλα και η Κριστίνα, από το
Ναβερτί της Αρμενίας, ξεκαρδίζονται: «Με νοήματα, με χέρια και με πόδια και με
φράσεις που σιγά σιγά έγιναν σαν κώδικες. Αποκτήσαμε πολλές φίλες, τη Σοφία,
την Κωνσταντίνα και άλλες». Θα συνεχιστεί η επικοινωνία; «Βεβαια, θα γράφουμε
γράμματα». Σε ποια γλώσσα; «Μα, φυσικά στα ελληνικά. Θα τα μεταφράζουν όσοι
από την οικογένειά μας ή από τους φίλους μιλάνε ελληνικά και σταδιακά
ελπίζουμε να μάθουμε κι εμείς τη γλώσσα των παππούδων μας».

Αυτό, ίσως, είναι και ένα από τα μεγαλύτερα κίνητρα για να μάθουν τα παιδιά
ελληνικά, όταν γυρίσουν στις περιοχές τους. Η διάθεση υπάρχει. Η υποδομή;
«Ξεκινάμε πρόγραμμα για την παροχή αξιοπρεπών μισθών σε δασκάλους Ελληνικών
στην πρώην ΕΣΣΔ», τονίζει ο γενικός γραμματέας Απόδημου Ελληνισμού Σταύρος
Λαμπρινίδης, «καθώς και την παροχή υποτροφιών σε φοιτητές (Ελληνικής και μη
καταγωγής) για πανεπιστημιακές σπουδές στην ελληνική γλώσσα, Ιστορία και
Αρχαιολογία. Επίσης, η Γραμματεία, σε συνεργασία με το εκπαιδευτικό πρόγραμμα
“Ιάσων” του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, θα χρηματοδοτήσει τη
δημιουργία ελληνικών βιβλιοθηκών επιστημονικών προδιαγραφών σε τουλάχιστον 7
Πανεπιστήμια της πρώην ΕΣΣΔ, τους αμέσως επόμενους μήνες».

Τη μόνη γλώσσα, πάντως, που δεν χρειάστηκε να μάθουν τα παιδιά, ήταν οι
ελληνικοί παραδοσιακοί χοροί, που γνώριζαν πάρα πολύ καλά από τα σπίτια τους.
Ο Γιώργης δεν παραλείπει να λέει ότι ξέρει «σχεδόν όλους τους ποντιακούς
χορούς», ενώ ο 12χρονος Άρτου παραδέχεται ότι δεν ξέρει τόσους πολλούς, αλλά
όταν στις 26 του μηνός θα επιστρέψει στο Κιροβακάν, είναι σίγουρος ότι θα έχει
μάθει. Τι τον εντυπωσίασε περισσότερο κατά την παραμονή του; «Που πήγαμε στο
τσίρκο», λέει και ανταλλάσσει γέλια με τους κολλητούς του, τον Ρομάν και τον Δημήτρη.

Θέλετε να ξανάρθετε; «Ναι, ντα, βέβαια, του χρόνου», απαντούν όλοι μαζί. Και
τι θα πείτε στους δικούς σας για την Ελλάδα; «Ότι είναι ωραία, μας αγαπούν και
θέλουμε να μάθουμε ελληνικά, για να αλληλογραφούμε με τους φίλους μας». Η
Δέσποινα το λέει λίγο διαφορετικά: «Η επίσκεψή μας ήταν η ευκαιρία της ζωής
μας, να χορέψουμε και να μιλήσουμε τη γλώσσα των γονιών μας. Κι αν του χρόνου
έρθουν κι άλλα παιδιά, αυτοί οι δεσμοί που δεν ατόνησαν από την απομόνωση
αιώνων, θα γίνουν σίγουρα πολύ πιο δυνατοί».