Οι γυναίκες μηχανικοί χτίζουν το αύριό τους

Γυναίκες μηχανικοί. «Ο κήπος της ΕΔΕΜ», λένε, γελώντας

Εκκωφαντικοί θόρυβοι γεμίζουν το εργοτάξιο. Οι σκόνες από το σκαμμένο χώμα,
πλημμυρίζουν τον αέρα. Και το μπετόν γεμίζει τη βάση της κατασκευής. Οι
εργάτες ιδρώνουν. Σπρώχνουν. Κουράζονται. Και στο κέντρο, μία νέα γυναίκα.
Δίνει οδηγίες. Επιβλέπει. Φωνάζει. Μία ακόμη προσπάθεια. Και, ναι, το έργο
ολοκληρώνεται. Τα θεμέλια μπαίνουν. Και η δημιουργία συνεχίζεται…

«Είμαστε εδώ, γιατί θέλουμε να αλλάξουν οι δομές. Γιατί δεν θέλουμε να
καταξιωνόμαστε, συμβιβαζόμενες». Είμαστε γυναίκες μηχανικοί. Και έχουμε
τεράστιες ευθύνες για τον κόσμο που θα παραδώσουμε στις επόμενες γενιές. Γι’
αυτό και πρέπει να τον αλλάξουμε»…

Εξηγεί. Φωνάζει. Διαμαρτύρεται. Πείθει. Με πάθος και ενεργητικότητα. Από το
συνεδριακό βήμα, η τοπογράφος μηχανικός και πρόεδρος της Ένωσης Διπλωματούχων
Ελληνίδων Μηχανικών (ΕΔΕΜ), κ. Ντάνυ Αντανασιώτη – Παπαβασιλείου. Ακριβώς
δίπλα της ένας άνδρας ομιλητής, γεμάτος αμηχανία, περιεργάζεται το ταβάνι. Και
το γεμάτο γυναίκες ακροατήριο, επιδοκιμάζει…

Σοφία Μιγάδη. Αρχιτέκτων μηχανικός, και από τις πρώτες «της παρέας μας, της ΕΔΕΜ»

Χθες, με τη θερμοκρασία ήδη να πλησιάζει τους 40 βαθμούς, σε μία γεμάτη
αίθουσα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΤΕΕ), οι Ελληνίδες γυναίκες
μηχανικοί δημιουργούν. Σε ένα διήμερο ευρωπαϊκό συνέδριο, που ξεκίνησε χθες,
και συνεχίζεται σήμερα, οι γυναίκες μηχανικοί συζητούν. Επισημαίνουν.

ΠΑΡΑΠΟΝΑ

Σχολιάζουν. Προτείνουν. Ρωτούν: Γιατί η αγορά εργασίας προτιμάει, σε
συντριπτική πλειοψηφία, τον άνδρα μηχανικό; Γιατί, παρότι έχουν ίδια ή
καλύτερα προσόντα και απόδοση με τους άνδρες συναδέλφους τους, οι γυναίκες
μηχανικοί πολύ σπανιότερα καταλαμβάνουν διευθυντικές θέσεις; Μήπως υπάρχει
ακόμη προκατάληψη κατά των γυναικών;

Από την έρευνα που πραγματοποίησε η ΕΔΕΜ, μαζί με το Ινστιτούτο Εκπαίδευσης
και Επιμόρφωσης και Μελών ΤΕΕ (ΙΕΚΕΜ-ΤΕΕ), στο πλαίσιο του 4ου Μεσοπρόθεσμου
Προγράμματος Δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ισότητα των ευκαιριών
μεταξύ γυναικών και ανδρών, προκύπτει ότι αν και ανδροκρατούμενο το επάγγελμα
του μηχανικού συνεχώς ανοίγει, ολοένα και περισσότερο, τις πύλες του σε γυναίκες.

Όλγα Κοντοστάνου. Αρχιτέκτων μηχανικός. «Τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα για μία γυναίκα του επαγγέλματός μας. Ιδίως αν ξεκινάει τώρα»

Όμως… το ποσοστό των ανέργων γυναικών μηχανικών επί του συνόλου των γυναικών
μηχανικών, είναι σχεδόν τριπλάσιο από το αντίστοιχο των ανδρών μηχανικών. Όπως
και το αντίστοιχο ποσοστό υποαπασχολούμενων γυναικών μηχανικών. Αν και ­ όπως,
σημειώνει η έρευνα ­ το συντριπτικό 94% των επιχειρήσεων, κρίνει ότι οι
γυναίκες μηχανικοί ανταποκρίνονται εξίσου καλά ή και αλύτερα στην εκτέλεση των
καθηκόντων τους με τους άνδρες συναδέλφους τους! Κύριες αιτίες; Η δυσκολία των
γυναικών μηχανικών να προσαρμοστούν στα εργοτάξια και τις άσχημες συνθήκες
δουλειάς, λένε οι επιχειρήσεις. Επίσης, η ύπαρξη προκατάληψης και δυσπιστίας
απέναντι στις γυναίκες μηχανικούς. Και ακόμη, η δημιουργία… οικογένειας και
των «σχετικών υποχρεώσεων»(!).

ΜΕ… ΜΕΣΟΝ

«Έχεις βέβαια όλα τα προσόντα. Δεν αμφιβάλλουμε ότι είσαι ικανή. Αλλά είσαι
γυναίκα. Είσαι και αρραβωνιασμένη. Είναι δυνατόν να σε προσλάβουμε ως
τοπογράφο μηχανικό;», της έλεγαν συνέχεια μόλις πρωτοξεκίνησε. Ύστερα από
σπουδές και μεταπτυχιακά, η Ντάνυ Αντανασιώτη-Παπαβασιλείου δεν έβρισκε «με
τίποτε» δουλειά, σε μία Ελλάδα του 1977. Μέχρι που… «μπήκα με “μέσον” στο
Δημόσιο. Ναί! Δεν υπήρχε άλλη δίοδος!», λέει, γελώντας, η Ντάνυ, «και τώρα, με
το γενικότερο πρόβλημα της ανεργίας που υπάρχει, είναι “θάνατος”
επαγγελματικά, αν είσαι νέα γυναίκα. Δύσκολα σηκώνεις κεφάλι».

Ντάνυ Αντανασιώτη. «Παιχνίδι ισορροπιών σε έναν άνισο ­ για τις γυναίκες ­ κόσμο κάνουμε όλες»

«Η ΕΔΕΜ ξεκίνησε το 1995, σαν μία παρέα. Ήμασταν πέντε φίλες, όλες, φυσικά,
γυναίκες μηχανικοί», λέει η Ντάνυ, «που δεν ανήκαν σε κάποια φεμινιστική
οργάνωση. Η καθεμιά έχει δώσει, μόνη της, τον προσωπικό της αγώνα. Αλλά δεν
φθάνει. Τώρα το καταλαβαίνουμε. Για να μπορέσουν οι γυναίκες να παλέψουν
αποτελεσματικά το ανδρικό κατεστημένο, που φοβάται να τους δώσει μία
πραγματικά ίση ευκαιρία, πρέπει να είναι ενωμένες. Και οργανωμένες. Μία
συντροφιά. Μία συλλογικότητα. Εάν πιεστούν αρκετά οι άνδρες συνάδελφοι θα
αναγκαστούν να μας αντιμετωπίζουν το ίδιο. Και αυτό το Συνέδριο είναι, ίσως,
ένα πρώτο βήμα. Κρατώντας μία δυναμική στάση, θέλουμε να ευαισθητοποιήσουμε
και να κάνουμε συμμέτοχό μας τον κόσμο για τα προβλήματά μας. Για να
μπορέσουμε να αλλάξουμε την κοινωνία, πρέπει να αλλάξουμε τις δομές της. Και
οι γυναίκες μηχανικοί έχουν άποψη για τα πράγματα. Απτή και πρακτική. Όπως και
τα πράγματα που δημιουργούμε»…