Σημάδια έντονου προβληματισμού για την πορεία της ανταγωνιστικότητας του ελληνικού τουρισμού καταγράφονται στη γερμανική αγορά, όπου η Ελλάδα εμφανίζεται πλέον ως ένας από τους ακριβότερους προορισμούς σε σχέση με άλλες ανταγωνίστριες χώρες.
Πρόσφατα στοιχεία του Stiftung für Zukunft Fragen δείχνουν ότι η μέση ημερήσια δαπάνη ανά ταξιδιώτη στην Ελλάδα φτάνει τα 147 ευρώ, ξεπερνώντας ακόμη και την Ισπανία (143 ευρώ), βασικό ανταγωνιστή στη Μεσόγειο. Η εξέλιξη αυτή εντείνει τις ανησυχίες για τη βιωσιμότητα της τιμολογιακής πολιτικής, ειδικά σε ένα περιβάλλον όπου η ζήτηση ενδέχεται να παρουσιάσει κάμψη λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Οι έλληνες ξενοδόχοι αποδίδουν την άνοδο των τιμών κυρίως στη βαριά φορολογική και ρυθμιστική επιβάρυνση, την ώρα που οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι η ισχυρή τουριστική ζήτηση των τελευταίων ετών επέτρεψε αυξήσεις πέραν του πραγματικού κόστους λειτουργίας.
Την εικόνα αυτή επιβεβαίωσε και ο DRV, υπογραμμίζοντας ότι η συνολική δαπάνη των γερμανών ταξιδιωτών βρίσκεται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, με την Ελλάδα να συγκαταλέγεται στους ακριβότερους προορισμούς ανά ταξίδι.
Οι tour operators
Το ζήτημα των τιμών έχει ήδη προκαλέσει ένταση στις σχέσεις μεταξύ ξενοδόχων και μεγάλων tour operators. Εταιρείες όπως η TUI και η Alltours εμφανίζονται επιφυλακτικές απέναντι στις αυξημένες απαιτήσεις ελληνικών μονάδων.
Ο διευθύνων σύμβουλος της TUI Σεμπάστιαν Εμπελ προειδοποίησε ότι περαιτέρω αυξήσεις ενδέχεται να στρέψουν σημαντικό μέρος των καταναλωτών σε πιο οικονομικούς προορισμούς, όπως η Τουρκία και η Τυνησία.
Παράλληλα, η αυξημένη «ευαισθησία στις τιμές» των ευρωπαίων ταξιδιωτών, λόγω του υψηλού κόστους ζωής, καθιστά το περιβάλλον ακόμη πιο απαιτητικό.
Αντίστοιχες επισημάνσεις έγιναν πρόσφατα στη Διεθνή Εκθεση Τουρισμού στο Βερολίνο και από την Jet2holidays και την DER Touristik, που δίνουν έμφαση στη σχέση ποιότητας – τιμής αλλά και στην εμφάνιση νέων ανταγωνιστών.
Ενδεικτική είναι η περίπτωση της Αλβανίας, που προσφέρει παρόμοιο τουριστικό προϊόν σε τιμές έως και 40% χαμηλότερες.
Το φορολογικό βάρος
Σύμφωνα με πληροφορίες από το Βερολίνο, οι έλληνες ξενοδόχοι ζητούν αυξήσεις της τάξης του 5% έως 8% για τα επόμενα δύο χρόνια, ποσοστό που οι tour operators θεωρούν υψηλό σε σχέση με τον πληθωρισμό της ευρωζώνης.
Οι ίδιοι οι επιχειρηματίες του κλάδου επισημαίνουν ότι σχεδόν το 29,8% της τελικής τιμής ενός δωματίου στην Ελλάδα αφορά πλέον φόρους και τέλη – ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από την Κύπρο (16,1%) και την Τουρκία (12%). Ωστόσο, στην αγορά επικρατεί η άποψη ότι η διατήρηση της ισχυρής ζήτησης επιτρέπει σε πολλές επιχειρήσεις να αυξάνουν τις τιμές, όσο οι ξένοι επισκέπτες συνεχίζουν να ανταποκρίνονται.
Την ίδια στιγμή, το αυξημένο κόστος έχει αρχίσει να επηρεάζει και τους έλληνες καταναλωτές, καθιστώντας τις διακοπές εντός της χώρας ολοένα και λιγότερο προσιτές για το μέσο νοικοκυριό.
Η επόμενη ημέρα
Παρά τις πιέσεις, η Ελλάδα διατηρεί ισχυρή θέση στη διεθνή τουριστική αγορά, εν μέρει χάρη στο υψηλό επίπεδο ικανοποίησης των επισκεπτών και τις σημαντικές επενδύσεις στον ξενοδοχειακό κλάδο.
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς, οι τιμές φαίνεται να προσεγγίζουν ένα κρίσιμο όριο. Η επόμενη ημέρα για τον ελληνικό τουρισμό θα κριθεί από την ικανότητα εξισορρόπησης μεταξύ αυξημένων επιχειρηματικών απαιτήσεων και πραγματικής αγοραστικής δύναμης της ευρωπαϊκής μεσαίας τάξης – μια ισορροπία που γίνεται ολοένα και πιο εύθραυστη.
