Με τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή να εντείνονται, τις τιμές του πετρελαίου Brent να έχουν εκτοξευθεί πάνω από τα 90 δολάρια το βαρέλι και τις τιμές των καυσίμων να έχουν τραβήξει την ανηφόρα, η κυβέρνηση βρίσκεται σε κατάσταση αυξημένης εγρήγορσης και δηλώνει έτοιμη να ενεργοποιήσει προληπτικές παρεμβάσεις στην αγορά για να αντιμετωπίσει κινήσεις κερδοσκοπίας αλλά και μέτρα στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Στη πρώτη γραμμή των μέτρων στήριξης βρίσκεται το fuel pass, δηλαδή η επιδότηση καυσίμων στην αντλία, με εισοδηματικά κριτήρια, μέτρο το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή πρώτη φορά τον Απρίλιο του 2022, όταν είχε ξεσπάσει η ενεργειακή κρίση λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.
Το όριο συναγερμού για τη λήψη μέτρων στα καύσιμα έχει οριστεί στα 100 δολάρια το βαρέλι. «Με πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, κινητοποιούμαστε…», δήλωσε χθες ο υπουργός Περιβάλλοντας και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου (Μega) ενώ ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην καθιερωμένη κυριακάτικη ανάρτησή του τόνισε ότι η κυβέρνηση θα παρέμβει «αμέσως και δυναμικά σε κάθε φαινόμενο κερδοσκοπίας».
«Εχουμε ήδη αποδείξει ότι μπορούμε να παρεμβαίνουμε στοχευμένα όπου δημιουργούνται πιέσεις, είτε στους λογαριασμούς ενέργειας είτε στο κόστος μετακίνησης και καυσίμων, με τρόπο που προστατεύει την κοινωνία χωρίς να διαταράσσει τη δημοσιονομική ισορροπία» σημειώνει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης («Πρώτο Θέμα») για να προσθέσει ότι «σε μια τέτοια περίπτωση, φυσικά θα απαιτηθεί και ευρωπαϊκός συντονισμός, τόσο ως προς τα εργαλεία παρέμβασης όσο και ως προς το δημοσιονομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθούν τα κράτη – μέλη».
Το Fuel Pass 3
Το ύψος του Fuel Pass 3 ακόμη δεν έχει «κλειδώσει» αλλά εκτιμάται ότι θα κυμανθεί από 50 έως 100 ευρώ, όσο δηλαδή προβλεπόταν κατά τους δύο κύκλους της ενίσχυσης. Στον πρώτο κύκλο του Fuel Pass που εφαρμόστηκε την περίοδο Απριλίου – Ιουνίου 2022, τα νοικοκυριά έλαβαν οικονομική ενίσχυση από 30 έως 50 ευρώ για τρίμηνη περίοδο, ανάλογα με τον τόπο κατοικίας. Στα νησιά το ποσό ήταν αυξημένο και η επιδότηση χορηγούνταν είτε σε ψηφιακή κάρτα για χρήση σε πρατήρια καυσίμων είτε με κατάθεση σε τραπεζικό λογαριασμό με μικρότερο ποσό. Ο δεύτερος κύκλος, Fuel Pass 2, εφαρμόστηκε για το τρίμηνο Ιουλίου – Σεπτεμβρίου 2022.
Τότε τα ποσά αυξήθηκαν λόγω της περαιτέρω ανόδου των τιμών των καυσίμων, φτάνοντας τα 100 ευρώ για αυτοκίνητα σε νησιωτικές περιοχές με τη χρήση κάρτας.
Η πρώτη εβδομάδα του πολέμου στη Μέση Ανατολή έκλεισε με σημαντικές αυξήσεις ιδίως στο πετρέλαιο κίνησης. Το πετρέλαιο κίνησης εκτινάχθηκε την Παρασκευή 6 Μαρτίου στα 1,743 ευρώ ανά λίτρο έχοντας αυξηθεί σε σχέση με τις 27 Φεβρουαρίου (πριν από τον πόλεμο) κατά 0,178 ευρώ ανά λίτρο σε μέσα πανελλαδικά επίπεδα. Πριν από τον πόλεμο το πετρέλαιο κίνησης είχε μέση τιμή στα 1,565 ευρώ ανά λίτρο.
Η βενζίνη για το ίδιο χρονικό διάστημα ανέβηκε στα 1,82 ευρώ ανά λίτρο από 1,751 ευρώ ανά λίτρο που ήταν πριν τον πόλεμο. Η αύξηση είναι της τάξης των 0,069 ευρώ ανά λίτρο.
Στο Eurogroup
Με βασικό θέμα τις εξελίξεις στις αγορές ενέργειας και τις επιπτώσεις τους στην οικονομία της ευρωζώνης συνεδριάζει σήμερα το Eurogroup. Τις τελευταίες ημέρες οι τιμές του πετρελαίου Brent έχουν εκτοξευθεί πάνω από τα 90 δολάρια το βαρέλι, στο υψηλότερο επίπεδο από το 2023, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για σοβαρές διαταραχές στις παγκόσμιες ροές ενέργειας ενώ οι προβλέψεις των αναλυτών δείχνουν ότι, εάν οι διαταραχές παραμείνουν, οι τιμές μπορεί να πλησιάσουν ή και να ξεπεράσουν τα 120 δολάρια το βαρέλι, με άμεσες συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία και τον πληθωρισμό.
Σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές, οι υπουργοί θα εξετάσουν σενάρια για την εξέλιξη των τιμών, καθώς και την ανθεκτικότητα των ενεργειακών αποθεμάτων ενόψει των επόμενων μηνών. Ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί στον συντονισμό των πολιτικών στήριξης, ώστε να αποφευχθούν αποσπασματικές εθνικές παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να διαταράξουν τον ανταγωνισμό στην ενιαία αγορά.
Ο Christian Zinglersen, πρώην διευθυντής του Οργανισμού της ΕΕ για τη Συνεργασία των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας, και ο Damian Cortinas, πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Δικτύου Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, θα παρουσιάσουν τις απόψεις τους σχετικά με την ανταγωνιστικότητα της ζώνης του ευρώ στο τρέχον περιβάλλον. Πέραν της ενέργειας, στην ημερήσια διάταξη περιλαμβάνεται η συζήτηση για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση τις τελευταίες εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
