Η βρώμη θεωρείται εδώ και δεκαετίες μια από τις πιο ωφέλιμες τροφές για την καρδιαγγειακή υγεία, κυρίως λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς της σε φυτικές ίνες και ειδικότερα σε β-γλυκάνες, οι οποίες συνδέονται με τη μείωση της χοληστερόλης. Ωστόσο, τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι τα οφέλη της βρώμης δεν οφείλονται μόνο στα συστατικά της, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο αυτά αλληλεπιδρούν με το εντερικό μικροβίωμα.
Μια πρόσφατη τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Nature Communications έρχεται να φωτίσει τον μηχανισμό πίσω από τη χοληστερολαιμική δράση της βρώμης. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε άτομα με μεταβολικό σύνδρομο, μια συχνή πλέον κατάσταση που χαρακτηρίζεται από αυξημένη χοληστερόλη, κοιλιακή παχυσαρκία, υπέρταση και αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα και σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.
Οι ερευνητές εφάρμοσαν δύο διαφορετικές διατροφικές παρεμβάσεις. Στην πρώτη, βραχυπρόθεσμη αλλά υψηλής έντασης, οι συμμετέχοντες κατανάλωσαν αποκλειστικά γεύματα με βρώμη για δύο ημέρες. Στη δεύτερη, διάρκειας έξι εβδομάδων, αντικατέστησαν ένα καθημερινό γεύμα με βρώμη, διατηρώντας κατά τα άλλα τη συνήθη δυτικού τύπου διατροφή τους. Και στις δύο περιπτώσεις υπήρχαν ομάδες ελέγχου.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ακόμη και η πολύ σύντομη, αλλά υψηλή, κατανάλωση βρώμης οδήγησε σε σημαντική μείωση της ολικής και της «κακής» LDL χοληστερόλης. Το πιο ενδιαφέρον εύρημα, ωστόσο, ήταν ότι η μείωση αυτή συνδέθηκε με την αύξηση συγκεκριμένων φαινολικών ουσιών στο αίμα, οι οποίες δεν προέρχονται απευθείας από τη βρώμη, αλλά παράγονται όταν τα εντερικά βακτήρια μεταβολίζουν τα φυτικά συστατικά της.
Με απλά λόγια, η βρώμη λειτουργεί ως «τροφή» για το μικροβίωμα, το οποίο με τη σειρά του παράγει βιοδραστικές ουσίες που επηρεάζουν τον μεταβολισμό της χοληστερόλης, μειώνοντας τη σύνθεση και την αποθήκευσή της στον οργανισμό. Παράλληλα, παρατηρήθηκαν ευνοϊκές αλλαγές στη σύσταση του εντερικού μικροβιώματος, με αύξηση βακτηρίων που σχετίζονται με καλύτερη μεταβολική υγεία.
Το βασικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι τα οφέλη της βρώμης δεν οφείλονται μόνο στις φυτικές ίνες, αλλά στη στενή «συνεργασία» της με το έντερό μας. Σε μια εποχή όπου η εξατομικευμένη διατροφή αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία, η βρόμη αναδεικνύεται ως ένα απλό, προσιτό και επιστημονικά τεκμηριωμένο εργαλείο για τη βελτίωση της καρδιομεταβολικής υγείας.
Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας – Ογκολογίας, τ. πρύτανης του ΕΚΠΑ
