Αλήθειες και απιστίες

Στη θεματολογία των θεατρικών έργων του γάλλου συγγραφέα Φλοριάν Ζελέρ (Florian Zeller, 1979) η ζωή εισβάλλει με τρόπο άμεσο και καίριο, άλλοτε στραμμένη προς τη σφαίρα της κωμωδίας κι άλλοτε προς το δράμα. Οι ήρωές του είναι πρόσωπα καθημερινά, της διπλανής πόρτας ή του ίδιου μας του σπιτιού. Αλλωστε εκεί εντοπίζεται και η επιτυχία που σημείωσε από την αρχή της καριέρας του, μαζί με την έξυπνη γραφή του. Παρατηρητής της καθημερινότητας, φέρνει στη σκηνή ανθρώπους που πάσχουν, ανθρώπους με προτερήματα και ελαττώματα, που ζηλεύουν, αγαπούν ή προσπαθούν να επιβληθούν, ανθρώπους που υποφέρουν. Από τη γεροντική άνια ως την κατάθλιψη των εφήβων και των νέων, περνώντας από τις συνέπειες του γάμου και την απιστία, καλύπτει μια ευρύτατη γκάμα. Οι ανθρώπινες σχέσεις αποτελούν τη βάση, συνολικά, του έργου του – μυθιστορήματα και θεατρικά. Ξεχωρίζουν η τριλογία «Ο πατέρας», «Η μητέρα» και «Ο γιος», «Η Αλήθεια», «Το Ψέμα» κ.ά., πολλά από τα οποία έχουν ήδη ανέβει στη χώρα μας.   Γεννημένος στο Παρίσι, ο Ζελέρ ξεκίνησε να σπουδάζει πολιτικές επιστήμες, αλλά τελικά στράφηκε στη γραφή, με την οποία δεν άργησε να ξεχωρίσει και να επιβραβευθεί – αποκορύφωμα το Οσκαρ διασκευασμένου σεναρίου για την κινηματογραφική μεταφορά του «Πατέρα» με τον Αντονι Χόπκινς (Οσκαρ Α΄Ανδρικού Ρόλου).

Διαρκείς ανατροπές

«Το ψέμα», που παρουσιάζεται στην Ταράτσα του θεάτρου Λαμπέτη (πρωτοανέβηκε στο Παρίσι το 2014), είναι ένα έξυπνο έργο με άκρως αναγνωρίσιμες καταστάσεις και ήρωες δύο παντρεμένα ζευγάρια. Δύο άντρες και δύο γυναίκες προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στις αλήθειες και τα ψέματα που καλούνται να πουν ή να κρύψουν, φοβούμενοι περισσότερο τον εαυτό τους παρά τον άλλον. Ο Ζελέρ επιχειρεί να ξεμπερδέψει το νήμα τη απιστίας που συνδέει αυτή την τετράδα παίζοντας ευφυώς με τις λέξεις, στήνοντας καταστάσεις με σκηνές ζηλοτυπίας, πολλές παρεξηγήσεις κι άλλα τόσα υπονοούμενα. Το έργο έχει γρήγορους ρυθμούς, ακολουθώντας τις διαρκείς ανατροπές στην πλοκή που στήνει ο συγγραφέας. Καθώς η αμφιβολία εναλλάσσεται με τη βεβαιότητα, το ψέμα με την αλήθεια, τα δύο ζευγάρια βρίσκονται αντιμέτωπα με την ίδια τους τη ζωή – τα λάθη και τις απερισκεψίες τους.

Υπερβολική ένταση

Με την απιστία να μπαίνει εξαρχής στο παιχνίδι και το ερώτημα «τι θα έκανε μια γυναίκα αν έβλεπε τον άντρα της καλύτερής της φίλης να φιλιέται με κάποιον άλλον – θα της το έλεγε ή όχι» ξεκινά η παράσταση που σκηνοθετεί ο Μανώλης Δούνιας, ο οποίος υπογράφει και την απόδοση του έργου. Χωρίς αλλαγές στη δομή και στην εξέλιξη των γεγονότων, ο σκηνοθέτης μπολιάζει το κείμενο και τους διαλόγους με τρέχουσες, καθημερινές εκφράσεις που το απλουστεύουν και αλλοιώνουν την ποιότητά του, χωρίς να είναι χρήσιμες ή απαραίτητες. Μέσα σε ένα αναμενόμενο σκηνικό κινείται η τετράδα των ηρώων με άνεση αλλά και μια υπερβολική ίσως ένταση – σαν ο ανοιχτός χώρος να επηρεάζει την απόδοσή τους και να τους καθορίζει. Η παράσταση μπορεί να κυλάει ευχάριστα αλλά χάνει στις λεπτές της αποχρώσεις, στο συναίσθημα και στη φινέτσα που χαρακτηρίζει τα θεατρικά του Ζελέρ.

Ο Πέτρος Λαγούτης και η Ντάνη Γιαννακοπούλου συνθέτουν το βασικό ζευγάρι, είναι οι οικοδεσπότες στων οποίων το σπίτι διαδραματίζεται η ιστορία. Ο Νίκος Γκέλια και η Κατερίνα Νικολοπούλου είναι το ζευγάρι των επισκεπτών, ή αλλιώς οι κρυφοί εραστές. Ολοι τους αντιμετωπίζουν τίμια τους ρόλους τους, χωρίς να χάνουν ωστόσο το όριο ανάμεσα στην αμεσότητα και τη θεατρικότητα.