«Το Ιράν δεν θα προβοκάρει επέμβαση {LF}των ΗΠΑ»

Στη σύγκρουση του Ισραήλ με το Ιράν επικρατούν ακόμη οι πολεμικές ιαχές, που τροφοδοτούν την αγωνία για ενδεχόμενη γενίκευση της σύρραξης. Αλλά το Ιράν δεν θα προκαλέσει στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ, εκτιμά στη συνέντευξη στα «ΝΕΑ» ο Κρίστοφ Χόισγκεν, διπλωμάτης, στενός σύμβουλος της πρώην καγκελαρίου Ανγκελα Μέρκελ και τελευταίος πρόεδρος στη «Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια» (MSC). Ηδη, όμως, οι επιχειρήσεις του Ισραήλ που «κάνει τη βρώμικη δουλειά για όλους μας», όπως είπε ο γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς σε τόνο τραμπικού ακτιβιστή, διαμορφώνουν «νέες συνθήκες» στη Μέση Ανατολή. Την ίδια ώρα οι Ευρωπαίοι («Ε3») επιδιώκουν διπλωματική εκτόνωση, αλλά «χωρίς ιδιαίτερα ρόδινες» προοπτικές, σύμφωνα με τον Χόισγκεν.

Ποια εξήγηση έχετε για την έναρξη των βομβαρδισμών του Ισραήλ στο Ιράν στη συγκεκριμένη χρονική στιγμή; Είναι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ο μοναδικός λόγος για την επιχείρηση αυτή;

Ενα είναι σίγουρο: ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ήταν πάντα ένα αγκάθι στο μάτι για την κυβέρνηση του Ισραήλ. Αλλά δεν μπορώ να αποκλείσω και το ενδεχόμενο, η στρατιωτική επίθεση στη σημερινή συγκυρία να έχει κάποια σχέση και με την εσωτερική πολιτική του Ισραήλ και τις απεγνωσμένες προσπάθειες του ισραηλινού πρωθυπουργού Νετανιάχου να παραμείνει στο αξίωμά του.

Φοβάστε μία γενίκευση της σύρραξης; Κατά πόσο η σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και Ιράν μπορεί να εξελιχθεί στο προοίμιο ενός γενικευμένου Γ’ Παγκόσμιου Πολέμου, όπως προειδοποιούν ορισμένοι;

Οχι, δεν πιστεύω κάτι τέτοιο. Τα συμφέροντα όλων των γειτονικών χωρών και όλων των άλλων εμπλεκόμενων μερών επικεντρώνονται στην αποκλιμάκωση της έντασης, ζητούμενο για όλους είναι η σταθερότητα στην περιοχή. Το Ιράν, το οποίο έχει ήδη πληγεί σοβαρά, δεν θα θελήσει να προκαλέσει μία επέμβαση των ΗΠΑ κάνοντας απερίσκεπτες επιθέσεις σε αμερικανικές βάσεις στην περιοχή, κάτι το οποίο θα είχε ακόμη πιο καταστροφικές συνέπειες για τη χώρα. Ωστόσο, δεν μπορεί πλέον να αποκλειστεί ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να εμπλακούν στον πόλεμο μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, για παράδειγμα τροφοδοτώντας το Ισραήλ με τα οπλικά συστήματα που καταστρέφουν καταφύγια πυρηνικών εγκαταστάσεων.

Μιλάτε για σταθερότητα στην περιοχή, αλλά ο πρόεδρος του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτζοκ κάνει ανοιχτά λόγο για διαμόρφωση νέων συσχετισμών στη Μέση Ανατολή. Τι μπορεί να σημαίνει αυτό;

Με αυτό εννοεί τη διαμόρφωση συνθηκών, στις οποίες το Ιράν και οι σύμμαχοί του είναι αποδυναμωμένοι, ενώ το Ισραήλ έχει καταστεί κυρίαρχη στρατιωτική δύναμη στην περιοχή.

Ο πρωθυπουργός Νετανιάχου επιδιώκει την αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν. Αλλά έξωθεν επιβολή της δεν νομιμοποιείται από το διεθνές δίκαιο.

Είναι πάντα ουσιαστικά νόμιμο να ασκείται επιρροή υπέρ δημοκρατικά εκλεγμένων κυβερνήσεων, οι οποίες έχουν δεσμευτεί στην τήρηση της Χάρτας των Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς δικαίου. Αμφισβητήσιμη είναι η επιλογή των μέσων. Η χρήση στρατιωτικών μέσων για αλλαγή καθεστώτος δεν επιτρέπεται βάσει του διεθνούς δικαίου. Αυτά επιτρέπονται μόνο σε περίπτωση στρατιωτικής επίθεσης, όπως η επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, ή σε περίπτωση άμυνας ενόψει άμεσα επικείμενης επίθεσης. Αυτό που ζούμε αυτή τη στιγμή, είναι μια ήττα για τη διπλωματία και το δίκαιο.

Παρ’ όλα αυτά, η Γερμανία με τη Γαλλία και τη Μεγάλη Βρετανία, η λεγόμενη ομάδα «Ε3» επιμένουν σε μία διπλωματική προσπάθεια αποκλιμάκωσης της κρίσης. Τι ελπίδες έχουν να πετύχουν;

Είναι ήδη μία σχεδόν τραγωδία, το γεγονός ότι τη συμφωνία του 2015 στις διαπραγματεύσεις για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, στην οποία οι Ευρωπαίοι έπαιξαν καθοριστικό ρόλο, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ το 2018 την πέταξε στο καλάθι των αχρήστων. Αν οι ΗΠΑ την είχαν τηρήσει, ίσως να είχαμε αποφύγει τη σημερινή κλιμάκωση με εκατοντάδες θανάτους αμάχων στο Ισραήλ και το Ιράν. Είναι σωστή επιλογή, ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών, μαζί με άλλους Ευρωπαίους και την ύπατη εκπρόσωπο Εξωτερικών της ΕΕ, Κάγια Κάλας, να επιδιώξουν μια διπλωματική λύση, ακόμη και αν οι προοπτικές επιτυχίας δεν είναι ιδιαίτερα ρόδινες.