Το πάρκο του Αιγαίου

Και τελικά έγινε: στη διάσκεψη του ΟΗΕ για τους Ωκεανούς στη Νίκαια, ο Μητσοτάκης πράγματι εξήγγειλε με τον πλέον δεσμευτικό τρόπο τη δημιουργία δύο θαλάσσιων πάρκων: στο Ιόνιο και στο νότιο Αιγαίο. Το βαρύγδουπο της εξαγγελίας καθιστά δυσχερέστατη την οπισθοχώρηση από την εφαρμογή της. Οπότε, πλέον ένα ερώτημα πλανάται στον ορίζοντα του Αρχιπελάγους: Ελλάδα και Τουρκία έχουν κατ’ ουσίαν ήδη δώσει ραντεβού στο πάρκο;

Αυτή ήταν η πρώτη σκέψη ακούγοντας τον Πρωθυπουργό να μιλά στη Διάσκεψη. Ομως ήταν λανθασμένη, όπως φάνηκε λίγο μετά όχι από τα λόγια, αλλά από τους χάρτες και τα κείμενα. Επειδή, τελικά, το πάρκο του Αιγαίου είναι σχεδιασμένο, μπορεί εδώ να δανειστεί κανείς τον τίτλο από το διάσημο rondo του Μότσαρτ, «Alla Turca». Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι το… ραντεβού αποφεύγεται διά της άτακτης ελληνικής υποχώρησης – ξανά. Και ότι μπορεί να δανειστεί κανείς και τον Σαίξπηρ, αν ελαφρώς τον παραλλάξει: «Πολύ κακό απ’ το τίποτα».

Σε πλήρη αντίθεση με τις αρχικές εξαγγελίες πριν από ένα χρόνο, τελικά, το πάρκο του Αιγαίου «στήνεται» με βάση τη λογική μιας ελληνικής ΑΟΖ ακριβώς όπως τη θέλουν οι Τούρκοι και όχι όπως, υποτίθεται ότι, τη θεωρεί ως τμήμα της κυριαρχίας της, η Ελλάδα: αποκλειστικά εντός των έξι μιλίων. Τίποτα που να ενοχλεί την Αγκυρα. Αντίθετα της δίνει ίσως το επιχείρημα ότι στο Αιγαίο η Ελλάδα λειτούργησε ήδη με τη δική της λογική. Πρόκειται για πάρκο… «εσωτερικής καύσεως» με το οποίο η Ελλάδα νομιμοποιεί, έμμεσα έστω, την παραδοχή ότι ως εκεί φτάνει. Και, ασφαλώς, δεν μπορεί παρά να «δει» κανείς σε αυτό και μία βάση για το επόμενο βήμα: μία προσφυγή σε διεθνή διαιτησία που δεν θα γίνει με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, λειτουργώντας αυτοκαταστροφικά για την Ελλάδα.

Κατ’ ουσίαν, ο Μητσοτάκης βλάπτει σοβαρά τα εθνικά συμφέροντα με αυτή την άγρια «προσαρμογή» που κάνει στις τουρκικές απαιτήσεις: θα ήταν πολύ καλύτερα να εγκατέλειπε εντελώς το σχέδιο των πάρκων που δεν του βγήκε – και που ήταν μία ακόμα μεγάλη προχειρότητα η οποία εξαγγέλθηκε χωρίς να έχουν μετρηθεί οι επιδράσεις της και, πολύ περισσότερο, η αντίδραση της Ελλάδας επ’ αυτών που ήταν η πλήρης οπισθοχώρηση.

Αυτή η οπισθοχώρηση, έως τώρα έμπρακτη, έλαβε πλέον με την εν λόγω εξαγγελία και την επίσημη τυπική μορφή της. Γι’ αυτό και δεν είναι εν τέλει παράδοξη η στάση της Τουρκίας αμέσως μετά την ανακοίνωση για τα θαλάσσια πάρκα: μία πρώτη, σπανίζουσα για την Αγκυρα, μυστηριώδης γαλήνια σιωπή, όταν επί του ιδίου θέματος, στο θεωρητικό του ακόμη στάδιο, όπως και κάθε άλλου για την ίδια περιοχή, έχουν ήδη υπάρξει εκρηκτικές τοποθετήσεις της κυβέρνησης της χώρας.

Η εξήγηση είναι θλιβερά απλή: προτού να αντιδράσουν, διάβασαν τις συντεταγμένες και αναγνώρισαν τη σημασία τους. Είδαν ότι η «προσαρμογή» που απαίτησαν διά της απειλής των όπλων όχι απλώς επιτεύχθηκε, αλλά έγινε κάτι ακόμα πιο εντυπωσιακό: διαφημίστηκε και ως μεγάλο και τολμηρό, επιτέλους, βήμα άσκησης εθνικής κυριαρχίας από την Ελλάδα.

Είναι όμως το ακριβώς αντίθετο. Οπότε, όλα καλά. Και, βέβαια, απολύτως «Alla Turca».