Το «σύνδρομο Φόρεστ Γκαμπ»

Στις κινηματογραφικές αίθουσες, στις δεκαετίες του ’60 και του ’70, έσπαζαν τα ταμεία οι ταινίες με πρωταγωνιστή τον Θανάση Βέγγο. Ο συμπαθής ηθοποιός έτρεχε βαστάζοντας τα παντελόνια για να μη πέσουν – υποτίθεται – από την αδυναμία. Ετρεχε για να προλάβει τις ηθικές επιταγές μιας απαιτητικής κοινωνίας και ενός άτεγκτου πεπρωμένου που ζητά από τον φτωχό να βρίσκεται σε διαρκή κίνηση.

Μερικά χρόνια αργότερα, η πολυβραβευμένη ταινία «Φόρεστ Γκαμπ» με πρωταγωνιστή τον Τομ Χανκς αφηγείτο την προσωπική ιστορία ενός απλού ανθρώπου, με χαμηλές νοητικές δυνατότητες, που μέσα από ένα επικό ταξίδι στη διάρκεια της ζωής του είχε την ευκαιρία να συναντήσει επιφανείς προσωπικότητες. Κάποια στιγμή αποφασίζει να τρέξει και αρχίζει να διασχίζει τις ΗΠΑ, από τη μία άκρη στην άλλη, ακολουθούμενος από πλήθος κόσμου που τον ξεσυνερίζεται.

Και στις δυο περιπτώσεις, οι πρωταγωνιστές μεταγράφηκαν στο συλλογικό ασυνείδητο ως εμβληματικές μορφές που ξεσήκωναν τα πλήθη με τη δρομική συμπεριφορά και τον χαρακτήρα τους. Ειδικά στην περίπτωση του Φόρεστ Γκαμπ, γίνεται αντιληπτή η ανάγκη του καθενός να τρέξει για ανθρωπιστικούς σκοπούς, σε επικίνδυνες αποστολές, για την επίτευξη υψηλών ιδανικών.

Να, γιατί τρέχουμε να λάβουμε μέρος. Εκτός από την ίδια την απόλαυση του αγώνα, ενθουσιαζόμαστε στην ιδέα ότι τρέχουμε για φιλανθρωπικό σκοπό, για τη μάχη ενάντια στον καρκίνο, για την προστασία του δάσους. Τρέχουμε σε κάθε εθνική επέτειο για να τιμήσουμε τους ηρωικούς νεκρούς, σε κάθε γιορτή για να μοιραστούμε με άλλους το δικαίωμα της συμμετοχής.

Στο τέλος του ξέφρενου και πολυήμερου τρεξίματος, ο Φόρεστ Γκαμπ σταματά απότομα, στρέφεται προς το πλήθος που τον ακολουθεί και δηλώνει ότι αποφάσισε να σταματήσει. Είναι έκδηλη η απογοήτευση αυτών που τον πίστεψαν, ενόσω αυτός πρόδωσε τις ελπίδες τους.

Το «σύνδρομο Φόρεστ Γκαμπ» είναι αυτό ακριβώς: η ανάγκη να αποδείξουμε στους εαυτούς μας ότι αξίζει να ζούμε για μια ιδέα που δίνει περιεχόμενο στις επιλογές μας.

Ο Νίκος Μαρκέας είναι ορθοπεδικός ιατρός και δρομέας. Το τελευταίο βιβλίο του με τίτλο «Θρυλικοί δρομείς: Εμβληματικές μορφές του τρεξίματος» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Σάλτο