Δεν υπάρχει εναλλακτική {LF}για την Ευρώπη

Πλέον είναι προφανές ότι η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ εγκαινίασε μια διαδικασία ιστορικής αναδιάταξης. Ενα από τα πρώτα και μεγαλύτερα θύματα των πολιτικών πρωτοβουλιών του Τραμπ είναι οι διατλαντικές σχέσεις οι οποίες αποτέλεσαν τον θεμέλιο λίθο της παγκόσμιας τάξης από τότε που αναδύθηκε μετά τη νίκη των Συμμάχων επί της ναζιστικής Γερμανίας το 1945 (και ενισχύθηκε περαιτέρω από τη νίκη της Δύσης στον Ψυχρό Πόλεμο μετά το 1989).

Ετσι, η παρούσα αναδιάταξη (που πραγματοποιείται με ελάχιστη ή καθόλου προετοιμασία) θα γίνει σε μεγάλο βαθμό εις βάρος της Γηραιάς Ηπείρου. Παρά το γεγονός ότι οι Ευρωπαίοι βρίσκονται αντιμέτωποι με την επιστροφή του πολέμου στα σύνορά τους διά των συνεχιζόμενων μαχών στην Ουκρανία, η νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ φαίνεται να επιθυμεί την επιστροφή των αμερικανών στρατιωτών που σταθμεύουν τώρα στην Ευρώπη πίσω στην αμερικανική ήπειρο. Τι θα απογίνουμε; Αυτό είναι ένα ερώτημα που εμείς οι Ευρωπαίοι πρέπει να απαντήσουμε ολοκληρωτικά μόνοι μας.

Ας μην τρέφουμε αυταπάτες: οι Ηνωμένες Πολιτείες αποσύρονται από την Ευρώπη. Ισως να μην έχει ληφθεί ακόμα μια απόφαση για πλήρη αποχώρηση, αλλά όλα τα σημάδια δείχνουν προς αυτή την κατεύθυνση. Επιπλέον, οι ΗΠΑ όχι μόνο απομακρύνονται, αλλά παραιτούνται και από τους ρόλους της εγγυήτριας δύναμης και της ηγέτιδας αγοράς σε ένα παγκόσμιο σύστημα ελεύθερου εμπορίου. Ηδη, η μονομερής οικονομική επιθετικότητα προς φίλους και εμπορικούς εταίρους έχει αποσταθεροποιήσει την παγκόσμια οικονομική τάξη. Ο προστατευτισμός έχει αντικαταστήσει το ελεύθερο εμπόριο και οι ζημίες συσσωρεύονται. Ο κόσμος οδηγείται προς εμπορικούς συνασπισμούς βασισμένους σε δασμούς, οι οποίοι θα αντανακλούν τις νέες γεωπολιτικές συμμαχίες του 21ου αιώνα.

Από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η Δυτική Ευρώπη βρισκόταν κάτω από την ομπρέλα της αμερικανικής ασφάλειας. Αυτές οι χώρες μοιράζονταν κοινές αξίες, όπως η δημοκρατία και η οικονομία της αγοράς – αξίες που υιοθετήθηκαν σχεδόν από το σύνολο της Ευρώπης μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Ομως η επικείμενη αποχώρηση της Αμερικής δημιουργεί μια ριζικά διαφορετική κατάσταση για τους Ευρωπαίους.

Πρέπει να προετοιμαστούμε για ένα μέλλον στο οποίο θα είμαστε στριμωγμένοι ανάμεσα σε μία ιμπεριαλιστική, επιθετική Ρωσία και μία Αμερική που δεν μπορεί πλέον να θεωρείται αξιόπιστη. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να απαντήσουμε στο θεμελιώδες ερώτημα που θέτει αυτή η ιστορική καμπή: Είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε ό,τι χρειάζεται για να μεταμορφωθούμε σε μια βιώσιμη δύναμη από μόνοι μας;

Αν οι λαοί της Ευρώπης απαντήσουν καταφατικά, τότε οι μηχανισμοί της ευρωπαϊκής κυριαρχίας – τα στρατιωτικά, πολιτικά, δημοσιονομικά, οικονομικά, τεχνολογικά και επιστημονικά θεμέλια – πρέπει να αναδειχθούν και να έρθουν στο επίκεντρο. Το να είναι κανείς κυρίαρχος σημαίνει να εμπιστεύεται τη δική του δύναμη και πολιτική βούληση.

Διερχόμαστε όχι μόνο μια γεωπολιτική αναταραχή, αλλά και μία τεχνολογική και οικονομική ανατροπή μεγάλης κλίμακας. Η ψηφιακή επανάσταση και η άνοδος της τεχνητής νοημοσύνης θα έχουν ευρύτατες συνέπειες για όλες τις οικονομίες και τις κοινωνίες, καθώς και για τις πολυσύνθετες σχέσεις μεταξύ τους.

Απέναντι σε αυτές τις ανατροπές, τα παραδοσιακά ευρωπαϊκά εθνικά κράτη θα μπορούν να ανταποκριθούν και να ευημερήσουν μόνο αν ενωθούν και εκφράσουν κοινή πολιτική βούληση. Το καθένα μόνο του – ακόμη και το μεγαλύτερο (η Γερμανία) – είναι πολύ μικρό για να τα καταφέρει.

Ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν συνεχίζει να διεξάγει πόλεμο κατά της Ουκρανίας και να απειλεί την υπόλοιπη Ανατολική Ευρώπη. Η κυβέρνηση Τραμπ δείχνει μόνο περιφρόνηση προς εμάς και φαίνεται αποφασισμένη να επιφέρει ακόμη περισσότερη οικονομική ζημιά στην Αμερική και τους εμπορικούς της εταίρους. Εν τω μεταξύ, η Κίνα προχωρά με ταχύτητα στην ανάπτυξη τεχνητής νοημοσύνης και προηγμένων στρατιωτικών τεχνολογιών.

Ολες αυτές οι πιέσεις θα συνεχίσουν να εντείνονται. Ομως οι Ευρωπαίοι μπορούμε να αναδείξουμε τη δοκιμασία αυτή σε μια ευκαιρία για να οικοδομήσουμε κάτι καινούργιο. Η Ευρώπη πρέπει να επιβληθεί ως κυρίαρχη δύναμη και να προχωρήσει αυτόνομα. Δεν υπάρχει εναλλακτική, εκτός και οι Ευρωπαίοι επιλέξουν ένα μέλλον υποταγής.

Πρέπει να αποκτήσουμε αποτρεπτική στρατιωτική ισχύ, να προχωρήσουμε στην ψηφιοποίηση και την καινοτομία, να εδραιώσουμε ενιαία κεφαλαιαγορά και να συγκροτήσουμε μια μορφή κοινής πολιτικής βούλησης και τους θεσμούς για την πραγμάτωσή της, βασισμένους σε κοινές δημοκρατικές αξίες. Εν συντομία, πρέπει να ενώσουμε την Ευρώπη ως μια ελεύθερη, κυρίαρχη δύναμη. Διαφορετικά, θα είμαστε στο έλεος εξωτερικών δυνάμεων που δεν θα ήθελαν τίποτε άλλο από το να δουν την Ευρώπη να διαλύεται και να εκπίπτει σε μια κατάσταση μόνιμης αδυναμίας και υποταγής.

Ο Γιόσκα Φλισερ ήταν υπουργός Εξωτερικών και αντικαγκελάριος της Γερμανίας από το 1998 έως το 2005 και υπήρξε ηγετική μορφή των γερμανών Πρασίνων επί σχεδόν 20 χρόνια.