Το τιμολόγιο της φύσης

Η νέα έκθεση της ΕΚΤ για τους κινδύνους από τη λειψυδρία δεν φέρνει ευχάριστα νέα – ειδικά για τον ευρωπαϊκό Νότο, και δη για την Ελλάδα. Με εργαλείο το πρωτοποριακό πλαίσιο «Nature Value at Risk», η Τράπεζα καταγράφει με αριθμούς μια πραγματικότητα που ήδη φωνάζει από τα χωράφια: όταν στερεύει το νερό, στερεύει και η οικονομία.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, η ελληνική γεωργία συγκαταλέγεται στις πιο ευάλωτες της ευρωζώνης, με έως και 30% της ετήσιας παραγωγής της να απειλείται από έλλειψη επιφανειακού νερού. Η υπόθεση στηρίζεται σε ένα σενάριο έντονης ξηρασίας τα επόμενα 25 χρόνια. Σημαντικά πλήγματα καταγράφονται και στη μεταποίηση (20%), στην ενέργεια (20%), στις κατασκευές (20%), στην παροχή νερού (25%), στην εξορυκτική δραστηριότητα (30%) και στις τουριστικές υπηρεσίες (20%). Πρόκειται για κλάδους – πυλώνες της ελληνικής οικονομίας που ήδη αντιμετωπίζουν διαρθρωτικές πιέσεις.

Και καθώς το πρόβλημα διαχέεται, η ξηρασία δεν μένει στα χωράφια: φτάνει στις αλυσίδες εφοδιασμού, στις τιμές των τροφίμων, στην ηλεκτροπαραγωγή, στα logistics. Φτάνει τελικά στις επιχειρήσεις που βλέπουν τα κόστη να ανεβαίνουν και τη ρευστότητα να στερεύει. Και από εκεί – αργά ή γρήγορα – φτάνει στις τράπεζες.

Περισσότερο από το 1/3 των τραπεζικών δανείων στην ευρωζώνη κατευθύνεται σε κλάδους με υψηλή έκθεση σε κινδύνους λειψυδρίας. Στην Ελλάδα, η συγκέντρωση αυτή πιθανότατα να είναι ακόμη μεγαλύτερη, με μικρομεσαίες επιχειρήσεις να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή κινδύνου. Δεν είναι απλώς θέμα περιβάλλοντος – είναι θέμα επιβίωσης.

Η φύση δεν είναι εξωτερικότητα. Είναι οικονομικός συντελεστής, με τιμή, ρίσκο και επιτόκιο. Και πλέον χτυπάει το ταμείο. Η εποχή που τα νερά των ποταμών θεωρούνταν αυτονόητα τελείωσε. Τώρα, η φύση τιμολογεί.