Το ανέκδοτο της καλής νομοθέτησης

Η νομοθέτηση στην Ελλάδα γίνεται όπως και κάθε τι άλλο στην όμορφη χώρα μας: στο περίπου. Μπήκα στη Νομική το 2019, αποφοίτησα το 2024. Σχεδόν σε κάθε εξεταστική, αγοράζαμε κι έναν νέο Ποινικό Κώδικα. Ηταν κοινό ανέκδοτο, όταν διαβάζαμε στα αναγνωστήρια τον Μάιο για την εξεταστική του Ιουνίου και κάποιος ερχόταν με φρεσκοαγορασμένο κώδικα, του λέγαμε: «Μέχρι να δώσουμε… αυτός ο κώδικας θα έχει αλλάξει». Στην τελευταία εξεταστική και με έναν ακόμα Ποινικό Κώδικα να έχει μόλις ψηφιστεί, οι καθηγητές μας μάς καθησύχασαν και μας εξέτασαν με βάση τον προηγούμενο, καθώς ήταν αδύνατο να προλάβουμε να μελετήσουμε εξαντλητικά ένα νεότευκτο νομοθέτημα σε τόσο σύντομο χρόνο. Πέρα από τα αστεία, το πρόβλημα της νομοθέτησης είναι μεγάλο.

Κείμενα υψηλής πύκνωσης και εξειδίκευσης αλλάζουν συνέχεια δημιουργώντας χάος στην απονομή δικαιοσύνης και στη δημόσια διοίκηση που καλείται να εφαρμόσει τον νόμο. Η προβλήματα στην απονομή της δικαιοσύνης και στη δημόσια διοίκηση με τη σειρά τους αποθαρρύνουν την προσέλκυση επενδύσεων αφενός, εντείνουν τη δυσπιστία των πολιτών απέναντι στους θεσμούς αφετέρου. Τροπολογίες που περιλαμβάνουν πράγματα άσχετα με το κυρίως νομοθέτημα, εισάγονται την τελευταία στιγμή, κυριολεκτικά μεταμεσονύχτια με αποτέλεσμα οι βουλευτές να μην ξέρουν τι ψηφίζουν. Κείμενα δυσνόητα, αποτέλεσμα πολλαπλών κοπτοραπτικών τροποποιήσεων, καλούν πολίτη, δημόσιο υπάλληλο και δικαστή να τα ερμηνεύσει.

Το καλύτερο μέσα σε όλα αυτά είναι ο νομοθετικός λαϊκισμός στον οποίο επιδίδονται οι κυβερνώντες. Με μια αναζήτηση στο Διαδίκτυο της λέξης «αυστηροποίηση», δεκάδες πρόσφατες ειδήσεις με αναγγελίες πρόθεσης αυστηροποίησης του τάδε ή του δείνα νόμου εμφανίζονται στην οθόνη. Για ένα σωρό πιθανά και απίθανα ζητήματα, αφορμώμενη από ένα πρόσφατο περιστατικό ή την ειδησεογραφία, η κυβέρνηση ανακοίνωνε αυστηροποιήσεις. Πιο πρόσφατο το ζήτημα της ασφάλειας των πανεπιστημίων που προκαλεί και πολλές συγκινήσεις. Πρόσφατα ο Πρωθυπουργός μίλησε (ΕΡΑ1) για αυτοματοποιημένες ποινές που θα φτάνουν μέχρι και την αποβολή των φοιτητών. «Αλλο να τραμπουκίζεις, να τα σπας… Θα πρέπει να αποβάλλεσαι από το δημόσιο πανεπιστήμιο», προσθέτοντας «Να βρούμε τον τρόπο να το κάνουμε χρησιμοποιώντας όλα τα εργαλεία». Τώρα πώς θα γίνει αυτό με «αυτοματοποιημένες ποινές» χωρίς αυθαιρεσίες είναι άξιο απορίας. Με τι απόφαση; Τίνος; Το πιο ωραίο με την καλή μας νομοθέτηση στην Ελλάδα είναι ότι ψηφίζονται και καταργούνται, τόσες πολλές διατάξεις (ανάλογα με την επικαιρότητα) που ούτε αυτοί που τις ψήφισαν δεν τις θυμούνται. Η οριστική διαγραφή φοιτητή, για παράδειγμα, προβλέπεται με νόμο που ψήφισε αυτή η κυβέρνηση πριν από τρία χρόνια.